بازگشت ارز خارجی حاصل از صادرات نفت بر عهده کیست ؟ وزارت نفت یا بانک مرکزی؟؟

فراز انرژی- در سطح کلان حاکمیتی کشور، فرآیند فروش نفت خام و مشتقات مربوطه، عمدتاً توسط وزارت نفت مدیریت می‌شود و بازگشت ارز حاصل از آن تحت نظارت دقیق بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران قرار دارد. در ادامه، مراحل کلیدی را بر اساس قوانین جاری را شرح می‌دهم.این فرآیند دو بخش اصلی دارد:فروش و بازگشت ارز.

۱- مرحله فروش نفت و مشتقات وابستهوزارت نفت مسئولیت شناسایی خریداران، مذاکره بر سر قیمت، مقدار و شرایط پرداخت را بر عهده دارد.

۲- مرحله بازگشت ارز واریز به حساب‌های تعیین‌شده:طبق قوانین (مانند ماده ۱۶ قانون رفع موانع تولید و مقررات بانک مرکزی در راستای اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی و تسهیل امور تولیدی و بازرگانی)، ارز حاصل الزاماً می بایست به حساب‌های بانکی تأییدشده توسط بانک مرکزی واریز گردد.

حساب‌های بانکی اخیر جهت تبادل مالی توسط بانک مرکزی به وزارت نفت معرفی می‌شوند و خریداران موظف به واریز در موعد سررسید هستند.

بانک مرکزی بر کل فرآیند صادرات و بازگشت ارز طبق فلوچارتی نظارت دارد، بطور مثال: بررسی میزان واریز (آیا کامل است؟). زمان‌بندی پرداخت‌ها (آیا به‌موقع است؟). انتقال به بانک‌های عامل مورد تأیید است؟

اگر واریز ناقص یا تأخیری باشد، بانک مرکزی به وزارت نفت بازخورد می‌دهد تا روابط با خریداران را تجدیدنظر نماید. لذا وزارت نفت هیچ دخالتی در امور بانکی مانند صدور سوئیفت یا اخذ تضامین نداشته و این بخش کاملاً تحت کنترل بانک مرکزی است.

نهایتا بانک مرکزی ارز دریافتی خارجی را به نرخ روز به ریال تبدیل کرده و به حساب‌های خزانه‌داری کل کشور واریز می‌کند.

بخشی از درآمد به صندوق توسعه ملی و وزارت نفت تخصیص می‌یابد./

نوشته: دکتر بابک آوند