به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی»، تازه‌ترین داده‌های رهگیری نفتکش‌ها که توسط بلومبرگ منتشر شده، نشان می‌دهد روسیه با وجود حفظ سطح بالای صادرات نفت خام، برای فروش بخشی از محموله‌های خود با مشکل مواجه شده است؛ به‌گونه‌ای که حجم نفت ذخیره‌شده روی نفتکش‌ها بار دیگر به سطوح ابتدای سال ۲۰۲۶ نزدیک شده است.

صادرات بالا، اما تخلیه محموله‌ها کند شده است

بر اساس میانگین چهار هفته منتهی به ۱۲ ژوئیه، صادرات دریایی نفت خام روسیه حدود ۴.۲۱ میلیون بشکه در روز بوده که تنها ۱۰ هزار بشکه در روز کمتر از بالاترین سطح ثبت‌شده از زمان آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ است.

با این حال، افزایش صادرات به معنای فروش سریع‌تر نفت نیست. داده‌های رهگیری نفتکش‌ها نشان می‌دهد تعداد زیادی از نفتکش‌های حامل نفت روسیه در نزدیکی بندر مرسی الحمرا مصر و همچنین مجمع‌الجزایر ریائو در شرق سنگاپور برای مدت طولانی متوقف مانده‌اند و بخش قابل توجهی از آنها عملاً در انتظار مشتری هستند.

در مجموع، حجم نفت خام روسیه که روی آب باقی مانده، به حدود ۱۳۵ میلیون بشکه رسیده است.

حملات اوکراین صادرات نفت خام روسیه را افزایش داد

بلومبرگ معتقد است علت اصلی این وضعیت، حملات گسترده اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه است.

در روزهای اخیر پالایشگاه‌های گازپروم نفت‌خیم سالاوات و آفیپسکی هدف حملات پهپادی قرار گرفتند؛ حملاتی که باعث شده میزان پالایش نفت روسیه در ماه ژوئیه به پایین‌ترین سطح خود طی بیش از ۲۱ سال گذشته برسد.

در نتیجه، نفت خامی که پیش از این در پالایشگاه‌های داخلی فرآوری می‌شد، اکنون ناچار است راهی بازارهای صادراتی شود.

این اتفاق در شرایطی رخ داده که تولید نفت روسیه نیز کاهش یافته است. طبق آمار اوپک، تولید این کشور در ماه ژوئن به ۸.۹۳ میلیون بشکه در روز رسید؛ رقمی که حدود ۸۳۰ هزار بشکه در روز کمتر از هدف تعیین‌شده روسیه در توافق اوپک‌پلاس است.

نفتکش‌ها هفته‌ها در انتظار مشتری

داده‌های رهگیری نفتکش‌ها نشان می‌دهد:

* پنج نفتکش حامل نفت اورال در سواحل مدیترانه‌ای مصر متوقف هستند.
* پنج نفتکش دیگر در نزدیکی سنگاپور منتظر تعیین مقصد یا خریدار مانده‌اند.
* محموله‌های نفت Sokol و Sakhalin Blend در شرق دور روسیه نیز گاهی هفته‌ها منتظر انتقال از نفتکش‌های شاتل به نفتکش‌های اقیانوس‌پیما می‌مانند.
* حتی بخشی از محموله‌های نفت ESPO نیز پس از بارگیری در بندر کوزمینو برای هفته‌ها بدون حرکت باقی می‌مانند.

نگرانی از تحریم‌های جدید آمریکا

بلومبرگ هشدار داده است که شرایط ابتدای سال ممکن است دوباره تکرار شود.

در آن مقطع، تهدید آمریکا به اعمال تحریم‌های جدید باعث شد برخی پالایشگاه‌های هندی خرید نفت روسیه را کاهش دهند.

اکنون نیز گروهی از سناتورهای جمهوری‌خواه و دموکرات آمریکا اعلام کرده‌اند با دولت دونالد ترامپ برای پیشبرد بسته جدید تحریم‌های روسیه به توافق رسیده‌اند.

از سوی دیگر، هنوز مشخص نیست واشنگتن چگونه می‌خواهد همزمان:

* صادرات نفت روسیه را محدود کند،
* فشار بر صادرات نفت ایران را افزایش دهد،
* و هم طرح دریافت عوارض ۲۰ درصدی از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز را اجرا کند.

صادرات هفتگی اندکی کاهش یافت

در هفته منتهی به ۱۲ ژوئیه:

* ۳۷ نفتکش حدود ۲۷.۸۶ میلیون بشکه نفت خام روسیه را بارگیری کردند.
* هفته قبل ۳۹ نفتکش حدود ۲۸.۵۴ میلیون بشکه نفت حمل کرده بودند.

میانگین صادرات روزانه نیز از ۴.۰۸ میلیون بشکه به ۳.۹۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافت.

با این وجود، متوسط صادرات روسیه از ابتدای سال تاکنون ۳.۶ میلیون بشکه در روز بوده که حدود ۲۷۰ هزار بشکه در روز بیشتر از میانگین سال ۲۰۲۵ است.

درآمد صادراتی کاهش یافت

به دلیل افت قیمت نفت، درآمد صادراتی روسیه نیز کاهش پیدا کرده است.

در میانگین چهار هفته‌ای:

* ارزش صادرات به ۱.۶۸ میلیارد دلار در هفته رسید؛
* یعنی حدود ۲۰۰ میلیون دلار کمتر از دوره قبل.

قیمت نفت اورال نیز کاهش محسوسی داشته است:

* اورال بالتیک: ۵۲.۶۱ دلار در هر بشکه
* اورال دریای سیاه: ۵۲.۱۳ دلار
* ESPO: حدود ۶۷ دلار
* قیمت تحویلی در هند: ۷۰.۵۸ دلار در هر بشکه که پایین‌ترین سطح از اواسط مارس محسوب می‌شود.

آسیا همچنان بزرگ‌ترین مقصد نفت روسیه

بر اساس داده‌های چهار هفته‌ای:

* صادرات به آسیا به حدود ۴ میلیون بشکه در روز رسید که رکوردی جدید پس از آغاز جنگ اوکراین محسوب می‌شود.
* صادرات قابل ردیابی به چین حدود ۱.۰۴ میلیون بشکه در روز بود.
* صادرات به هند به ۱.۰۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافت.

با این حال، حدود ۱.۹ میلیون بشکه در روز از نفت روسیه هنوز مقصد نهایی مشخصی ندارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخش مهمی از نفتکش‌ها هنوز در مسیر یا در انتظار تعیین خریدار هستند.

در مقابل، صادرات به ترکیه با رسیدن به حدود ۱۶۰ هزار بشکه در روز به بالاترین سطح سه ماه اخیر افزایش یافته است.

⸻

تحلیل فراز انرژی

آنچه در این گزارش بیش از همه جلب توجه می‌کند، واگرایی میان صادرات و فروش واقعی نفت روسیه است. روسیه همچنان حجم بالایی نفت صادر می‌کند، اما زمان فروش و تخلیه محموله‌ها به شکل محسوسی افزایش یافته است. این موضوع معمولاً به معنای اشباع نسبی بازار، کاهش قدرت چانه‌زنی فروشنده و احتمال افزایش تخفیف‌ها برای جذب مشتری است.

از سوی دیگر، کاهش ظرفیت پالایش داخلی به دلیل حملات اوکراین باعث شده نفت خام بیشتری به بازار جهانی سرازیر شود؛ اتفاقی که در صورت ادامه، می‌تواند فشار مضاعفی بر قیمت نفت اورال وارد کند. اگر همزمان تحریم‌های جدید آمریکا نیز اجرایی شود، روسیه ناچار خواهد شد یا تخفیف‌های بیشتری ارائه دهد یا بخشی از تولید خود را کاهش دهد تا از رشد بیشتر ذخایر شناور جلوگیری کند.