به گزارش «فراز انرژی»، صورت های مالی حسابرسی شده شرکت «پالایش گاز بیدبلند» برای سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، از افزایش درآمد عملیاتی این پالایشگاه از حدود ۲.۱۵ همت در سال ۱۴۰۳ به ۳.۸۶ همت در سال ۱۴۰۴ حکایت دارد؛ رشدی نزدیک به ۷۹ درصد که با افزایش سود ناخالص از حدود ۶۷۰ میلیارد تومان به بیش از ۱.۲ همت همراه شده است.

با وجود این رشد، بخش عمده سود ناخالص شرکت در سرفصل هزینه های عملیاتی جذب شده و سود خالص نهایی تنها حدود ۴.۱ میلیارد تومان بوده است. این رقم در مقایسه با درآمد عملیاتی شرکت، حاشیه سود خالص نزدیک به ۰.۱۱ درصد را نشان می دهد؛ به بیان دیگر، از هر هزار تومان درآمد عملیاتی، حدود یک تومان به سود خالص تبدیل شده است.

هزینه های سنگین در برابر رشد درآمد «پالایش گاز بیدبلند»

بررسی جزئیات صورت سود و زیان نشان می دهد هزینه های فروش، اداری و عمومی شرکت از حدود ۳۲۷ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۳ به حدود ۵۹۴ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است. در همین دوره، سایر هزینه ها نیز از حدود ۳۳۴ میلیارد تومان به ۵۵۸ میلیارد تومان رسیده و مجموع این دو سرفصل از ۱.۱۵ همت عبور کرده است.

افزایش هزینه ها در شرایط رشد فعالیت عملیاتی، لزوما به معنای ناکارآمدی نیست؛ با این حال، فاصله قابل توجه میان سود ناخالص و سود خالص شرکت، ضرورت بررسی ترکیب هزینه ها و میزان تناسب آنها با رشد درآمد را برجسته می کند.

در چنین شرایطی، یکی از پرسش های اصلی از مدیریت شرکت این است که رشد نزدیک به ۸۰ درصدی درآمد عملیاتی تا چه اندازه توانسته به بهبود واقعی سودآوری منجر شود و چه برنامه ای برای کنترل هزینه های عمومی و افزایش حاشیه سود خالص در دستور کار قرار دارد؟

زیان انباشته ۱.۱ همتی؛ بدهی ها بیشتر از دارایی ها

یکی از مهم ترین نکات صورت وضعیت مالی «پالایش گاز بیدبلند»، استمرار حقوق مالکانه منفی در پایان سال ۱۴۰۴ است. بر اساس اطلاعات منتشر شده، مجموع دارایی های شرکت حدود ۱.۵۹ همت و مجموع بدهی های آن نزدیک به ۲.۶۱ همت بوده است؛ به این ترتیب، بدهی های ثبت شده بیش از یک همت از دارایی های شرکت فراتر رفته اند.

زیان انباشته شرکت نیز در پایان سال ۱۴۰۴ به حدود ۱.۱۱ همت رسیده است. این وضعیت در حالی ادامه دارد که سرمایه ثبت شده شرکت حدود ۸۷.۵ میلیارد تومان بوده و سود خالص اندک سال گذشته، در مقایسه با حجم زیان انباشته، تاثیر محدودی بر اصلاح ساختار مالی مجموعه داشته است.

هرچند منفی بودن حقوق مالکانه به تنهایی به معنای توقف فعالیت یا ورشکستگی شرکت نیست، استمرار این وضعیت پرسش هایی درباره برنامه مدیریت و سهامداران برای اصلاح ساختار سرمایه ایجاد می کند. مشخص شدن نحوه جبران زیان انباشته، تعیین تکلیف تعهدات و برنامه تامین منابع مالی از جمله موضوعاتی است که انتظار می رود درباره آنها شفاف سازی شود.

جریان نقد عملیاتی همچنان منفی

صورت جریان وجوه نقد شرکت نشان می دهد «پالایش گاز بیدبلند» در سال ۱۴۰۴، با وجود شناسایی سود خالص، حدود ۵۲.۸ میلیارد تومان خالص خروج وجه نقد از فعالیت های عملیاتی داشته است. این شاخص در سال ۱۴۰۳ نیز منفی بوده و از تداوم فاصله میان نتیجه حسابداری فعالیت شرکت و جریان نقد حاصل از عملیات حکایت دارد.

در بخش فعالیت های سرمایه گذاری نیز حدود ۱۴۷.۷ میلیارد تومان خالص خروج وجه نقد ثبت شده است. در مقابل، شرکت طی سال ۱۴۰۴ بیش از ۲۳۰ میلیارد تومان وجه نقد از شرکت ملی گاز ایران بابت تامین مالی پروژه ها دریافت کرده است.

دریافت منابع از شرکت ملی گاز ایران می تواند بخشی از سازوکار تامین مالی مصوب مجموعه باشد؛ با این حال، استمرار جریان نقد عملیاتی منفی در کنار حقوق مالکانه منفی، اهمیت بررسی توان شرکت برای تامین هزینه های جاری و تعهدات آتی از محل منابع داخلی را افزایش می دهد.

افزایش گازهای اسیدی سوزانده شده

در بخش اطلاعات تولید نیز تغییرات قابل توجهی مشاهده می شود. حجم گاز ترش دریافتی پالایشگاه از حدود ۴.۱۳ میلیارد مترمکعب در سال ۱۴۰۳ به نزدیک ۴.۴ میلیارد مترمکعب در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است؛ رشدی حدود ۶.۴ درصدی که با افزایش فعالیت فرآورشی پالایشگاه همراه بوده است.

با این حال، مقدار گازهای اسیدی سوزانده شده نیز از حدود ۱۲۰ میلیون مترمکعب به نزدیک ۱۵۹ میلیون مترمکعب رسیده که افزایشی در حدود ۳۲.۵ درصد را نشان می دهد. بنابراین، رشد حجم گازهای اسیدی سوزانده شده به مراتب بیشتر از رشد خوراک دریافتی پالایشگاه بوده است.

البته گازهای اسیدی سوزانده شده با گاز طبیعی قابل فروش یکسان نیستند و سوزاندن کنترل شده آنها ممکن است بخشی از الزامات ایمنی و فرآیندی پالایشگاه باشد. با این وجود، افزایش قابل توجه این شاخص، بررسی دلایل عملیاتی و آثار زیست محیطی آن را ضروری می کند.

پرسش قابل طرح از مدیریت «پالایش گاز بیدبلند» این است که چه میزان از افزایش گازهای اسیدی سوزانده شده ناشی از رشد طبیعی عملیات و چه میزان متاثر از تغییر شرایط فرآیندی بوده و آیا برنامه مشخصی برای کاهش انتشار آلاینده های مرتبط با این جریان وجود دارد؟

اظهارنظر مقبول حسابرس با وجود چالش های مالی

سازمان حسابرسی در گزارش خود نسبت به صورت های مالی سال ۱۴۰۴ «پالایش گاز بیدبلند»، اظهارنظر مقبول ارائه کرده است. بنابراین، شاخص های مالی قابل نقد شرکت نباید با وجود بند شرط در گزارش حسابرسی اشتباه گرفته شود.

با این حال، حسابرس در بخش تاکید بر مطلب خاص به موضوع تخصیص سهم دولت از سود و آثار مالی مرتبط با آن اشاره کرده است؛ موضوعی که با توجه به وضعیت زیان انباشته و حقوق مالکانه شرکت، اهمیت بررسی دقیق نحوه محاسبه و ثبت آن را افزایش می دهد.

رشد تولید و خروج از زیان خالص

در کنار شاخص های قابل نقد، صورت های مالی سال ۱۴۰۴ از افزایش فعالیت عملیاتی «پالایش گاز بیدبلند» حکایت دارد. حجم گاز ترش دریافتی پالایشگاه به نزدیک ۴.۴ میلیارد مترمکعب و میزان گاز تصفیه شده به حدود ۴.۲۴ میلیارد مترمکعب رسیده است؛ ارقامی که نسبت به سال قبل افزایش یافته اند.

همچنین درآمد عملیاتی شرکت با رشد نزدیک به ۷۹ درصد به ۳.۸۶ همت و سود ناخالص به بیش از ۱.۲ همت افزایش یافته است. «پالایش گاز بیدبلند» در دوره مدیریت علی محمد پوررضا پس از ثبت زیان خالص در سال ۱۴۰۳، در سال ۱۴۰۴ به سود خالص حدود ۴.۱ میلیارد تومانی دست یافته است. هرچند این سود در مقایسه با درآمد عملیاتی و زیان انباشته شرکت محدود است، افزایش تولید و خروج از زیان خالص را می توان از نقاط مثبت عملکرد این پالایشگاه در سال گذشته دانست.