مبنای نرخ خوراک و فرآورده پالایشگاه‌ها برای دو دوره زمانی تعیین شد

ابلاغ وزارت نفت درباره نحوه تسویه خوراک پالایشگاه‌ها در خرداد ۱۴۰۵؛

وزارت نفت نحوه محاسبه و اعمال نرخ خوراک نفت خام و فرآورده‌های اصلی پالایشگاه‌ها در خرداد ۱۴۰۵ را تعیین تکلیف کرد. براساس این ابلاغیه، محاسبات دوره ابتدای خرداد تا ۲۲ خرداد با ملاحظات مربوط به شرایط ویژه جنگ انجام می‌شود و از ۲۳ خرداد به بعد، نرخ‌ها و شاخص‌های جاری مبنای محاسبه قرار می‌گیرند؛ موضوعی که می‌تواند بر بهای تمام‌شده، درآمد و تسویه‌حساب شرکت‌های پالایشی اثرگذار باشد.

به گزارش سرویس کدال «فراز انرژی»، شرکت پالایش نفت تهران با نماد «شتران» در پی دریافت نامه شماره ۲۵۴۶۸۲ مورخ ۴ شهریور ۱۴۰۵ از اداره کل بودجه و تنظیم مقررات بازار معاونت برنامه‌ریزی وزارت نفت، مبانی اعمال نرخ خوراک و فرآورده‌های نفتی اصلی را افشا کرده است.

انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت نیز این مکاتبه وزارت نفت را در ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ برای اداره نظارت بر ناشران گروه شیمیایی و غذایی سازمان بورس ارسال کرده است. موضوع نامه انجمن نیز صراحتاً «تعیین مبانی اعمال نرخ خوراک و فرآورده‌های نفتی اصلی» عنوان شده است. تعیین مبانی اعمال نرخ خوراک و فرآورده های نفتی اصل.pdf

محاسبات خرداد به دو بازه تقسیم شد

براساس اطلاعات منتشرشده، نحوه محاسبه خوراک و فرآورده‌های پالایشگاه‌ها در خرداد ۱۴۰۵ به دو مقطع زمانی تفکیک شده است.

در بازه ابتدای خرداد تا پایان ۲۲ خرداد، محاسبه احجام و کیفیت نفت خام تحویلی و همچنین حجم و وزن فرآورده‌های نفتی دریافتی و تحویلی، براساس شاخص‌های کیفی شرکت‌های پالایش نفت و ترتیبات مصوب برای شرایط ویژه آن مقطع انجام می‌شود.

این ترتیبات در ارتباط با استفاده از ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده در الحاقیه شماره ۲ بسته متوازن‌سازی اقتصاد ملی در دفاع مقدس ۱۲ روزه و مصوبات مربوط به شرایط خاص آن دوره تعیین شده است.

اما از ۲۳ خرداد ۱۴۰۵ به بعد، محاسبات از چارچوب ویژه دوره جنگ خارج شده و نرخ خوراک و فرآورده‌ها براساس قیمت‌ها و شاخص‌های مربوط به دوره جاری محاسبه و اعمال خواهد شد.

API خوراک وارد محاسبات پالایشگاه‌ها می‌شود

یکی از نکات مهم ابلاغیه وزارت نفت، تصریح بر نقش درجه API نفت خام تحویلی در محاسبات است.

API یکی از شاخص‌های مهم کیفیت نفت خام است و در کنار حجم نفت تحویلی، مشخصات کیفی خوراک دریافتی هر پالایشگاه را منعکس می‌کند. در سوی دیگر، حجم، وزن و کیفیت فرآورده‌های نفتی تحویلی و دریافتی نیز در تسویه‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد.

به این ترتیب، محاسبات میان پالایشگاه‌ها و طرف‌های دولتی صرفاً به میزان نفت خام دریافتی یا حجم فرآورده تحویلی محدود نیست و کیفیت خوراک و محصول نیز در تعیین ارقام نهایی نقش دارد.

چرا این ابلاغیه برای پالایشی‌های بورس مهم است؟

خوراک نفت خام اصلی‌ترین جزء بهای تمام‌شده شرکت‌های پالایشی است و قیمت فرآورده‌های نفتی نیز بخش عمده درآمد آنها را تشکیل می‌دهد. بنابراین تعیین مبانی محاسبه این دو سمت می‌تواند مستقیماً بر درآمد عملیاتی، بهای تمام‌شده، حاشیه سود و همچنین مانده مطالبات و بدهی‌های پالایشگاه‌ها اثر بگذارد.

اهمیت موضوع به‌ویژه درباره خرداد ۱۴۰۵ بیشتر است؛ زیرا بخشی از این ماه در شرایط ویژه جنگ قرار داشته و اکنون وزارت نفت عملاً مرز محاسبات دوره ویژه و شرایط عادی را در ۲۳ خرداد مشخص کرده است.

افشای «شتران» نیز نشان می‌دهد این دستور از سطح یک مکاتبه عمومی فراتر رفته و وارد محاسبات شرکت‌های پالایشی بورسی شده است. با این حال، در اطلاعات منتشرشده تاکنون رقم مشخصی از اثر ریالی این ابلاغیه بر سود یا زیان پالایش نفت تهران اعلام نشده است.

آیا فرمول نرخ خوراک پالایشگاه‌ها تغییر کرده است؟

اگرچه این موضوع ممکن است به‌عنوان «فرمول جدید نرخ خوراک» تعبیر شود، متن مستندات بیشتر ناظر بر تعیین مبانی اعمال نرخ و نحوه محاسبه و تسویه خوراک و فرآورده‌های نفتی در دو بازه زمانی متفاوت است.

بنابراین از اسناد موجود نمی‌توان نتیجه گرفت که کل فرمول پایه قیمت‌گذاری خوراک پالایشگاه‌ها تغییر کرده است؛ آنچه فعلاً روشن شده، نحوه برخورد با احجام، کیفیت خوراک، API و فرآورده‌های نفتی در دوره ویژه خرداد و پس از پایان آن است.

اثر نهایی این تصمیم نیز برای هر پالایشگاه می‌تواند متفاوت باشد و به نوع و کیفیت خوراک دریافتی، ترکیب فرآورده‌های تولیدی، احجام تحویلی و نرخ‌های نهایی اعمال‌شده در تسویه‌ها بستگی خواهد داشت.