به گزارش سرویس کدال «فراز انرژی»، صنعت پتروشیمی ایران در پایان سال ۱۴۰۴ به ظرفیت نصب‌شده ۱۰۱ میلیون و ۴۰۰ هزار تن دست یافت؛ سطحی که در نقشه‌راه توسعه صنعت سال‌ها به‌عنوان یک نشانگر کلیدی مطرح بوده است.

بهره‌برداری از هشت طرح با ۴.۸ میلیون تن ظرفیت جدید

در طول سال ۱۴۰۴، هشت طرح پتروشیمی با مجموع ظرفیت ۴ میلیون و ۸۲۰ هزار تن در سال به بهره‌برداری رسید. این حجم از ظرفیت جدید، سهم قابل توجهی در عبور ظرفیت کل صنعت از مرز ۱۰۰ میلیون تن داشت. حجم تولید واقعی صنعت در همین سال، ۷۵ میلیون و ۳۰۰ هزار تن ثبت شد.

تولید در شرایط غیرعادی

فاصله میان ظرفیت نصب‌شده (۱۰۱.۴ میلیون تن) و تولید واقعی (۷۵.۳ میلیون تن) در سال ۱۴۰۴ به عوامل چندگانه‌ای برمی‌گردد. بخشی از این فاصله ماهیت همیشگی دارد و ناشی از تعمیرات اساسی، توقف‌های عملیاتی و محدودیت خوراک و انرژی است؛ اما در سال ۱۴۰۴، درگیری‌های نظامی دوره‌ای از جمله جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، ریسک‌های عملیاتی زنجیره تأمین را افزایش داد و شرایط فعالیت مجتمع‌ها را دشوارتر کرد.

شکل‌گیری ظرفیت داخلی زیر سایه تحریم

توسعه پتروشیمی ایران طی سال‌های گذشته با محدودیت دسترسی به منابع مالی، فناوری و تجهیزات بین‌المللی همراه بوده است. این فشار، صنعت را به سمت تقویت توان داخلی در حوزه‌هایی مانند تولید تجهیزات و قطعات، خدمات مهندسی، ساخت داخل و توسعه دانش فنی و کاتالیست سوق داده است.

چشم‌انداز: از ظرفیت به ارزش‌آفرینی

با عبور ظرفیت از مرز ۱۰۰ میلیون تن، اولویت‌های بعدی صنعت تغییر جهت می‌دهند. رفع گلوگاه‌های عملیاتی، افزایش بهره‌وری واحدهای موجود و حرکت از محصولات پایه به محصولات با ارزش افزوده بالاتر — از جمله توسعه زنجیره پروپیلن و پلیمرهای مهندسی — در مرکز برنامه‌های آتی صنعت قرار دارند.

کارنامه سال ۱۴۰۴ صنعت پتروشیمی را می‌توان با سه رقم خلاصه کرد: ۱۰۱.۴ میلیون تن ظرفیت نصب‌شده، ۴.۸۲ میلیون تن ظرفیت جدید از هشت طرح و ۷۵.۳ میلیون تن تولید. این ارقام در سالی به ثبت رسیدند که صنعت هم با تحریم و هم با اختلالات نظامی روبه‌رو بود؛ با این حال مسیر توسعه متوقف نشد. اکنون چالش اصلی، تبدیل این ظرفیت به تولید پایدارتر و ارزش اقتصادی بالاتر است.