مجموع تولید مجتمع‌های مارون، تندگویان و بوعلی‌سینا در پنج‌ماهه امسال به یک میلیون و ۸۳۴ هزار تن رسیده است؛ رقمی که معادل ۶۱.۳ درصد تولید آنها در مدت مشابه سال گذشته است.

این میزان تولید در حالی ثبت شده که زیرساخت‌های انرژی منطقه ماهشهر نیز از حملات آسیب دیدند. فجر انرژی، به‌عنوان تأمین‌کننده اصلی یوتیلیتی مجتمع‌های این منطقه، هدف حمله قرار گرفت و دو ناحیه نیروگاهی آن دچار آسیب شد. با این حال، بخش قابل‌توجهی از خدمات یوتیلیتی در مدت حدود دو هفته دوباره به مدار بازگشت و از توقف طولانی‌مدت زنجیره تولید جلوگیری شد.

کاهش تولید در سه مجتمع بزرگ عسلویه

در عسلویه، شرایط متفاوت بوده است. سه مجتمع بزرگ پارس، نوری و آریاساسول در پنج‌ماهه سال گذشته در مجموع ۴ میلیون و ۶۷۵ هزار تن محصول تولید کرده بودند؛ اما تولید آنها در پنج‌ماهه امسال به یک میلیون و ۷۴ هزار تن کاهش یافته است.

بر این اساس، تولید این سه مجتمع نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۳ میلیون و ۶۰۱ هزار تن کمتر شده و تنها ۲۳ درصد از سطح تولید سال قبل حفظ شده است.

مقایسه این دو منطقه نشان می‌دهد نرخ حفظ تولید در سه مجتمع منتخب ماهشهر حدود ۲.۷ برابر مجتمع‌های منتخب عسلویه بوده است. اختلاف میان دو شاخص نیز به ۳۸.۳ واحد درصد می‌رسد.

نقش تعیین‌کننده زیرساخت‌های انرژی

البته مقایسه عملکرد مجتمع‌ها را نمی‌توان تنها به یک عامل نسبت داد. وضعیت عملیاتی هر واحد، میزان و نوع خسارت، شرایط شبکه انرژی، زمان وقوع حملات و ویژگی‌های اختصاصی هر مجتمع، همگی در میزان افت یا تداوم تولید مؤثر بوده‌اند.

با این حال، داده‌های موجود یک نکته مهم را نشان می‌دهد: سرعت بازگرداندن زیرساخت‌های یوتیلیتی به مدار، نقش مهمی در جلوگیری از توقف زنجیره تولید دارد.

در ماهشهر، بازگشت سریع خدمات فجر انرژی باعث شد آسیب واردشده به زیرساخت نیروگاهی به توقف طولانی‌مدت واحدهای پتروشیمی تبدیل نشود. این مجموعه پس از آسیب به دو ناحیه نیروگاهی، در حدود دو هفته بخش مهمی از خدمات یوتیلیتی را مجدداً برقرار کرد و برای جبران بخشی از کمبود ایجادشده نیز از منابع جایگزین بهره گرفت.

بازسازی زیرساخت‌ها برای افزایش ظرفیت در نیمه دوم سال

فرآیند آواربرداری در فجر انرژی نیز که در صورت توقف کامل می‌توانست چندین ماه و حتی تا یک سال زمان ببرد، اکنون به مراحل پایانی خود نزدیک شده است.

همزمان، قراردادهای مربوط به بازسازی فجر ۱ و فجر ۲ نیز به امضا رسیده و روند احیای بویلرهای پتروشیمی سلمان فارسی و کارون در حال پیگیری است.

اجرای این پروژه‌های بازسازی می‌تواند ظرفیت تأمین یوتیلیتی منطقه را در نیمه دوم سال افزایش دهد و زمینه را برای بازگشت تدریجی بخشی از ظرفیت‌های تولیدی فراهم کند.

در مجموع، مقایسه عملکرد مجتمع‌های منتخب ماهشهر و عسلویه نشان می‌دهد تاب‌آوری زیرساخت انرژی و سرعت بازگشت یوتیلیتی پس از یک شوک، از عوامل کلیدی در حفظ تداوم تولید پتروشیمی به شمار می‌رود.