به گزارش «فراز انرژی»، وزارت نیرو در اجرای آیین‌نامه ماده ۲۴ قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار، پیش‌نویس «دستورالعمل نحوه اعمال محدودیت و تسویه جریمه مالی جبران خسارت عدم ایفای تعهدات نیروگاه‌های تجدیدپذیر در بورس انرژی» را برای دریافت نظر فعالان اقتصادی و عموم مردم منتشر کرده است. سند مزبور با تاریخ اول مهر ۱۴۰۵ تهیه شده و قرار است جایگزین دستورالعمل قبلی مربوط به جرایم نکول نیروگاه‌های تجدیدپذیر شود.

براساس متن پیش‌نویس، «نکول» زمانی رخ می‌دهد که تولید خالص ماهانه نیروگاه از میزان برق پیش‌فروش‌شده در بورس انرژی کمتر باشد و علت این کسری نیز به عملکرد یا قصور مالک یا بهره‌بردار نیروگاه قابل انتساب باشد. در مقابل، کاهش تولید ناشی از حوادث قهری، خاموشی شبکه یا دستور کاهش تولید از سوی شبکه، در قالب «نکول خاموشی» جداگانه تعریف شده است.

کاهش ظرفیت فروش تا ۱۰۰ درصد

یکی از مهم‌ترین تغییرات پیش‌بینی‌شده، اعمال محدودیت مستقیم بر ظرفیت قابل فروش نیروگاه در بورس انرژی است.

اگر نسبت نکول یا نکول تجمعی به تولید خالص از ۶۰ درصد عبور کند، بخشی از «دارایی» نیروگاه برای دوره‌ای مشخص کاهش می‌یابد. براساس جدول پیش‌نویس، در دوره ناترازی میزان محدودیت شدیدتر است؛ به‌گونه‌ای که برای نسبت نکول بین ۶۰ تا ۸۰ درصد، ظرفیت قابل فروش در دوره ناترازی ۵۰ درصد و در سایر ماه‌ها ۲۵ درصد کاهش می‌یابد. برای نسبت ۸۰ تا ۱۰۰ درصد نیز این محدودیت به ترتیب ۷۵ و ۵۰ درصد خواهد بود و اگر نکول از تولید خالص فراتر رود، کاهش دارایی می‌تواند به ۱۰۰ درصد در تمام سال برسد.

پیش‌نویس همچنین برای تکرار نکول نیز مجازات جداگانه در نظر گرفته است. اگر نیروگاه از ابتدای سال حداقل پنج بار نکول داشته باشد و مجموع نسبت‌های نکول از ۲۰ درصد عبور کند، بسته به شدت تخلف و اینکه در دوره ناترازی قرار داشته باشد یا نه، بین ۵ تا ۲۰ درصد از ظرفیت قابل فروش آن برای یک ماه پس از تسویه جریمه کاهش خواهد یافت.

جریمه نقدی؛ ۱.۴ برابر متوسط نرخ برق سبز

در بخش مالی نیز فرمول مشخصی پیشنهاد شده است. جریمه عدم ایفای تعهد برابر با ارزش ریالی برق نکول‌شده بر مبنای ۱.۴ برابر متوسط نرخ معاملات تابلوی برق سبز بورس انرژی در دوره مورد بررسی خواهد بود.

نیروگاه باید این بدهی را از محل ارزش ریالی تولید خالص ماهانه خود و پس از کسر سایر تعهدات و مطالبات تسویه کند. تا زمان تسویه کامل جریمه نیز نیروگاه مجاز به دریافت گواهی تولید برق تجدیدپذیر نخواهد بود.

همچنین در دوره اعمال محدودیت پس از تسویه جریمه، نیروگاه تنها مجاز به دریافت گواهی خواهد بود و امکان دریافت نقدی مطالبات موضوع دستورالعمل مربوطه را نخواهد داشت.

هایلایت تحلیلی فراز انرژی: جهت‌گیری پیش‌نویس جدید نشان می‌دهد وزارت نیرو در پی سخت‌گیرانه‌تر کردن انضباط بازار برق سبز است؛ به‌ویژه برای نیروگاه‌هایی که بیش از ظرفیت واقعی خود برق پیش‌فروش می‌کنند. ترکیب جریمه مالی و محدودیت ظرفیت قابل فروش می‌تواند ریسک عدم ایفای تعهد را مستقیماً به درآمد نیروگاه منتقل کند.

این دستورالعمل هنوز در مرحله پیش‌نویس قرار دارد و انتشار عمومی آن با هدف دریافت نظرات فعالان اقتصادی انجام شده است؛ بنابراین مفاد نهایی می‌تواند پس از بررسی نظرات دریافتی تغییر کند.