به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» از Kpler، از زمان اعلام محاصره دریایی کشتی‌های سعودی توسط حوثی‌ها در ۲۰ ژوئیه، جریان نفتا و LPG از باب‌المندب به شکل محسوسی کاهش یافته است. کل تردد کالا از این تنگه نیز در مقطعی تقریباً نصف شد و تعداد شناورها در ۲۶ ژوئیه به ۱۶ فروند کاهش یافت؛ هرچند در ۳۰ ژوئیه دوباره به ۲۸ فروند رسید.

۱۷ درصد تجارت دریایی نفتا در معرض اختلال

اهمیت باب‌المندب برای بازار نفتا قابل توجه است. در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ به‌طور متوسط روزانه ۴۲۶ هزار بشکه نفتا از غرب به شرق از این مسیر منتقل شده که معادل ۱۷ درصد کل تجارت دریایی نفتا در جهان بوده است.

روسیه یکی از بازیگران اصلی این جریان است؛ نزدیک به نیمی از صادرات نفتای روسیه در سال ۲۰۲۶ از کانال سوئز به سمت آسیا حرکت کرده و حجم آن به‌طور متوسط حدود ۲۱۵ هزار بشکه در روز بوده است. هند، کره‌جنوبی و سنگاپور از مقاصد اصلی این محموله‌ها هستند.

Kpler با این حال ریسک صادرات روسیه را در مقطع فعلی محدودتر ارزیابی می‌کند؛ زیرا طی روزهای اخیر کشتی‌های مرتبط با چین، روسیه و پاکستان توانسته‌اند از این مسیر عبور کنند. صادرات نفتای روسیه نیز از اواخر ژوئن به دلیل توقف برخی پالایشگاه‌ها، حملات در دریای سیاه و افزایش فصلی مصرف داخلی برای اختلاط بنزین کاهش یافته است.

عربستان روزانه ۱۲۰ هزار بشکه نفتا از ساحل غربی صادر می‌کرد

ریسک بزرگ‌تر متوجه صادرات عربستان از دریای سرخ است. بنادر ینبع، رابغ، جیزان و جده در ماه‌های مه و ژوئن به‌طور متوسط روزانه حدود ۱۲۰ هزار بشکه نفتا صادر کرده‌اند.

ینبع به تنهایی سالانه حدود ۱.۱ میلیون تن نفتا و ۱.۷ میلیون تن LPG صادر می‌کند. در این منطقه یک واحد تفکیک NGL با ظرفیت ۵۸۵ هزار بشکه در روز نیز فعالیت دارد و مجتمع‌های بزرگ پتروشیمی از جمله کراکر ۹۳۰ هزار تنی YANPET، کراکر ۱.۳ میلیون تنی Yansab و واحد ۴۰۰ هزار تنی PDH به نفتا و LPG این منطقه وابسته‌اند.

پالایشگاه ۴۰۰ هزار بشکه‌ای جیزان نیز پس از حمله ۲۷ ژوئیه دست‌کم تا اواسط اوت از مدار خارج خواهد ماند. این پالایشگاه در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۵۰ هزار تن نفتا صادر کرده بود و صادرات آن تنها در ژوئن امسال به ۲۰۵ هزار تن رسیده بود.

تغییر مقصد محموله‌های سعودی آغاز شد

نشانه‌های تغییر آرایش تجارت همین حالا دیده می‌شود. نفتکش Torm Innovation در ۲۳ ژوئیه حدود ۶۰ هزار تن نفتا در ینبع بارگیری کرد و مقصد اولیه آن ژاپن اعلام شده بود، اما کشتی به جای حرکت به سمت باب‌المندب از کانال سوئز عبور کرد و اکنون راهی اسپانیاست.

کشتی VLGC موسوم به Gas King نیز پس از بارگیری در ینبع مسیر سوئز را انتخاب کرده است. Kpler انتظار دارد در صورت ادامه اختلال، بخشی از LPG عربستان به جای آسیا به مصر و اردن منتقل شود.

دور زدن آفریقا یک ماه به سفر اضافه می‌کند

برای محموله‌هایی که باید از غرب به آسیا برسند، جایگزین باب‌المندب بسیار پرهزینه است. حرکت از مسیر دماغه امیدنیک معمولاً حدود یک ماه به زمان سفر رفت‌وبرگشت اضافه می‌کند و در برخی مسیرها مانند ینبع به هند، این افزایش می‌تواند به دو ماه برسد.

نتیجه، نیاز به تعداد بیشتری کشتی، افزایش نرخ کرایه نفتکش‌های فرآورده و VLGC و رشد هزینه تحویل نفتا و LPG به مشتریان آسیایی خواهد بود.

Kpler: پریمیوم نفتای آسیا افزایش می‌یابد

برآورد Kpler این است که تغییر مسیر صادرات ساحل غربی عربستان به سمت سوئز و احتمال ورود حجم بیشتری از این محصولات به مدیترانه، فشار نزولی بر کرک محصولات سبک در غرب ایجاد کند. در سمت دیگر، خریداران آسیایی برای جذب محموله‌های نقدی غرب در ماه اوت و نیمه نخست سپتامبر مجبور به پرداخت پریمیوم بالاتر خواهند شد.

در بازار LPG نیز فشار اصلی از اواسط اوت بر بازار بوتان شرق آسیا متمرکز خواهد شد و Kpler انتظار دارد فاصله قیمت بوتان شرق و غرب افزایش یابد.