به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» از Axios، پیامدهای اقتصادی جنگ ایران از بازار انرژی آمریکا فراتر رفته و کشورهای واردکننده سوخت، به‌ویژه اقتصادهای درحال‌توسعه، را با افزایش هزینه‌های زندگی و محدودیت منابع مالی روبه‌رو کرده است.

این گزارش که ۱۹ سپتامبر منتشر شده، نشان می‌دهد افزایش قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی تنها مصرف‌کنندگان را تحت فشار قرار نداده، بلکه دولت‌ها را نیز با هزینه‌های تازه‌ای برای جلوگیری از انتقال کامل گرانی سوخت به خانوارها مواجه کرده است.

افزایش قیمت گازوئیل؛ فشار هم‌زمان جنگ ایران و حملات اوکراین

اختلال در بازار جهانی سوخت با حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه تشدید شده است. این حملات ظرفیت پالایش و عرضه فرآورده‌های نفتی را محدود کرده و به افزایش قیمت گازوئیل دامن زده‌اند.

گرانی گازوئیل مستقیماً هزینه فعالیت ناوگان حمل‌ونقل، بخش کشاورزی و زنجیره توزیع کالا را افزایش می‌دهد و از این مسیر می‌تواند به قیمت مواد غذایی و سایر کالاهای مصرفی منتقل شود.

دولت‌ها میان پرداخت یارانه و افزایش قیمت سوخت قرار گرفتند

Axios گزارش می‌دهد دولت‌های مختلف برای محدودکردن پیامدهای اقتصادی افزایش قیمت انرژی، به ابزارهایی مانند پرداخت یارانه سوخت، کاهش مالیات و تعیین سقف قیمت روی آورده‌اند.

این سیاست‌ها می‌توانند بخشی از فشار فوری بر مصرف‌کنندگان را کاهش دهند، اما با افزایش فاصله میان قیمت واقعی تأمین سوخت و قیمت پرداختی مصرف‌کنندگان، هزینه بیشتری به بودجه دولت‌ها تحمیل می‌کنند.

این وضعیت برای کشورهای درحال‌توسعه که هم‌زمان با تورم، بدهی عمومی و محدودیت منابع مالی مواجه‌اند، دشوارتر است. در چنین شرایطی، ادامه حمایت از قیمت سوخت می‌تواند منابع مورد نیاز سایر خدمات عمومی را محدود کند.

کنیا؛ نمونه‌ای از فشار بحران انرژی بر اقتصادهای آسیب‌پذیر

در گزارش Axios، کنیا از جمله کشورهایی معرفی شده که افزایش قیمت سوخت در کنار بیکاری جوانان و شکنندگی اقتصادی، فشار بیشتری بر جامعه و دولت وارد کرده است.

افزایش هزینه انرژی در این کشورها تنها به قیمت بنزین در جایگاه‌های سوخت محدود نمی‌شود؛ هزینه حمل‌ونقل عمومی، توزیع مواد غذایی و فعالیت بنگاه‌های اقتصادی نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

Axios تأکید می‌کند که پیامدهای اقتصادی جنگ برای برخی کشورهای خارج از منطقه درگیری، حتی از فشارهایی که مصرف‌کنندگان آمریکایی تجربه می‌کنند، شدیدتر بوده است.

دورکاری و محدودیت سفر برای کاهش مصرف سوخت

برخی دولت‌ها در کنار حمایت‌های قیمتی، اقداماتی برای کاهش مصرف انرژی در دستور کار قرار داده‌اند. گسترش دورکاری و محدودکردن سفرها از جمله راهکارهای مطرح‌شده برای کاهش تقاضای سوخت است.

گزارش Axios به انتقاد کارشناسان از سیاست‌هایی اشاره می‌کند که صرفاً با کنترل قیمت، فشار کوتاه‌مدت بر مصرف‌کنندگان را کاهش می‌دهند، اما مصرف سوخت را متناسب با محدودیت عرضه تعدیل نمی‌کنند.

در این شرایط، دولت‌ها علاوه بر مدیریت هزینه فوری انرژی، با مسئله کاهش آسیب‌پذیری اقتصاد خود در برابر شوک‌های احتمالی آینده نیز مواجه‌اند.