به گزارش سرویس بین الملل «فراز انرژی» به نقل از رویترز، اطلاعات شرکت های ردیابی دریایی و منابع امنیت کشتیرانی نشان می دهد ایران از اواسط ژوئیه ۲۰۲۶ موفق شده بخشی از محموله های گاز مایع (LPG) و سوخت جت خود را از مسیرهای دریایی صادر کند؛ آن هم در شرایطی که محاصره آمریکا عملا صادرات نفت خام کشور را متوقف کرده است.

بر اساس بررسی موسسه آمریکایی «اتحاد علیه ایران هسته ای» (UANI)، که فعالیت کشتی های مرتبط با ایران را با استفاده از داده های ماهواره ای و سامانه های ردیابی دنبال می کند، از اواسط ژوئیه تاکنون دست کم هشت کشتی حامل LPG ایران از دریای عمان خارج شده اند. جمیما شلی، تحلیلگر ارشد این موسسه، حجم مجموع این محموله ها را حدود ۴.۱ میلیون بشکه برآورد کرده است.

در کنار صادرات گاز مایع، بررسی تصاویر ماهواره ای و اطلاعات شرکت اطلاعات دریایی SynMax نشان می دهد یک نفتکش حامل سوخت جت ایران نیز در ماه سپتامبر به میانمار رسیده است. بررسی فهرست تحریم های وزارت خزانه داری آمریکا نشان می دهد شش فروند از هشت کشتی حامل LPG و همچنین نفتکش حامل سوخت جت، پیشتر به دلیل مشارکت در حمل فرآورده های نفتی و پتروشیمی ایران تحریم شده بودند.

انتقال کشتی به کشتی محموله های ایرانی در سواحل عمان

چهار منبع فعال در حوزه امنیت دریایی اعلام کرده اند که در هفته های اخیر، بخشی از محموله های ایرانی در میان حجم رو به افزایش عملیات انتقال کشتی به کشتی سایر تولیدکنندگان منطقه در سواحل عمان جابه جا شده اند.

به گفته جمیما شلی، تعدادی از کشتی های حامل LPG ایران محموله های خود را در نزدیکی شهرهای ساحلی شناص و صحار عمان منتقل کرده اند و برخی دیگر نیز پس از توقف در دریای عمان، مسیر خود را ادامه داده اند.

بررسی های UANI نشان می دهد بیشتر این محموله ها به محدوده لنگرگاهی شرقی خارج از بندر مالزی منتقل شده اند تا عملیات انتقال مجدد محموله در آنجا انجام شود. بر اساس این ارزیابی، مقصد نهایی احتمالی بخش عمده این محموله ها چین بوده است.

شلی با اشاره به محدود بودن تعداد کشتی های عبوری تاکید کرده است که بخش عمده نفتکش های حامل فرآورده های ایرانی همچنان از سوی نیروهای آمریکایی تغییر مسیر داده می شوند. به اعتقاد او، صادرات اخیر بیشتر ناشی از استفاده موردی از فرصت های موجود بوده و هنوز نمی توان آن را نشانه شکل گیری یک الگوی تازه و گسترده در صادرات انرژی ایران دانست.

آمریکا: ۱۳۵ کشتی مجبور به تغییر مسیر شدند

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرده است که محاصره دریایی صادرات نفت مرتبط با ایران نخستین بار در ۱۳ آوریل اعمال شد، در ماه ژوئن پس از دستیابی به تفاهم اولیه میان تهران و واشنگتن لغو شد و پس از شکست توافق، از ۱۴ ژوئیه بار دیگر به اجرا درآمد.

سنتکام در تازه ترین گزارش خود در ۱۳ اکتبر اعلام کرد که طی سه ماه اجرای دور جدید محاصره، چهار شناور تجاری از فعالیت بازمانده و ۱۳۵ کشتی نیز با اقدام نیروهای آمریکایی مجبور به تغییر مسیر شده اند.

یک مقام نظامی آمریکا در واکنش به گزارش عبور محموله های ایرانی اعلام کرده است که عبور یک شناور لزوما به معنای شکستن محاصره نیست؛ زیرا وضعیت هر کشتی به صورت جداگانه بررسی می شود و ممکن است برخی شناورها بنا بر ملاحظاتی از جمله دلایل بشردوستانه اجازه عبور دریافت کنند.

سخنگوی وزارت خزانه داری آمریکا نیز اعتبار برخی داده های ردیابی دریایی را زیر سوال برده و گفته است که امکان جعل موقعیت مکانی یا استفاده از هویت غیرواقعی هنگام بارگیری وجود دارد.

در همین حال، واشنگتن هفته گذشته ۱۷ شناور دیگر را به دلیل مشارکت در حمل نفت خام، فرآورده های نفتی و محصولات پتروشیمی ایران تحریم کرد.

توقف صادرات نفت خام ایران در سپتامبر

بر اساس داده های شرکت تحلیل بازار انرژی کپلر (Kpler)، صادرات نفت خام ایران در ماه سپتامبر به صفر رسیده است. این نخستین ماه بدون ثبت محموله صادراتی نفت خام ایران از سال ۲۰۱۳، یعنی زمان آغاز ردیابی صادرات این کشور توسط کپلر، محسوب می شود.

توربیورن سولتوت، تحلیلگر ارشد خاورمیانه در شرکت ارزیابی ریسک Verisk Maplecroft، معتقد است که با وجود تداوم محاصره دریایی آمریکا، تشدید فشارهای اقتصادی می تواند ایران را به پذیرش ریسک بیشتر برای صادرات فرآورده های نفتی سوق دهد.

او سوخت جت را یکی از گزینه های احتمالی چنین صادراتی دانسته و توضیح داده است که محدودیت های اعمال شده بر صنعت هوانوردی ایران و زمین گیر شدن شمار بیشتری از هواپیماها می تواند به ایجاد مازاد سوخت جت در پالایشگاه های کشور منجر شود.

دولت ایران به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره این گزارش پاسخ نداده است. دولت نظامی میانمار نیز درباره دریافت احتمالی محموله سوخت جت ایران اظهارنظری نکرده است.