برندگان و بازندگان نظم جدید نفتی جهان

به گزارش سرویس بین الملل «فراز انرژی» به نقل از وال‌استریت ژورنال، آمریکا اکنون در میان بزرگ‌ترین برندگان این تحول قرار دارد. تبدیل شدن ایالات متحده به یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان نفت و LNG جهان، به واشنگتن امکان داده تا از افزایش قیمت انرژی سود اقتصادی و اهرم سیاسی به‌دست آورد. افزایش صادرات نفت و گاز آمریکا به اروپا و آسیا، درآمد شرکت‌های انرژی این کشور را به‌طور محسوسی تقویت کرده است.

در مقابل، کشورهای واردکننده بزرگ انرژی در آسیا و اروپا از مهم‌ترین بازندگان شرایط جدید به شمار می‌روند. اقتصادهایی مانند هند، ژاپن، کره‌جنوبی و بسیاری از کشورهای اروپایی با رشد هزینه واردات نفت و گاز، افزایش تورم و فشار بر صنایع انرژی‌بر روبه‌رو شده‌اند. تحلیلگران هشدار می‌دهند که ادامه اختلال در هرمز می‌تواند رشد اقتصادی این کشورها را بیش از پیش تضعیف کند.

در همین حال، تولیدکنندگان نفت خاورمیانه نیز با شرایطی دوگانه مواجه هستند. برخی صادرکنندگان انرژی از رشد قیمت نفت منتفع شده‌اند، اما همزمان ناامنی در مسیرهای صادراتی، افزایش هزینه بیمه نفتکش‌ها و تهدید حملات دریایی، ریسک فعالیت آنها را بالا برده است.

چین نیز در مرکز این معادله قرار گرفته است. پکن که بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان محسوب می‌شود، تلاش دارد با حفظ جریان واردات نفت از ایران و روسیه، اثرات بحران را مدیریت کند. با این حال، تشدید فشارهای آمریکا بر شبکه صادرات نفت ایران و محدودیت‌های حمل‌ونقل دریایی، امنیت انرژی چین را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو کرده است.

کارشناسان انرژی معتقدند یکی از مهم‌ترین پیامدهای نظم جدید نفتی، افزایش نقش ژئوپلیتیک انرژی در سیاست جهانی است. در شرایطی که بازارها دیگر تنها به عرضه و تقاضا واکنش نشان نمی‌دهند، تحولات نظامی، تحریم‌ها و امنیت مسیرهای دریایی به عوامل اصلی تعیین‌کننده قیمت نفت تبدیل شده‌اند.

در همین چارچوب، شرکت‌های بزرگ نفت و گاز نیز در میان برندگان بحران قرار گرفته‌اند. افزایش قیمت نفت و LNG باعث رشد سودآوری غول‌های انرژی شده، در حالی که صنایع حمل‌ونقل، هواپیمایی و تولیدکنندگان وابسته به انرژی با افزایش شدید هزینه‌ها مواجه شده‌اند.

به گفته تحلیلگران، اگر تنش‌ها در خاورمیانه ادامه یابد، جهان وارد دوره‌ای خواهد شد که در آن امنیت انرژی، مهم‌ترین مؤلفه رقابت اقتصادی و سیاسی میان قدرت‌های جهانی خواهد بود؛ دوره‌ای که می‌تواند توازن قدرت در بازار جهانی نفت را برای سال‌ها تغییر دهد.