به گزارش «فراز انرژی»، «نفت سپاهان» در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ با ثبت درآمد ۴۴.۹۵ همتی و سود خالص ۱۷.۵۲ همتی، به ترتیب رشد ۲۱۰ و ۵۱۰ درصدی را گزارش کرده است؛ اما همزمان مجموع بدهی های این شرکت با جهش ۱۱۶ درصدی از ۳۱ همت عبور کرده و حدود ۹.۶ همت سود سهام پرداختنی در حساب های آن باقی مانده است. در سوی دیگر، بررسی کارنامه سه ساله فرهاد امین دهقان در اجرای سه طرح توسعه ای نشان می دهد پیشرفت فیزیکی پروژه ها با تاخیرهای چندساله همراه بوده و برآورد هزینه باقی مانده تکمیل آنها نیز تنها طی شش ماه حدود ۱۶.۹ همت افزایش یافته است.

بررسی صورت های مالی شش ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ نشان می دهد سود عملیاتی «نفت سپاهان» با رشد ۶۶۵ درصدی به حدود ۲۰.۱ همت رسیده و سود محقق شده به ازای هر سهم (EPS) از ۵۱۵ ریال در دوره مشابه سال گذشته به ۳ هزار و ۱۴۱ ریال افزایش یافته است. با این حال، حجم فروش محصولات شرکت از حدود ۶۰۲ هزار تن به ۴۱۰ هزار تن کاهش یافته که بیانگر افت نزدیک به ۳۲ درصدی مقدار فروش است. همچنین حدود ۶.۴۸ همت سود ناشی از تسعیر دارایی های ارزی عملیاتی در صورت های مالی شناسایی شده که بررسی کیفیت سودآوری و میزان تبدیل آن به جریان نقد را ضروری می کند.

از سوی دیگر، مجموع بدهی های شرکت از ۱۴.۵۲ همت در پایان اسفند ۱۴۰۴ به ۳۱.۳۷ همت در شهریور ۱۴۰۵ رسیده و خالص بدهی نیز از ۱۱.۳۵ به ۲۱.۳۷ همت افزایش یافته است. در ترکیب تعهدات شرکت، حدود ۱۲.۱ همت مانده حساب مرتبط با سایر اشخاص وابسته و ۹.۶ همت سود سهام پرداختنی دیده می شود. هرچند این مانده ها لزوما به معنای بدهی معوق نیستند، اما افزایش قابل توجه آنها در کنار جهش سودآوری، پرسش هایی درباره مدیریت نقدینگی و اولویت های تخصیص منابع ایجاد می کند.

سه سال مدیریت پروژه ها؛ پیشرفت محدود و تعویق چندساله بهره برداری

بررسی گزارش های شهریور ۱۴۰۲ و شهریور ۱۴۰۵ «نفت سپاهان» نشان می دهد سه پروژه توسعه ای HDT، TDAE و FRW در این فاصله با پیشرفت محدود و تغییر زمان بهره برداری مواجه شده اند؛ موضوعی که در کنار افزایش قابل توجه برآورد هزینه تکمیل آنها، بخش مهمی از کارنامه توسعه ای فرهاد امین دهقان را تشکیل می دهد.

پروژه HDT با ظرفیت اسمی ۵۰ هزار تن در سال، در شهریور ۱۴۰۲ پیشرفت فیزیکی ۳۴ درصدی داشت، اما پس از سه سال تنها به ۴۰ درصد رسیده است؛ یعنی افزایش فقط ۶ واحد درصدی. با این حال، شرکت پیش بینی کرده پیشرفت پروژه تا پایان اسفند ۱۴۰۵ به ۹۴ درصد برسد؛ جهشی معادل ۵۴ واحد درصد در شش ماه، در حالی که تاریخ بهره برداری از اسفند ۱۴۰۴ به اول دی ۱۴۰۷ تغییر یافته است.

پروژه TDAE با ظرفیت ۱۴۰ هزار تن در سال نیز طی سه سال از پیشرفت ۵ درصدی به ۳۸ درصد رسیده، اما مدیریت شرکت دستیابی به پیشرفت ۹۹ درصدی تا پایان سال جاری را پیش بینی کرده است؛ یعنی تحقق ۶۱ واحد درصد پیشرفت در شش ماه. با وجود این، تاریخ بهره برداری پروژه دوم تیر ۱۴۰۷ اعلام شده؛ حدود ۱۵ ماه پس از زمانی که قرار است پیشرفت فیزیکی آن به ۹۹ درصد برسد.

پروژه FRW با ظرفیت ۵۶ هزار تن در سال نیز از پیشرفت ۸۲ درصدی در شهریور ۱۴۰۲ به ۹۷ درصد در شهریور ۱۴۰۵ رسیده است. شرکت پیش بینی کرده این رقم تا پایان سال به ۹۹ درصد افزایش یابد، اما تاریخ بهره برداری را ۳۰ آبان ۱۴۰۶ اعلام کرده؛ در حالی که طبق برنامه شهریور ۱۴۰۲، تکمیل این پروژه برای اسفند همان سال پیش بینی شده بود.

جهش ۲۸۲ درصدی برآورد هزینه تکمیل پروژه ها در شش ماه

نکته قابل توجه دیگر، افزایش چشمگیر برآورد هزینه باقی مانده تکمیل سه پروژه است. مجموع این برآوردها از حدود ۶ همت در پایان اسفند ۱۴۰۴ به ۲۲.۹ همت در شهریور ۱۴۰۵ رسیده؛ افزایشی معادل ۱۶.۹ همت یا حدود ۲۸۲ درصد تنها طی شش ماه.

برآورد هزینه باقی مانده تکمیل HDT از ۳.۱۷ به ۱۱.۴۳ همت، TDAE از ۲.۵۷ به ۱۰.۵ همت و FRW از حدود ۰.۲۷ به ۰.۹۱ همت افزایش یافته است. چنین جهشی در شرایطی رخ داده که پیشرفت فیزیکی پروژه ها همچنان با برنامه های قبلی فاصله دارد و زمان بهره برداری آنها نیز به تعویق افتاده است.

در همین حال، مانده دارایی های در جریان تکمیل پروژه HDT حدود ۵۵۴ میلیارد تومان، TDAE حدود ۴۴۷ میلیارد تومان و FRW حدود ۶۵۳ میلیارد تومان گزارش شده است. نسبت این مبالغ به مجموع مانده دارایی در جریان تکمیل و برآورد هزینه باقی مانده، به ترتیب حدود ۴.۶، ۴.۱ و ۴۱.۸ درصد است؛ در حالی که پیشرفت فیزیکی پروژه ها به ترتیب ۴۰، ۳۸ و ۹۷ درصد اعلام شده است.

البته این نسبت ها بیانگر درصد قطعی هزینه کرد نیستند؛ زیرا بخشی از منابع ممکن است در قالب پیش پرداخت تجهیزات یا سایر سرفصل های حسابداری ثبت شده باشد. با این حال، فاصله قابل توجه میان ارقام، ضرورت اعلام مجموع سرمایه گذاری واقعی انجام شده در هر پروژه، میزان پیش پرداخت ها و مبنای محاسبه پیشرفت فیزیکی را برجسته می کند.

پرسش این است که اگر پیشرفت فیزیکی HDT به ۴۰ درصد و TDAE به ۳۸ درصد رسیده، چه میزان منابع مالی تاکنون برای هر پروژه مصرف یا تعهد شده و چرا بخش عمده برآورد هزینه تکمیل همچنان باقی مانده است؟ همچنین جهش چندبرابری برآوردها طی شش ماه ناشی از چه عواملی بوده و چه سهمی به تغییر نرخ ارز، هزینه تجهیزات، قراردادها یا تغییر دامنه اجرایی پروژه ها اختصاص دارد؟

شش ماه برای ۶۱ درصد پیشرفت، ۱۵ ماه برای یک درصد باقی مانده!

ابهام دیگر به فاصله میان پیشرفت فیزیکی پیش بینی شده و تاریخ بهره برداری پروژه ها مربوط می شود. در HDT قرار است پیشرفت فیزیکی طی شش ماه از ۴۰ به ۹۴ درصد برسد، اما بهره برداری برای دی ۱۴۰۷ برنامه ریزی شده است؛ یعنی حدود ۲۱ ماه فاصله پس از دستیابی به پیشرفت ۹۴ درصدی.

در TDAE نیز شرکت تحقق ۶۱ واحد درصد پیشرفت در شش ماه را پیش بینی کرده، اما برای فاصله میان پیشرفت ۹۹ درصدی تا بهره برداری، حدود ۱۵ ماه زمان در نظر گرفته است. در FRW نیز با وجود پیش بینی دستیابی به پیشرفت ۹۹ درصدی در اسفند ۱۴۰۵، بهره برداری به آبان ۱۴۰۶ موکول شده؛ یعنی حدود هشت ماه بعد.

هرچند تکمیل فیزیکی با بهره برداری تجاری یکسان نیست و مراحل پیش راه اندازی، آزمایش تجهیزات و تحویل نهایی می تواند زمان بر باشد، اما تفاوت چشمگیر میان سرعت پیشرفت پیش بینی شده برای نیمه دوم امسال و عملکرد ثبت شده در سه سال گذشته، نیازمند توضیح مدیریت شرکت است.

پرسش اساسی از فرهاد امین دهقان این است: اگر قرار است پروژه های HDT و TDAE تنها طی شش ماه به ترتیب ۵۴ و ۶۱ واحد درصد پیشرفت کنند، اساسا چرا در سه سال گذشته به ترتیب فقط ۶ و ۳۳ واحد درصد پیشرفت داشته اند؟ چه موانعی در این مدت وجود داشته که اکنون قرار است ظرف چند ماه برطرف شوند و چرا بهره برداری از این پروژه ها چند سال به تعویق افتاده است؟

در نهایت، رشد ۵۱۰ درصدی سود خالص «نفت سپاهان» را باید در کنار افزایش ۱۱۶ درصدی بدهی ها، وضعیت تعهدات مالی، تاخیر پروژه های توسعه ای و جهش ۱۶.۹ همتی برآورد هزینه تکمیل آنها ارزیابی کرد. انتظار می رود مدیریت شرکت علاوه بر انتشار ارقام سودآوری، درباره دلایل کندی پیشرفت پروژه ها، تغییر زمان بهره برداری و برنامه تامین مالی تکمیل آنها نیز توضیحات مستند ارائه کند.