به گزارش فراز انرژی؛ سیدمحمود میرباقری، مدیرعامل شرکت بهره برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی، اعلام کرد که عملیات بازرسی و آماده سازی خطوط لوله اصلی ۳۰ اینچ میدان گازی تابناک به دست کارکنان همین شرکت و با موفقیت انجام شده است. به گفته او، واحد بازرسی و حفاظت فنی شرکت این پروژه را برای ارزیابی سلامت خطوط و پیدا کردن عیوب احتمالی پیگیری کرده است.

طول مسیری که ابزارهای بازرسی از آن عبور کردند حدود ۶۶ کیلومتر بوده است. برای این کار، مجموعه ای از توپکها به کار رفت که هم شامل ابزارهای تمیزکاری و اندازه گیری قطر بود و هم شامل توپکهای هوشمند بازرسی داخلی. نوع این ابزارها به ترتیب عبارت است از Cleaning/gauging، Magnet، Calipr، MFL با وضوح بالا و TFI با وضوح بالا.

پروژه ای شبانه روزی در منطقه عملیاتی پارسیان

میرباقری از تلاش شبانه روزی متخصصان و کارشناسان این شرکت، هم در ستاد و هم در منطقه عملیاتی پارسیان، برای رسیدن به تولید پایدار یاد کرد. طبق توضیحات او، عملیات توپکرانی در چند مرحله پیاپی و بدون توقف انجام شد.

داده های ثبت شده در این مراحل اکنون در اختیار کارشناسان بازرسی فنی است و بررسی می شود. مدیرعامل شرکت تاکید کرد که نقاطی که خوردگی بالایی دارند یا مستعد بروز خطر تشخیص داده شوند، وارد برنامه تعمیرات اساسی خواهند شد. یعنی نتیجه این پروژه در همین مرحله بازرسی متوقف نمی ماند و مستقیما به تصمیم گیری درباره تعمیر و نگهداری خط منتهی می شود.

هر توپک چه چیزی را بررسی می کند؟

در صنعت انتقال گاز، توپکرانی معمولا با یک ترتیب مشخص انجام می شود و هر ابزار وظیفه جداگانه ای دارد. آنچه در ادامه می آید توضیح عمومی درباره کارکرد این ابزارهاست و جزئیات اجرایی پروژه تابناک را مشخص نمی کند.

توپک تمیزکاری رسوبات و مواد جامد جمع شده در داخل لوله را جابه جا می کند. توپک gauging با یک صفحه اندازه گیری، عبور آزاد ابزار را از تمام طول مسیر آزمایش می کند و نشان می دهد آیا کاهش قطر یا تغییر شکل جدی در مسیر وجود دارد یا نه. توپک Magnet قطعات فلزی و براده های آهنی داخل خط را جمع می کند. این سه مرحله مسیر را برای ابزارهای گرانتر و حساس تر آماده می کنند، چون گیر کردن یک توپک هوشمند در خط هزینه و ریسک بالایی دارد.

ابزار Calipr هندسه داخلی لوله را اندازه می گیرد و می تواند فرورفتگی، بیضی شدن مقطع و تغییر شکل های مکانیکی را نشان دهد. ابزار MFL بر پایه نشت شار مغناطیسی کار می کند و برای تشخیص کاهش ضخامت جداره ناشی از خوردگی به کار می رود. ابزار TFI هم با شار مغناطیسی عرضی، عیوب باریک و کشیده در راستای طول لوله را هدف می گیرد، عیوبی که ممکن است با اسکن محوری معمولی به سختی دیده شوند. عبارت HR در نام دو ابزار آخر به معنای وضوح بالای اندازه گیری است.

استفاده همزمان از این ابزارها تصویری کامل تر از وضعیت لوله می دهد. خوردگی، تغییر شکل هندسی و ترک های طولی سه نوع عیب متفاوت هستند و هیچ ابزاری به تنهایی همه آنها را با یک دقت نشان نمی دهد.

تابناک و مسیر گاز تا پالایشگاه پارسیان

میدان گازی تابناک در جنوب غربی شهرستان لامرد در استان فارس قرار دارد. گاز تولیدی این میدان نخست به سه مرکز جمع آوری فرستاده می شود و از آنجا با دو خط لوله ۳۰ اینچ به پالایشگاه گاز پارسیان می رسد. در پالایشگاه، گاز پس از فرآورش برای تزریق به شبکه سراسری گاز کشور آماده می شود.

این معماری نشان می دهد چرا سلامت همین خطوط ۳۰ اینچ اهمیت دارد. مسیر انتقال گاز تابناک به پالایشگاه از این دو خط عبور می کند و هر محدودیت عملیاتی در آنها می تواند تخلیه گاز میدان را تحت تاثیر قرار دهد.

شرکت بهره برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی پیش از این نیز در مسیر تولید پایدار از تابناک برای فصل سرد اقدام دیگری انجام داده بود. کارکنان متخصص مستقر در منطقه عملیاتی پارسیان شیر اصلی تحتانی چاه شماره ۲۰ این میدان را تعویض کردند. هدف آن اقدام ایمن سازی چاه و افزایش کارآیی شیر ایمنی درون چاهی بود.

تحلیل و بررسی فراز انرژی

چرا بازرسی خط لوله پیش از فصل سرد اهمیت دارد؟

در فصل سرد، مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری معمولا بالا می رود و شبکه سراسری به تولید پایدار از میدان ها و پالایشگاه ها وابسته تر می شود. بر پایه همین منطق، هر خط لوله ای که در تامین شبکه نقش دارد، پیش از رسیدن به دوره پرمصرف باید وضعیت فنی روشنی داشته باشد. این ارزیابی فقط بر اساس توضیحات رسمی شرکت بهره بردار و ساختار عمومی صنعت گاز است و آمار مصرف یا تولید مشخصی در خبر منبع ذکر نشده است.

از نگاه فنی، ارزش اصلی توپکرانی هوشمند در ثبت داده است. نتیجه بازرسی می تواند نشان دهد کدام قطعه ها به تعمیر فوری نیاز دارند، کدام نقاط باید در دوره های بعدی پایش شوند و کدام بخش ها هنوز حاشیه ایمنی کافی دارند. تصمیم برای گنجاندن نقاط پرخطر در تعمیرات اساسی، اگر بر پایه همین داده ها انجام شود، به جای واکنش پس از بروز نشتی یا توقف ناگهانی، مدیریت پیشگیرانه ریسک به شمار می آید.

نکته دیگر انجام پروژه با نیروی داخلی شرکت است. اجرای چند مرحله عملیات شبانه روزی برای ابزارهای بازرسی داخلی نیازمند هماهنگی میان ستاد، منطقه عملیاتی و واحد بازرسی فنی است. با این حال، جزئیات مانند مدت دقیق پروژه، تعداد عیوب شناسایی شده یا محل نقاط پرخطر در گزارش منتشر شده نیامده و هنوز نمی توان درباره حجم تعمیرات لازم قضاوت کرد.

آنچه در مراحل بعدی باید دنبال شود، نتیجه تفسیر داده های ابزارهای MFL و TFI و Calipr، فهرست نقاط دارای خوردگی بالا و زمان بندی تعمیرات اساسی است. اگر این اطلاعات منتشر شود، تصویر روشن تری از میزان تاثیر پروژه بر پایداری تولید تابناک در زمستان به دست می آید.