به گزارش سرویس کدال «فراز انرژی»، «پالایش نفت اصفهان» در شش‌ماهه نخست ۱۴۰۵ حدود ۱۲ میلیون و ۲۶۳ هزار مترمکعب محصول تولید کرده است؛ در حالی که تولید دوره مشابه سال گذشته حدود ۱۱ میلیون و ۱۰۰ هزار مترمکعب بود. به این ترتیب تولید شرکت ۱۰.۵ درصد افزایش یافته است.

فروش نیز از ۱۱ میلیون و ۱۱۷ هزار مترمکعب به ۱۲ میلیون و ۲۳۰ هزار مترمکعب رسیده و حدود ۱۰ درصد رشد کرده است.

اما درآمد مسیر متفاوتی پیموده است. فروش ۱۰ درصد بیشتر شده، در حالی که درآمد نزدیک به ۱۹۰ درصد افزایش یافته؛ فاصله‌ای که نشان می‌دهد رشد درآمد بیش از آنکه از افزایش حجم عملیات ناشی شده باشد، تحت تأثیر افزایش نرخ فروش قرار داشته است.

چرا درآمد «شپنا» نزدیک به سه برابر شد؟

متوسط درآمد حاصل از فروش هر مترمکعب محصول «شپنا» در شش‌ماهه ۱۴۰۴ حدود ۳۱۹ میلیون ریال بود. این عدد در نیمه نخست امسال به حدود ۸۳۹ میلیون ریال رسیده است.

به بیان دیگر، متوسط درآمد به ازای هر مترمکعب فروش حدود ۱۶۳ درصد افزایش یافته، در حالی که حجم فروش تنها ۱۰ درصد بیشتر شده است.

یک تفکیک تقریبی اثر مقدار و نرخ نیز همین موضوع را نشان می‌دهد. اگر محصولات امسال با متوسط نرخ فروش سال گذشته فروخته می‌شدند، رشد حجم فروش به‌تنهایی نمی‌توانست بیش از بخش محدودی از افزایش درآمد ۶۷۱ همتی شرکت را توضیح دهد. حدود ۹۵ درصد افزایش مطلق درآمد را می‌توان به اثر نرخ و تغییر ترکیب سبد فروش نسبت داد.

این افزایش نرخ البته در کنار رشد قیمت خوراک رخ داده است؛ موضوعی که برای ارزیابی سودآوری اهمیت بیشتری از خود رشد درآمد دارد.

خوراک نفت خام «شپنا» ۷.۸ درصد بیشتر شد

«پالایش نفت اصفهان» طی شش‌ماهه نخست امسال حدود ۱۲ میلیون و ۲۶۹ هزار مترمکعب نفت خام سبک به‌عنوان ماده اولیه ثبت کرده است؛ در دوره مشابه سال گذشته این مقدار حدود ۱۱ میلیون و ۳۸۵ هزار مترمکعب بود.

به این ترتیب حجم نفت خام دریافتی حدود ۷.۸ درصد افزایش یافته؛ رشدی که با افزایش ۱۰.۵ درصدی تولید نهایی شرکت هم‌جهت بوده است.

اما نرخ خوراک بسیار سریع‌تر از مقدار آن رشد کرده است. متوسط نرخ ثبت‌شده برای نفت خام سبک از حدود ۲۶۱ میلیون ریال به ازای هر مترمکعب در شش‌ماهه ۱۴۰۴ به حدود ۶۷۱ میلیون ریال در دوره جاری رسیده؛ یعنی نزدیک به ۱۵۷ درصد افزایش.

مبلغ خرید نفت خام سبک نیز از حدود ۲۹۷.۲ همت به بیش از ۸۲۳ همت رسیده و تقریباً ۱۷۷ درصد رشد کرده است.

مجموع مبلغ مواد اولیه شرکت نیز در نیمه نخست امسال حدود ۸۳۲.۸ همت بوده، در برابر ۳۰۰.۴ همت دوره مشابه سال قبل. این مقایسه نشان می‌دهد همان عاملی که درآمد پالایشگاه را بالا برده، یعنی جهش قیمت فرآورده‌ها، در سمت خوراک نیز با افزایش قابل توجه بهای نفت خام همراه بوده است.

نفت‌گاز بزرگ‌ترین بخش سبد تولید و فروش

ترکیب تولید «شپنا» در نیمه نخست سال نشان می‌دهد نفت‌گاز با گوگرد ۱۰ تا ۵۰ با تولید حدود ۳.۳۴ میلیون مترمکعب، بزرگ‌ترین محصول شرکت بوده و بیش از یک‌چهارم کل تولید را تشکیل داده است.

پس از آن، نفت کوره سبک ۳۸۰ با حدود ۲.۵۳ میلیون مترمکعب، بنزین اکتان ۸۷ مشابه یورو۵ با حدود ۱.۵۵ میلیون مترمکعب و نفت‌گاز با گوگرد بالای ۵۰۰۰ با حدود ۱.۳۴ میلیون مترمکعب قرار گرفته‌اند.

این ترکیب نشان می‌دهد بخش عمده ظرفیت عملیاتی «شپنا» همچنان در زنجیره نفت‌گاز، نفت کوره و بنزین متمرکز است.

چهار محصول ۷۸ درصد درآمد «شپنا» را ساختند

تمرکز در سبد درآمدی از سبد تولید نیز مشخص‌تر است. نفت‌گاز با گوگرد ۱۰ تا ۵۰ با حدود ۳۷۰.۱ همت درآمد، به‌تنهایی بیش از ۳۶ درصد درآمد شش‌ماهه شرکت را ساخته است.

نفت کوره سبک ۳۸۰ با ۱۵۶.۳ همت، بنزین اکتان ۸۷ مشابه یورو۵ با ۱۳۸.۵ همت و نفت‌گاز با گوگرد بالای ۵۰۰۰ با ۱۳۷.۵ همت در رده‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

این چهار محصول در مجموع حدود ۸۰۲.۵ همت درآمد ایجاد کرده‌اند؛ معادل بیش از ۷۸ درصد کل فروش شرکت. بنابراین تغییر نرخ همین چند فرآورده می‌تواند اثر قابل توجهی بر درآمد دوره‌ای «شپنا» داشته باشد.

افت مقدار فروش مهم‌ترین محصول؛ جهش درآمد با نرخ بالاتر

رفتار نفت‌گاز با گوگرد ۱۰ تا ۵۰ تصویر روشنی از اثر نرخ ارائه می‌دهد. حجم فروش این محصول در مقایسه با شش‌ماهه سال گذشته کاهش یافته، اما درآمد آن از حدود ۱۳۸.۶ همت به بیش از ۳۷۰ همت رسیده است.

عامل اصلی این اختلاف، نرخ فروش بوده است. نرخ این محصول از حدود ۳۵۹ میلیون ریال به بیش از ۱.۱ میلیارد ریال به ازای هر مترمکعب افزایش یافته است.

بنابراین در بزرگ‌ترین قلم درآمدی «شپنا»، رشد درآمد حتی بدون افزایش حجم فروش و در شرایط افت مقدار رخ داده است.

تغییر ترکیب بنزین به نفع گرید مشابه یورو۵

در سبد بنزین نیز تغییر ترکیب قابل توجه است. فروش بنزین اکتان ۸۷ مشابه یورو۵ به بیش از ۱.۵۳ میلیون مترمکعب رسیده؛ در حالی که دوره مشابه سال گذشته حجم بسیار کمتری از این گرید ثبت شده بود.

درآمد این محصول به حدود ۱۳۸.۵ همت رسیده و آن را به سومین قلم بزرگ درآمدی شرکت تبدیل کرده است.

این تغییر نشان می‌دهد بخشی از افزایش درآمد، علاوه بر افزایش نرخ، از جابه‌جایی ترکیب فروش به سمت برخی گریدهای بنزین و نفت‌گاز ناشی شده است.

شهریور با درآمد ۲۶۰ همتی؛ اما نرخ‌ها هنوز نهایی نیست

«شپنا» در شهریور ۱۴۰۵ حدود ۲ میلیون و ۱۴۲ هزار مترمکعب محصول تولید و بیش از ۲ میلیون و ۱۶۹ هزار مترمکعب محصول فروخته است.

درآمد ماهانه نیز به حدود ۲۶۰.۶ همت رسیده که نسبت به ۲۰۲.۴ همت مرداد حدود ۲۹ درصد افزایش نشان می‌دهد. مقدار فروش در همین مقایسه حدود ۱۳.۶ درصد رشد کرده است؛ بنابراین در شهریور نیز نرخ فروش بخشی از رشد درآمد را توضیح می‌دهد.

با این حال شرکت تصریح کرده که نرخ فروش فرآورده‌های اصلی و سوخت‌های هوایی شهریور هنوز از سوی شرکت ملی پالایش و پخش اعلام نشده و مبالغ به‌صورت علی‌الحساب محاسبه شده‌اند. در نتیجه رقم شهریور و بخشی از درآمد تجمعی شش‌ماهه ممکن است پس از اعلام نرخ‌های نهایی تعدیل شود.

رشد درآمد سریع‌تر از خوراک؛ اما سودآوری نیازمند صورت مالی است

مقایسه دو سوی عملیات نشان می‌دهد درآمد فروش «شپنا» در شش‌ماهه حدود ۱۸۹.۵ درصد و مبلغ کل مواد اولیه حدود ۱۷۷ درصد رشد کرده است.

سهم مبلغ مواد اولیه از درآمد فروش نیز از حدود ۸۴.۸ درصد در دوره مشابه سال قبل به حدود ۸۱.۲ درصد رسیده است. این نسبت به‌تنهایی معیار سودآوری نیست، زیرا هزینه‌های انرژی، عملیاتی، استهلاک و سایر اقلام بهای تمام‌شده را شامل نمی‌شود؛ اما نشان می‌دهد رشد درآمد در این دوره اندکی سریع‌تر از رشد مبلغ خوراک بوده است.

برای قضاوت درباره اثر نهایی این تغییرات بر حاشیه سود «شپنا»، باید صورت مالی شش‌ماهه و بهای تمام‌شده واقعی شرکت منتشر شود.