به گزارش سرویس کدال «فراز انرژی»، شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی در گزارش فعالیت یک‌ماهه منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، بهای تمام‌شده پرتفوی بورسی خود را حدود ۱۵۸.۸ همت اعلام کرده است؛ در حالی که ارزش بازار همین دارایی‌ها به ۶۱۹.۷ همت رسیده است.

مازاد ارزش پرتفوی بورسی «شستا» به ۴۶۱ همت رسید

ارزش بازار پرتفوی بورسی شستا در ابتدای شهریور حدود ۵۲۴.۷ همت بود که تا پایان ماه ۱۸.۱ درصد افزایش یافت و به ۶۱۹.۷ همت رسید.

در مقابل، بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری‌های بورسی از ۱۵۹ همت به ۱۵۸.۸ همت کاهش یافته است. بر این اساس، فاصله ارزش بازار با بهای تمام‌شده پرتفوی بورسی در پایان شهریور به حدود ۴۶۰.۹ همت رسیده؛ در حالی که این رقم در ابتدای ماه نزدیک به ۳۶۵.۷ همت بود.

ارزش بازار سبد بورسی شستا در پایان شهریور تقریباً ۳.۹ برابر بهای تمام‌شده آن است. این فاصله، پشتوانه قابل توجهی برای ارزش دارایی‌های شرکت ایجاد می‌کند، اما نباید با سود محقق‌شده یا سود خالص شستا یکسان در نظر گرفته شود.

«تاپیکو» موتور اصلی رشد پرتفوی شستا

بزرگ‌ترین دارایی بورسی شستا همچنان «سرمایه‌گذاری نفت و گاز و پتروشیمی تأمین» است. ارزش بازار سهام «تاپیکو» در پایان شهریور به حدود ۳۲۹.۱ همت رسیده و به‌تنهایی ۵۳.۱ درصد کل ارزش بازار سبد بورسی شستا را تشکیل می‌دهد.

ارزش این سرمایه‌گذاری طی شهریور حدود ۶۰.۴ همت افزایش یافته است؛ یعنی نزدیک به ۶۴ درصد کل افزایش ۹۵ همتی ارزش بازار پرتفوی بورسی شستا تنها از «تاپیکو» آمده است.

«صبا تأمین» نیز با افزایش حدود ۲۱ همتی ارزش بازار، شهریور را با ارزشی نزدیک به ۹۰.۳ همت به پایان رساند. ارزش «صدر تأمین» نیز حدود ۲۰.۴ همت افزایش یافت و به نزدیک ۶۹ همت رسید.

سه شرکت «تاپیکو»، «صبا تأمین» و «صدر تأمین» در پایان شهریور در مجموع حدود ۷۸.۸ درصد ارزش کل پرتفوی بورسی شستا را در اختیار داشته‌اند. این تمرکز نشان می‌دهد بخش بزرگی از تغییرات ارزش سبد شستا به نوسان قیمت همین چند زیرمجموعه وابسته است.

همه زیرمجموعه‌ها هم‌جهت حرکت نکردند

رشد ۱۸ درصدی ارزش کل پرتفوی نباید افت ارزش برخی زیرمجموعه‌ها را پنهان کند.

ارزش بازار سرمایه‌گذاری شستا در «سرمایه‌گذاری سیمان تأمین» طی شهریور حدود ۴.۹ همت کاهش یافته که معادل افت حدود ۸ درصدی است. «سرمایه‌گذاری دارویی تأمین» نیز با کاهش ۴.۲ همتی ارزش بازار، افتی نزدیک به ۱۲.۶ درصد را تجربه کرده است.

ارزش «گروه سرمایه‌گذاری کشت و دام و صنایع لبنی تأمین» نیز حدود ۲۰۲ میلیارد تومان پایین آمده است.

بنابراین افزایش ارزش پرتفوی شستا در شهریور یک حرکت فراگیر در تمام زیرمجموعه‌ها نبوده و رشد چند سهم بزرگ، افت برخی دیگر از دارایی‌ها را جبران کرده است.

۸۳۰ میلیارد تومان سود از فروش سرمایه‌گذاری‌ها

شستا در شهریور بخشی از سهام «سرمایه‌گذاری سیمان تأمین» و «گروه سرمایه‌گذاری کشت و دام و صنایع لبنی تأمین» را واگذار کرده است.

بهای تمام‌شده این سهام در مجموع حدود ۲۵۳ میلیارد تومان بوده و مبلغ فروش به بیش از ۱.۰۸ همت رسیده است. حاصل این معاملات، شناسایی حدود ۸۳۰ میلیارد تومان سود فروش سرمایه‌گذاری بوده است.

تمام سود واگذاری ثبت‌شده در گزارش نیز در طبقه فروش «سهام عملیاتی» قرار گرفته است.

این درآمد ماهیت متفاوتی با سود تقسیمی مستمر زیرمجموعه‌ها دارد؛ زیرا از فروش دارایی ایجاد شده و تکرار آن مستلزم واگذاری دوباره بخشی از سرمایه‌گذاری‌های شرکت است.

درآمد سه‌ماهه شستا فعلاً متکی به فروش دارایی است

یکی از نکات قابل توجه گزارش شهریور، ترکیب درآمدهای سرمایه‌گذاری شستا در سال مالی جدید است.

از ابتدای سال مالی منتهی به خرداد ۱۴۰۶ تا پایان شهریور، شستا هیچ درآمدی از محل سود سهام، سود تضمین‌شده یا تغییر ارزش سرمایه‌گذاری‌ها شناسایی نکرده و کل درآمد ثبت‌شده آن در این بخش همان ۸۳۰ میلیارد تومان سود فروش سرمایه‌گذاری‌ها بوده است.

این موضوع در نگاه نخست می‌تواند نشانه ضعف درآمدهای جاری تلقی شود، اما یک ملاحظه حسابداری اهمیت دارد. براساس توضیح خود شرکت، سود مجامع برخی زیرمجموعه‌هایی که پس از پایان سال مالی شستا و پیش از تأیید صورت‌های مالی برگزار شده‌اند، طبق استانداردهای حسابداری در سال مالی قبل شناسایی شده‌اند.

برای نمونه، سود تقسیمی شرکت‌هایی مانند «تاپیکو»، «صبا تأمین»، «سیمان تأمین»، «صدر تأمین» و «دارویی تأمین» در جدول مجامع گزارش شده اما بخش قابل توجهی از درآمد آنها به سال مالی منتهی به خرداد ۱۴۰۵ تخصیص یافته است.

بنابراین صفر بودن درآمد سود سهام در سه‌ماهه نخست سال مالی جدید را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه کاهش سودآوری زیرمجموعه‌های شستا دانست؛ با این حال، از منظر کیفیت درآمد دوره جاری، درآمد شناسایی‌شده فعلاً کاملاً به فروش سرمایه‌گذاری وابسته است.

۱۸۵ همت بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری‌های شستا

مجموع بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری‌های شستا در پایان شهریور به حدود ۱۸۵.۱ همت رسیده که نسبت به پایان سال مالی قبل تغییر بزرگی نداشته و حدود ۱۳۷ میلیارد تومان کاهش نشان می‌دهد.

حدود ۱۵۸.۸ همت از این رقم مربوط به سهام شرکت‌های قابل معامله در بازار سرمایه و حدود ۲۶.۲ همت متعلق به شرکت‌های خارج از بورس است.

در پرتفوی غیربورسی، «خدمات ارتباطی رایتل» با بهای تمام‌شده نزدیک به ۱۳.۱ همت و «مدیریت توسعه انرژی تأمین» با حدود ۱۰.۸ همت بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری‌ها هستند.

این دو شرکت روی هم بیش از ۹۱ درصد بهای تمام‌شده پرتفوی غیربورسی شستا را تشکیل می‌دهند. از آنجا که برای این دارایی‌ها در گزارش ماهانه ارزش روز بازار ارائه نشده است، ارزیابی NAV کامل شستا تنها بر مبنای این گزارش امکان‌پذیر نیست.

هزینه‌های شستا در گزارش شهریور قابل ارزیابی نیست

گزارش فعالیت ماهانه پرتفوی، صورت سود و زیان شرکت نیست و اقلامی مانند هزینه‌های عمومی و اداری، هزینه‌های مالی، حقوق و دستمزد و سایر هزینه‌های دوره در این فایل ارائه نشده است.

بنابراین از افزایش ۹۵ همتی ارزش بازار پرتفوی نمی‌توان مستقیماً درباره رشد سود خالص یا بهبود هزینه‌های شستا نتیجه‌گیری کرد. بررسی روند هزینه‌ها نیازمند صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای شرکت است.

این تفکیک به‌ویژه درباره یک هلدینگ اهمیت دارد؛ افزایش قیمت سهام زیرمجموعه‌ها ارزش دارایی شرکت را بالا می‌برد، اما تا زمانی که از طریق فروش یا سایر روش‌های حسابداری شناسایی نشود، الزاماً به درآمد و سود دوره تبدیل نمی‌شود.

تمرکز پرتفوی؛ مهم‌ترین ریسک شهریور شستا

دو سطح تمرکز در پرتفوی شستا قابل مشاهده است. نخست، بیش از نیمی از ارزش بازار سبد بورسی در «تاپیکو» قرار دارد و سه زیرمجموعه نخست نزدیک به ۷۹ درصد آن را تشکیل می‌دهند.

دوم، در پرتفوی غیربورسی نیز بیش از ۹۱ درصد بهای تمام‌شده تنها در «رایتل» و «مدیریت توسعه انرژی تأمین» متمرکز شده است.

به این ترتیب، هرچند افزایش ۹۵ همتی ارزش پرتفوی بورسی در شهریور پشتوانه ارزش دارایی‌های شستا را تقویت کرده، کیفیت این رشد به عملکرد تعداد محدودی از شرکت‌های بزرگ وابسته است. هم‌زمان، درآمد شناسایی‌شده سال مالی جدید تاکنون از محل فروش دارایی حاصل شده و بخشی از پرتفوی بورسی، به‌خصوص «سیمان تأمین» و «دارویی تأمین»، مسیر نزولی داشته است.

جمع‌بندی

شهریور برای شستا از منظر ارزش بازار پرتفوی ماه مثبتی بوده است؛ ارزش سبد بورسی به حدود ۶۲۰ همت و مازاد آن نسبت به بهای تمام‌شده به نزدیک ۴۶۱ همت رسیده است.

اما افزایش ارزش بازار به‌تنهایی تصویر کامل عملکرد هلدینگ را نشان نمی‌دهد. حدود دو سوم رشد ماهانه از «تاپیکو» آمده، نزدیک ۷۹ درصد ارزش پرتفوی بورسی در سه شرکت متمرکز است و کل درآمد شناسایی‌شده سال مالی جدید تا پایان شهریور از سود فروش سرمایه‌گذاری‌ها تأمین شده است.

برای قضاوت درباره سودآوری نهایی شستا، باید در کنار ارزش دارایی‌ها، صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای و به‌ویژه هزینه‌های اداری و مالی، سهم سود زیرمجموعه‌ها و جریان نقد شرکت نیز بررسی شود.