به گزارش فراز انرژی؛ شاخص مصرف ویژه انرژی در پتروشیمی مرجان که در سال ۱۴۰۴ معادل ۲۸.۶ گیگاژول به ازای هر تن متانول بود، در سال جاری با بهبود محسوسی روبرو شده است. این عدد در دو ماه اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۵ به زیر ۲۸ گیگاژول رسیده و برای نخستین بار از حد مجاز تعیین شده در استاندارد ملی ایران به شماره ۱۳۳۷۲ پایین تر آمده است.

بر اساس این استاندارد، مرز مصرف مجاز انرژی برای تولید هر تن متانول ۲۹.۵ گیگاژول است. عبور پتروشیمی مرجان از این آستانه به معنای کاهش حدود ۵ درصدی مصرف انرژی نسبت به معیار ملی است که در صنایع فرایندی دستاورد قابل توجهی به شمار می رود.

اقدامات فنی پشت پرده این بهبود

حسین عباس زاده، مدیرعامل پتروشیمی مرجان، چند محور اصلی را در کاهش مصرف انرژی موثر دانسته است: بهینه سازی شرایط عملیاتی، تعویض کاتالیست راکتورهای سنتز متانول، مدیریت جریان های ارسالی به فلر و پایش مستمر مصارف انرژی و یوتیلیتی ها.

تعویض کاتالیست راکتورهای سنتز متانول یکی از اقدامات محوری در این فرایند بوده است. کاتالیست های فرسوده راندمان پایین تری دارند و نیاز به مصرف انرژی بیشتر برای حفظ نرخ تبدیل دارند. بهبود این اجزا می تواند به طور مستقیم بر شاخص مصرف انرژی اثر بگذارد.

عباس زاده همچنین بر نقش هماهنگی بین واحدها تاکید کرده است. به گفته او، واحدهای پشتیبانی گلوگاه های مصرف را شناسایی کردند، واحدهای عملیاتی پایداری فرایند را حفظ نمودند و گروه خدمات فنی راهکارهای تخصصی ارائه داد.

اهمیت مصرف انرژی برای رقابت پذیری متانول

در صنعت متانول، هزینه انرژی سهم بزرگی از هزینه تولید دارد. گاز طبیعی هم به عنوان خوراک و هم به عنوان سوخت مصرف می شود و بهینه سازی این دو جریان از نظر اقتصادی اهمیت بالایی دارد.

کاهش مصرف ویژه انرژی در پتروشیمی مرجان می تواند از دو مسیر به بهبود اقتصاد تولید کمک کند؛ نخست کاهش هزینه های عملیاتی به ازای هر تن محصول، و دوم بهبود موقعیت رقابتی در بازارهای صادراتی که قیمت تمام شده پایین تر مزیت مستقیمی به شمار می رود.

تحلیل و بررسی فراز انرژی

بهبود شاخص مصرف انرژی از ۲۸.۶ به زیر ۲۸ گیگاژول بر تن در ظاهر تغییر کوچکی است، اما در مقیاس تولید صنعتی، هر دهم گیگاژول صرفه جویی در هر تن محصول می تواند به معنای صدها هزار دلار کاهش هزینه سالانه باشد، بسته به ظرفیت تولید مجتمع.

نکته مهم دیگر این است که مرجان این بهبود را بدون کاهش ظرفیت تولید به دست آورده است. در بسیاری از موارد، کاهش مصرف انرژی با پایین آوردن نرخ تولید قابل دستیابی است، اما اثبات این که بهره وری در شرایط نرمال عملیاتی ارتقا یافته، اهمیت بیشتری دارد.

در چارچوب فشارهای جاری بر صنعت پتروشیمی کشور، بهبود بهره وری انرژی در داخل می تواند بخشی از محدودیت های عرضه گاز را جبران کند و ظرفیت تولید را بدون نیاز به خوراک بیشتر افزایش دهد.