به گزارش «فراز انرژی»، رحمت‌اله بیگدلی، از حامیان اولیه مسعود پزشکیان و عضو شورای راهبری انتخاب اعضای دولت چهاردهم، در نامه‌ای سرگشاده به رئیس‌جمهوری خواستار شفاف‌سازی همه‌جانبه درباره پرونده موسوم به «تراستی‌ها» و سرنوشت درآمدهای حاصل از فروش نفت شد.

بیگدلی در این نامه نوشته است که بررسی این پرونده نباید به رقابت سیاسی میان دولت‌ها تبدیل شود و برای تعیین مسئولیت‌ها باید تاریخ شکل‌گیری شبکه‌های واسطه‌ای فروش نفت و انتقال ارز، نحوه معرفی اشخاص، قراردادها، تضمین‌ها، گردش وجوه و فرآیند وصول مطالبات به‌طور مستند بررسی شود.

درخواست برای انتشار زنجیره کامل تصمیم‌گیری

یکی از محورهای اصلی نامه، درخواست از رئیس‌جمهوری برای تهیه گزارشی است که در آن زنجیره تصمیم‌گیری از معرفی و تأیید واسطه‌ها تا انعقاد قرارداد، تحویل نفت، انتقال ارز، اخذ تضمین، نظارت بر تعهدات و پیگیری مطالبات به تفکیک دوره زمانی و دستگاه مسئول مشخص شود.

بیگدلی همچنین خواسته است در این گزارش میان «مطالبات جاری»، «وجوه گرفتار در محدودیت‌های بانکی»، «بدهی‌های سررسیدشده» و منابعی که تخلف یا تصاحب غیرقانونی درباره آنها احراز شده، تفکیک صورت گیرد.

به نوشته وی، زمان انعقاد قرارداد، تحویل محموله، سررسید تعهد، وقوع تخلف احتمالی و زمان کشف و پیگیری آن نیز باید مشخص شود تا مسئولیت اشخاص و نهادها بر مبنای نقش واقعی آنها تعیین شود.

«میزان نفت تحویلی و درآمد بازنگشته اعلام شود»

در این نامه از دولت خواسته شده مشخص کند چه اشخاصی و در چه دوره‌ای وارد چرخه فروش نفت یا انتقال درآمدهای ارزی شده‌اند، از سوی کدام دستگاه معرفی یا تأیید شده‌اند، چه میزان نفت در اختیار آنها قرار گرفته و چه مقدار از درآمد حاصل از فروش به کشور بازگشته است.

بیگدلی همچنین خواستار روشن‌شدن این موضوع شده که عدم بازگشت برخی وجوه ناشی از محدودیت‌های تحریمی و بانکی بوده یا در مواردی به سوءمدیریت، نقض تعهدات یا تخلف مالی مرتبط بوده است.

او تأکید کرده است که اختلاف ارقام مطرح‌شده درباره مطالبات تراستی‌ها و نبود اطلاعات دقیق درباره دوره زمانی و منشأ این مطالبات، انتشار یک گزارش رسمی و قابل راستی‌آزمایی را ضروری کرده است.

اشاره به مصوبات دولت سیزدهم درباره فروش نفت

بیگدلی در بخشی از نامه به احکام بودجه سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ و مقررات مربوط به فروش نفت به اشخاص معرفی‌شده از سوی دستگاه‌های اجرایی اشاره کرده و نوشته است که بخشی از سازوکارهای فروش نفت خارج از مسیرهای متعارف، پیش از دولت چهاردهم شکل گرفته است.

او در عین حال تصریح کرده که از نظر حقوقی باید میان فروش نفت به اشخاص معرفی‌شده در چارچوب قوانین بودجه و فعالیت شبکه‌های تراستی برای انتقال ارز تفکیک قائل شد و ارتباط این دو تنها با بررسی قراردادها، حدود اختیارات، تضمین‌ها و گردش وجوه قابل احراز است.

بر همین اساس، نویسنده نامه تأکید کرده است که کشف یک تخلف در دوره فعالیت یک دولت، به‌تنهایی به معنای وقوع آن تخلف در همان دولت نیست و در مقابل، ادامه یک تخلف از دوره‌های پیشین نیز مسئولیت مدیران فعلی برای جلوگیری یا پیگیری آن را منتفی نمی‌کند.

درخواست از وزارت نفت و دستگاه‌های امنیتی و قضایی

بیگدلی از پزشکیان خواسته است وزارت نفت، وزارت اطلاعات، وزارت امور اقتصادی و دارایی و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط را به ارائه اسناد و بررسی جامع پرونده مکلف کند.

او همچنین خواستار ورود سازمان بازرسی کل کشور و قوه قضائیه به پرونده و انتشار نتایج قابل انتشار رسیدگی‌ها شده است.

در این نامه تأکید شده اگر در دولت‌های گذشته اشخاص فاقد صلاحیت وارد فرآیند فروش نفت شده‌اند، تضمین کافی اخذ نشده یا در وصول مطالبات کوتاهی صورت گرفته، مسئولان مربوط باید پاسخ‌گو باشند؛ همان‌طور که اگر در دولت چهاردهم نیز مدیری در جلوگیری از ادامه تخلف یا پیگیری مطالبات کوتاهی کرده باشد، مسئولیت او باید بررسی شود.

«فراز انرژی» مستقلاً قادر به تأیید ادعاها و ارزیابی مسئولیت اشخاص یا نهادهای مورد اشاره در این نامه نیست و روشن‌شدن ابعاد پرونده نیازمند انتشار اسناد رسمی از سوی وزارت نفت، دولت، نهادهای نظارتی و مراجع قضایی است.