به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» به نقل از Upstream، ارزیابی فنی پیشنهادهای پیمانکاران برای فاز پنجم جافوره به پایان رسیده و آرامکو ممکن است طی هفته‌های آینده قرارداد اصلی این مرحله را نهایی کند.

یک منبع آگاه گفته است انتخاب پیمانکار می‌تواند در ماه اکتبر انجام شود؛ هرچند تصمیم‌گیری نهایی چند ماه نسبت به برنامه قبلی به تأخیر افتاده است.

چهار پیمانکار برای این قرارداد پیشنهاد ارائه کرده‌اند و در حالی که برخی منابع از شانس بالای یک پیمانکار خبر می‌دهند، رقابت هنوز رسماً پایان نیافته است.

سه واحد جدید برای افزایش ظرفیت جافوره

فاز پنجم جافوره عمدتاً شامل مهندسی، تأمین تجهیزات و ساخت سه واحد فشرده‌سازی گاز خواهد بود.

براساس اطلاعات منتشرشده درباره مناقصه، ظرفیت هر یک از این واحدها حدود ۲۰۰ میلیون فوت‌مکعب در روز خواهد بود؛ بنابراین ظرفیت مجموع تأسیسات این مرحله به حدود ۶۰۰ میلیون فوت‌مکعب در روز می‌رسد.

شرکت بریتانیایی Wood مطالعات مهندسی مقدماتی یا FEED این مرحله را انجام داده است.

آرامکو مناقصه اصلی EPC فاز پنجم را در سه‌ماهه نخست سال جاری میلادی صادر کرد و پیمانکاران پیشنهادهای نهایی خود را تا ۱۹ ژوئیه تحویل دادند.

هم‌زمان، آرامکو کار روی فاز ششم توسعه جافوره را نیز آغاز کرده است. فاز ششم نیز شامل سه واحد فشرده‌سازی با ظرفیت ۲۰۰ میلیون فوت‌مکعب در روز برای هر واحد خواهد بود.

این هم‌پوشانی نشان می‌دهد توسعه جافوره از اجرای مرحله‌ای آرام به یک برنامه فشرده افزایش ظرفیت تبدیل شده است.

بزرگ‌ترین پروژه گاز شیل خارج از آمریکا

جافوره در شرق عربستان و در مجاورت میدان عظیم نفتی غوار قرار گرفته و حدود ۱۷ هزار کیلومتر مربع وسعت دارد.

آرامکو منابع این میدان را حدود ۲۲۹ تریلیون فوت‌مکعب گاز خام و ۷۵ میلیارد بشکه میعانات برآورد کرده است.

تولید نخستین گاز شیل جافوره در دسامبر ۲۰۲۵ آغاز شد و آرامکو قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ تولید این میدان را به حدود ۲ میلیارد فوت‌مکعب گاز فروش در روز برساند.

در کنار گاز، جافوره قرار است روزانه حدود ۴۲۰ میلیون فوت‌مکعب اتان و نزدیک به ۶۳۰ هزار بشکه مایعات باارزش تولید کند.

مقیاس منابع و سرمایه‌گذاری پروژه باعث شده آرامکو از جافوره به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اجزای راهبرد گاز خود یاد کند.

هدف گازی عربستان از ۶۰ به ۸۰ درصد افزایش یافت

اهمیت توسعه سریع جافوره زمانی روشن‌تر می‌شود که تغییر هدف تولید گاز آرامکو را در نظر بگیریم.

این شرکت پیش‌تر قصد داشت ظرفیت تولید گاز فروش خود را تا سال ۲۰۳۰ حدود ۶۰ درصد نسبت به سال ۲۰۲۱ افزایش دهد، اما این هدف اکنون به حدود ۸۰ درصد افزایش یافته است.

تولید گاز فروش آرامکو در سال پایه ۲۰۲۱ به‌طور متوسط حدود ۹.۲ میلیارد فوت‌مکعب در روز بود.

رشد مصرف برق، توسعه صنایع پتروشیمی، پروژه‌های صنعتی جدید و افزایش تقاضای مراکز داده و زیرساخت‌های هوش مصنوعی از عواملی هستند که نیاز عربستان به گاز را افزایش می‌دهند.

آرامکو اعلام کرده گاز جافوره می‌تواند علاوه بر بخش انرژی، خوراک مورد نیاز صنایع پتروشیمی و دیگر صنایع بزرگ عربستان را نیز تأمین کند.

جافوره جای نفت را در نیروگاه‌ها می‌گیرد

یکی از اهداف راهبردی توسعه گاز در عربستان، کاهش مصرف مستقیم نفت در نیروگاه‌های این کشور است.

آرامکو انتظار دارد برنامه گاز نامتعارف این شرکت در اوج تولید، امکان جایگزینی انرژی معادل حدود ۵۰۰ هزار بشکه نفت در روز در تولید برق را فراهم کند.

این موضوع از نظر اقتصادی برای عربستان اهمیت بالایی دارد؛ زیرا هر بشکه نفتی که به جای سوزاندن در نیروگاه‌ها آزاد شود، بالقوه می‌تواند در اختیار صادرات یا صنایع پایین‌دستی قرار گیرد.

از این منظر، سرمایه‌گذاری بیش از ۱۰۰ میلیارد دلاری جافوره فقط یک پروژه افزایش تولید گاز نیست؛ این میدان می‌تواند ترکیب مصرف انرژی داخلی عربستان و ظرفیت این کشور برای آزادسازی نفت خام را نیز تغییر دهد.

قراردادهای چندمیلیارد دلاری پشت سر هم

ابعاد جافوره را می‌توان از قراردادهایی که تاکنون برای توسعه آن واگذار شده نیز مشاهده کرد.

آرامکو در نوامبر ۲۰۲۱ حدود ۱۰ میلیارد دلار قرارداد برای مرحله نخست توسعه این میدان واگذار کرد.

در ژوئن ۲۰۲۴ نیز ۱۶ قرارداد به ارزش مجموع حدود ۱۲.۴ میلیارد دلار برای فاز دوم توسعه جافوره منعقد شد.

فاز سوم شامل سه واحد فشرده‌سازی گاز است و ارزش قرارداد EPC آن حدود ۲.۲۴ میلیارد دلار برآورد شده است.

فاز چهارم نیز شامل دو واحد فشرده‌سازی است و ارزش آن حدود ۱.۵ میلیارد دلار برآورد می‌شود.

اکنون آرامکو به تعیین تکلیف فاز پنجم نزدیک شده و هم‌زمان فرآیند فاز ششم را نیز پیش می‌برد.

چین در رقابت قرارداد تازه جافوره

یکی از نکات قابل توجه مناقصه فاز پنجم، حضور پیمانکاران آسیایی در رقابت برای پروژه‌های عظیم گازی عربستان است.

گزارش‌های پیشین حاکی از آن بود که شرکت China Petroleum Engineering & Construction Corporation (CPECC) در ارزیابی اولیه پیشنهادها برای فاز پنجم در موقعیت مناسبی قرار گرفته است.

با این حال، گزارش تازه Upstream تأکید می‌کند که فرآیند انتخاب پیمانکار هنوز رسماً نهایی نشده و چند شرکت همچنان در رقابت قرار دارند.

بنابراین تا زمان صدور رسمی قرارداد از سوی آرامکو، نمی‌توان برنده فاز پنجم را قطعی دانست.

آنچه قطعی‌تر به نظر می‌رسد، شتاب گرفتن برنامه گازی عربستان است؛ آرامکو هم‌زمان با کاهش تمرکز بر افزایش ظرفیت تولید نفت، هدف رشد گاز خود را بالاتر برده و جافوره را به محور اصلی این تغییر راهبردی تبدیل کرده است.

با سرمایه‌گذاری بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار، منابع ۲۲۹ تریلیون فوت‌مکعبی و هدف تولید ۲ میلیارد فوت‌مکعب گاز فروش در روز تا ۲۰۳۰، جافوره در حال تبدیل‌شدن به یکی از مهم‌ترین پروژه‌های گازی خاورمیانه است.