به گزارش «فراز انرژی»، پرونده توسعه میدان نفتی سهراب در محدوده تالاب هورالعظیم، طی هفته‌های اخیر با مجموعه‌ای از اظهارات رسمی و گزارش‌های انتقادی همراه بوده است؛ از تأکید وزارت نفت بر طی شدن فرآیند کارشناسی صدور مجوز تا الزام سازمان حفاظت محیط زیست به تکمیل مطالعات اجتماعی و طرح پرسش‌هایی درباره مجریان این مطالعات.

۱۵ مهرماه ۱۴۰۵، نصرالله زارعی، مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت، اعلام کرد مجوز زیست محیطی میدان سهراب پس از حدود پنج سال بررسی و ۹ مرحله اصلاح و بازنگری صادر شده است.

به گفته زارعی، این مجوز ۳۸ صفحه دارد و الزامات و تعهدات مشخصی با لحاظ ملاحظات هیدرولوژیک و اکولوژیک تالاب هورالعظیم در آن پیش‌بینی شده است. وی تأکید کرده بود صنعت نفت بدون اخذ مجوز سازمان حفاظت محیط زیست در این محدوده اقدامی انجام نمی‌دهد.

از تکذیب توقف توسعه تا دستور بازنگری مطالعات

پنج روز بعد، در ۲۰ مهرماه، زارعی در واکنش به انتشار گزارشی درباره توقف موقت توسعه ۶ محوطه سرچاهی جدید میدان سهراب، اعلام کرد که توسعه این میدان متوقف نشده و مراحل مختلف پروژه مطابق مفاد مجوز و تعهدات زیست محیطی پیگیری می‌شود.

وی توضیح داد عملیات اجرایی در دو محوطه‌ای که پیش‌تر مجوز دریافت کرده‌اند ادامه دارد و توسعه ۶ محوطه دیگر نیز مطابق شرایط مجوز و الزامات فنی دنبال خواهد شد.

با این حال، تنها دو روز پس از این اظهارات، در ۲۲ مهرماه، سازمان حفاظت محیط زیست طی نامه‌ای به مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت اعلام کرد اطلاعات ارائه‌شده در پیوست اجتماعی طرح توسعه میدان سهراب ناکافی است.

براساس گزارش ایرنا، این سازمان خواستار تکمیل مطالعات اجتماعی با مشارکت مشاور مستقل و واجد صلاحیت شد و مسئولیت شناسایی مشاور از میان دانشگاه‌های معتبر و بومی استان را به اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان سپرد.

نکته قابل توجه آن است که سازمان حفاظت محیط زیست نتایج مطالعات تکمیلی را برای ادامه پروژه الزام‌آور اعلام کرده و تأکید داشته که الزامات حاصل از این بررسی‌ها، بخشی جدایی‌ناپذیر از مجوز زیست محیطی صادرشده خواهد بود.

به این ترتیب، صدور مجوز زیست محیطی میدان سهراب به معنای پایان بررسی تمام پیامدهای اجتماعی طرح نبوده و بخشی از این مطالعات همچنان نیازمند تکمیل و بازنگری تشخیص داده شده است.

گزارش هفت صبح از ابهام تعارض منافع در مطالعات سهراب

در ادامه این تحولات، روزنامه هفت صبح در گزارشی با عنوان «پرونده سهراب؛ مرز باریک نظارت و قرارداد»، به بررسی نحوه انجام مطالعات اجتماعی میدان نفتی سهراب پرداخته و موضوع احتمال تعارض منافع در این فرآیند را مطرح کرده است.

به نقل از هفت صبح، اسناد مورد استناد این روزنامه نشان می‌دهد شرکت اکسین مانا به سرپرستی خدیجه یارعلی، در انجام مطالعات اجتماعی پروژه سهراب برای شرکت دانا انرژی، مجری توسعه میدان، نقش داشته است.

هفت صبح همچنین گزارش داده که خدیجه یارعلی عضو اصلی هیئت مدیره مؤسسه غیرتجاری جوانان حافظ زمین دامون است و مهدی مجتهدی، مدیرعامل این انجمن، نیز به عنوان تسهیلگر در مطالعات پروژه حضور داشته است.

براساس این گزارش، مجتهدی در برخی نشست‌های مرتبط با تالاب هورالعظیم با عنوان عضو دبیرخانه تالابی شبکه ملی تشکل‌های محیط زیستی شرکت کرده و همین موضوع، پرسش‌هایی درباره هم‌زمانی نقش‌های مرتبط با کنشگری محیط زیستی و اجرای قرارداد مطالعاتی ایجاد کرده است.

هفت صبح به نقل از ایمان کاهکش، مدیر انجمن مدافعان محیط زیست، نوشته است که این انجمن در نامه‌ای به شورای نظارت و داوری شبکه ملی، درخواست بررسی احتمال تعارض منافع در چنین قراردادهایی را مطرح کرده است.

کاهکش با اشاره به تبصره یک ماده ۳۵ اساسنامه شبکه ملی، موضوع محدودیت انعقاد قرارداد از سوی ارکان دارای مسئولیت در شبکه را مطرح کرده و خواستار بررسی مبنای واگذاری مطالعات اجتماعی میدان سهراب شده است.

با این حال، ادعاهای مطرح‌شده در گزارش هفت صبح به معنای احراز تخلف یا اثبات تعارض منافع نیست و تعیین این موضوع مستلزم بررسی مفاد قرارداد، جایگاه حقوقی اشخاص نام‌برده و مقررات حاکم بر شبکه ملی تشکل‌های محیط زیستی است.

اکنون با توجه به دستور رسمی سازمان حفاظت محیط زیست برای تکمیل مطالعات اجتماعی میدان سهراب، این پرسش مطرح است که مطالعات اولیه با چه سازوکاری به مجریان آن واگذار شده و آیا در انتخاب مشاور جدید، موضوع استقلال و نبود تعارض منافع نیز به صورت مشخص بررسی خواهد شد؟

«فراز انرژی» آمادگی دارد توضیحات و مستندات شرکت مهندسی و توسعه نفت، دانا انرژی، شرکت اکسین مانا و انجمن دامون را درباره ابهامات مطرح‌شده دریافت و منتشر کند.