به گزارش «فراز انرژی»، شبکه CNG ایران با بیش از ۲ هزار و ۳۶۵ جایگاه، ظرفیت اسمی عرضه حدود ۴۰ میلیون مترمکعب در روز را دارد، اما پیش از تغییر اخیر نرخ بنزین تنها حدود ۱۶ میلیون مترمکعب از این ظرفیت مورد استفاده قرار می‌گرفت.

به این ترتیب، حدود ۲۴ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت اسمی جایگاه‌های CNG بدون استفاده مانده بود؛ ظرفیتی که در صورت وجود گاز قابل تخصیص و تقاضای کافی می‌تواند بخشی از مصرف بنزین کشور را جابه‌جا کند.

امیرحسین هاشمی‌جاوید، کارشناس حوزه انرژی، می‌گوید تنها یک هفته پس از تغییر نرخ بنزین، مصرف CNG حدود ۱۱ درصد یا نزدیک به ۲ میلیون مترمکعب در روز افزایش پیدا کرده است.

این تغییر در شرایطی رخ داده که مصرف روزانه بنزین کشور حدود ۱۴۰ میلیون لیتر عنوان می‌شود. به گفته این کارشناس، استفاده کامل از ظرفیت اسمی شبکه CNG از نظر معادل انرژی می‌تواند تا حدود ۴۰ میلیون لیتر در روز از مصرف بنزین را جابه‌جا کند.

ظرفیت جایگاه هست؛ اما گاز نامحدود نیست

با این حال، ظرفیت خالی جایگاه‌های CNG را نمی‌توان معادل گاز آماده تحویل به خودروها در تمام طول سال دانست. شبکه گاز ایران به‌ویژه در ماه‌های سرد با محدودیت تأمین روبه‌روست و افزایش مصرف CNG باید با وضعیت عرضه گاز هماهنگ شود.

از همین رو، یکی از گزینه‌های مطرح‌شده تمرکز بر خودروهای پرپیمایش مانند تاکسی‌ها، تاکسی‌های اینترنتی، وانت‌ها، ون‌ها و خودروهای خدماتی است؛ ناوگانی که هر خودرو در آن می‌تواند حجم بیشتری از مصرف بنزین را با CNG جایگزین کند.

از ۲۸ شهریور نیز تبدیل رایگان خودروهای پرپیمایش و تاکسی‌های اینترنتی در سراسر کشور آغاز شده و طبق آمار اعلام‌شده، طی چند روز حدود ۵ هزار متقاضی برای استفاده از این طرح ثبت‌نام کرده‌اند.

تولید خودروهای دوگانه‌سوز کارخانه‌ای نیز دوباره در دستور کار قرار گرفته و قرارداد تولید ۵۵ هزار دستگاه خودروی دوگانه‌سوز با خودروسازان داخلی مطرح شده است.

گره ۴ هزار میلیارد تومانی دوگانه‌سوزسازی

اما افزایش تقاضا تنها یک سوی ماجراست. تأمین مالی تبدیل خودروها همچنان یکی از موانع توسعه CNG محسوب می‌شود.

براساس ارقام مطرح‌شده، مطالبات پیمانکاران فعال در طرح دوگانه‌سوزسازی به حدود ۴ هزار میلیارد تومان رسیده و مشکلات تأمین منابع مالی پیش‌تر روند تبدیل رایگان خودروها را نیز با اختلال مواجه کرده بود.

اقتصاد جایگاه‌های CNG نیز با مسائلی مانند افزایش هزینه تعمیر و نگهداری کمپرسورها، فرسودگی تجهیزات و کارمزد جایگاه‌داران روبه‌روست. در چنین شرایطی، افزایش ظرفیت اسمی از طریق ساخت جایگاه‌های بیشتر الزاماً اولویت نخست نیست و بخشی از سرمایه‌گذاری باید به نوسازی تجهیزات موجود و تکمیل نقاط فاقد پوشش اختصاص پیدا کند.

هایلایت تحلیلی فراز انرژی: رشد ۱۱ درصدی مصرف CNG پس از تغییر نرخ بنزین یک پیام روشن دارد: بخشی از افت تقاضای این سوخت ناشی از کاهش مزیت اقتصادی آن بوده است. با این حال، ۲۴ میلیون مترمکعب ظرفیت خالی جایگاه‌ها را نمی‌توان یکباره وارد مدار کرد؛ محدودیت گاز در زمستان، بدهی طرح‌های تبدیل، فرسودگی تجهیزات و تعداد خودروهای دوگانه‌سوز تعیین می‌کنند چه مقدار از این ظرفیت واقعاً قابلیت جایگزینی بنزین را دارد.