به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی»، باسم محمد خضیر العبادی، وزیر نفت عراق و آلپ‌ارسلان بایراکتار، وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، ریاست هیئت‌های دو کشور را در نشست افتتاحیه مذاکرات در آنکارا برعهده داشتند.

وزارت نفت عراق اعلام کرده است دو طرف درباره نقشه راه پیشنهادی برای توسعه زیرساخت‌های نفت و گاز، صنعت پتروشیمی و تجارت نفت، گاز و انرژی گفت‌وگو کرده‌اند. ایجاد سازوکارهای مشترک برای هماهنگی و توسعه همکاری‌های دو کشور نیز بخشی از مذاکرات بوده است.

از خط لوله کرکوک–جیحان تا همکاری در پالایش و پتروشیمی

مذاکرات جدید از توافق موقت خط لوله میان دو کشور فراتر می‌رود. عراق و ترکیه در اول اوت یک توافق یک‌ساله برای ادامه انتقال نفت از طریق خط لوله عراق–ترکیه امضا کردند که امکان انتقال حداقل ۷۵۰ هزار بشکه نفت خام در روز را فراهم می‌کند.

خط لوله عراق–ترکیه در مجموع ظرفیت انتقال حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز را دارد و آنکارا پیش‌تر اعلام کرده به‌دنبال استفاده کامل‌تر از این ظرفیت است. جریان واقعی نفت از این مسیر طی ماه‌های اخیر به‌مراتب پایین‌تر از ظرفیت اسمی بوده است.

دو کشور هم‌زمان در حال بررسی پروژه‌های دیگری هستند که می‌تواند روابط انرژی آنها را از یک قرارداد ترانزیت نفت فراتر ببرد. علی الشاطری، مدیرکل شرکت بازاریابی نفت عراق «سومو»، در سپتامبر اعلام کرده بود توافق جامع آینده حوزه‌های گاز و برق را نیز پوشش خواهد داد و ساخت یک پالایشگاه مشترک در جیحان برای فرآورش نفت عراق و صادرات فرآورده‌های آن به اروپا نیز در برنامه قرار دارد.

عراق به‌دنبال مسیرهای صادراتی خارج از هرمز

اهمیت مذاکرات آنکارا پس از جنگ ایران و اختلال در تنگه هرمز افزایش یافته است. پیش از جنگ، حدود ۹۵ درصد صادرات نفت خام عراق از مسیر هرمز انجام می‌شد و وابستگی بالای بغداد به پایانه‌های جنوبی، آسیب‌پذیری درآمدهای نفتی این کشور را آشکار کرد.

عراق اکنون علاوه بر افزایش استفاده از مسیر ترکیه، توسعه شبکه‌ای از خطوط لوله را دنبال می‌کند که نفت جنوب این کشور را به مسیرهای صادراتی در ترکیه و سوریه متصل خواهد کرد. ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده این شبکه حدود ۲.۲۵ میلیون بشکه در روز اعلام شده است.

در صورت اجرای این پروژه‌ها، عراق می‌تواند بخش قابل‌توجهی از نفت میدان‌های جنوبی را به شمال منتقل و از طریق بنادر مدیترانه صادر کند؛ هرچند بازارهای آسیایی همچنان مقصد اصلی نفت عراق هستند و هرمز حتی پس از توسعه مسیرهای جدید، اهمیت خود را برای صادرات این کشور از دست نخواهد داد.

نشست آنکارا آغاز مذاکرات است و دو کشور هنوز توافق جامع نهایی یا زمان مشخصی برای امضای آن اعلام نکرده‌اند.