چطور رشد اوره منجر به افزایش تورم مواد غذایی در جهان می‌شود اما در ایران اثر آن کمتر است؟

فراز انرژی- اوره یک کود شیمیایی پر مصرف است که اکثرا از گاز تولید می‌شود. رشد قیمت اوره در روزهای اخیر ناشی از دو مسئله است؛ اول افزایش قیمت گاز به عنوان ماده اولیه تولید این محصول که این رشد، در بهای تمام شده تولید در قیمت محصول نهایی (اوره) خودش را می‌گنجاند و دوم افزایش قیمت ناشی از کاهش تولید و کاهش عرضه به واسطه وجود تنش‌های نظامی در کشورهای حوزه خلیج فارس.

لازم به ذکر است ایران حدود 10 درصد صادرات کل دنیا را در اختیار داشته و اکنون با توجه به شرایط ایجاد شده، تولید در شرکت‌های ایرانی به نزدیک صفر رسیده است.

همچنین در مقابل آمریکا سهم حدود 12 درصدی از واردات اوره را دارد و اتفاقات اخیر (رشد قیمت به واسطه شرایط جنگی) برای کشور وارد کننده‌ای همانند آمریکا نکته‌ای منفی است.

اما نکته اصلی تاثیر بر تورم عاملی‌ست به نام *قیمت*. در اقتصاد آزاد آمریکا قیمت اوره همانند اکثر محصولات دیگر به صورت آزاد قیمت‌گذاری و با قیمت روز جهانی معامله می‌شود، اما در ایران جهادکشاورزی اوره را با نرخ تنی حدود 9.5 میلیون تومان به کشاورزان می‌فروشد که این نرخ تنها 30 درصد نرخ‌جهانی پیش از شروع جنگ بوده و نسبتا با ثبات است. اختلاف قیمت اوره خریداری‌ شده کشاورزان توسط دولت به شرکت‌ها پرداخت می‌شود که این امر سبب کاهش اثر تورمی بر بهای تمام شده مواد غذایی در ایران است.

تاثیر اوره در بهای تمام شده محصولات کشاورزی در آمریکا حدودا 10 درصد می‌باشد و با فرض رشد قیمت حدود 60 درصدی انتظار تورم 5 الی 6 درصدی مواد غذایی از محل رشد قیمت اوره خواهیم داشت.

در نتیجه جنگ با ایران، در بسیاری موارد بر علیه خود آمریکا به عنوان شروع کننده جنگ بوده و به عبارتی دود این اقدامات به چشم خودشان رفته است! از نارضایتی مردم‌ آمریکا به واسطه رشد هزینه انرژی گرفته تا تورم‌های آتی که به مرور اثر خود را به نمایش می‌گذارد.

✍️ علی اصغر رستمی