راهکارهای پیشنهادی برای سهمیه بندی و مدیریت مصرف برق

فراز انرژی- در تابستان سالهای گذشته محدودیت مصرف برق منجر به افزایش قیمت محصولات و افزایش تورم و فشار اقتصادی بر مردم شده بود. در سال 1405 با توجه به بمباران برخی نیروگاه‌های بزرگ کشور، تامین برق ایام گرم با محدودیت‌های بیشتری هم مواجه خواهد شد که اگر از اکنون چاره اندیشی اساسی نشود، آثار تورمی و اجتماعی زیادی به دنبال خواهد داشت.
روزانه حدود 70 هزار مگاوات ساعت برق در کشور تولید می‌شود که حدود 18 درصد آن در دو استان خوزستان و بوشهر مصرف می‌شود. سرانه مصرف برق خانگی و تجاری ایام گرم سال در این استان در بیش از بالاترین رده جهانی قراردارد. متاسفانه آموزش و انگیزه لازم برای جلوگیری از هدر رفت سرمای کولرها فراهم شده است.
راهکارهای پیشنهادی جهت جبران کسری برق و مدیریت مصرف برق عبارتند از:
–  جلوگیری از هدر رفتن سرما از درب و پنجره‌ها: با درزگیری و رفع ایرادات درب و پنجره ها و نصب پرده‌های مناسب که جمعا منجر به کاهش حدود ۴۰ درصد مصرف برق در ساختمان‌ها می‌شود.
– سهمیه بندی برق: لازم است متناسب با هر اقلیم و هر فصل سهمیه مصرف برق برای مصارف تجاری، اداری، خانگی تعیین شود و قیمت برق افرادی که بیش از سهمیه مصرف کنند، به قیمت برق صادراتی محاسبه شود.
– انجام کلیه اقدامات لازم جهت کاهش هدر رفت برق در شبکه توزیع درون شهرها: حدود 80درصد هدر رفت برق مربوط به شبکه های توزیع فشار ضعیف داخل شهرها و روستاها است که لازم است هر چه سریعتر برنامه اولویت بندی تدوین و اجرائی شود.
– دور کاری واقعی حداقل نیمی از کارکنان تحت مدیریت دولت و توجه ویژه به سیستم‌های اتوماسیون اداری جهت امور اداری به صورت دور کار و ایجاد دفتر نظارت بر عملکرد کارکنان و مدیران دورکار.  دورکاری خصوصا برای دولتی که بهره وری کارکنان آن حدود 20 درصد است و نیمی از کارکنان آن مازاد هستند بسیار مفید و ضروری است. چرا که این امر، تاثیر چشمگیری بر کاهش مصرف برق دارد، البته دورکاری باید منجر به افزایش بهره‌وری شود. به طوری که کلیه امور در سیستم تحت وب اتوماسیون اداری انجام شود؛ امضای الکترونیکی مدیران ارشد تعریف و کلیه نامه‌ها و مکاتبات به صورت دور کار صادر شود تا فرایند دورکاری کوچکترین خللی در روند امور اجرایی کشور ایجاد نکند.  لازم است مرخصی یا عدم حضور مدیران ارشد در محل کار منجر به توقف وظایف آنها شود. همچنین لازم است دفاتری در دولت، دستگاه‌های نظارتی، سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها مسئولیت نظارت بر عملکرد مدیران و مسئولان دور کار را بر عهده بگیرند و  شکایت‌ها و گله‌های مردم از کندی امور اداری و اجرایی را با دقت و سرعت بررسی کنند. همچنین لازم به ذکر است که دورکاری نیمی از کارکنان دولت تاثیر زیادی در کاهش ترافیک و کاهش مصرف بنزین دارد و منجر به حل معضل آزار دهنده کمبود محل پارک خودرو در شهرهای بزرگ می‌شود. کاهش ترافیک نیز منجر به روان شدن حرکت خودروها، آمبولانس‌ها و ماشین‌های آتش نشانی و افزایش سرعت و میزان خدمات‌رسانی اتوبوس‌ها و خودروهای حمل و نقل عمومی می‌شود.
– تغییر ساعات کاری ادارات در تابستان از ۷ تا ۱۳، تعطیلی کامل ادارات در این ساعات و انتقال اضافه کاری‌ها به دورکاری: اضافه کار برای مدیران منجر به ادامه مصرف بالای برق در محیط‌های اداری خواهد شد. بعد از ساعت اداری نباید هیچ کس در شرکت یا سازمان و هر دستگاه اجرائی تحت مدیریت دولت حضور داشته باشد، عدم تعطیلی کامل تاثیر چندانی در کاهش مصرف برق نخواهد داشت.
-انجام کلیه تمهیدات و اقدامات لازم جهت نصب حداقل سه میلیون کنتور هوشمند برای مشتریان پر مصرف خدماتی، تولیدی، اداری، تجاری: کنتورهای هوشمند به نفع مردم است. زیرا قیمت برق در ساعات کم باری و روزهای تعطیل حدود یک سوم محاسبه می‌شود و مردم با مدیریت صحیح می‌توانند هزینه‌های برق خود را کاهش دهند.
–  تعطیلی برخی بازارها از ساعت ۹ شب به بعد مشابه برخی کشورهای جهان
– آموزش مستمر به مصرف کنندگان خانگی تجاری اداری خدماتی جهت عدم استفاده از وسایل برقی پر مصرف در ساعات اوج مصرف موکول کردن این گونه کارها به ساعات کم باری( ۱۱ شب تا ۸ صبح و روزهای تعطیل)
– ایجاد سایه‌بان برای کولرها ( ۴۰درصد مصرف برق کشور در ماه‌های گرم سال مربوط به کولرها است)
– حمایت از سرمایه‌گذاری در مولدهای CHP برای مجتمع‌ها، برج‌ها و شهرک‌های مسکونی صنعتی و…:  در صورت جایگزینی این مولدها با دیگ موتورخانه‌ها، ضمن تامین گرمای مورد نیاز، می‌توان برق تولیدی را با قیمت مناسب به توانیر فروخت. راندمان برق و گرمای این مولدها بین ۷۰ تا ۸۰ درصد است. یعنی با مصرف همان میزان گازی که در موتورخانه‌ها صرف می‌شود، می‌توان کل آب گرم مورد نیاز را با مولد  CHPتولید کرد؛ فرضا یک مولد یک مگاواتی، سالانه میلیاردها تومان برق توانیر خواهد فروخت و برق در محل مصرف می‌شود. بنا بر این، اتلاف انرژی اندک است. لازم است تسهیل‌گری لازم جهت افزایش سرمایه‌گذاری در این حوزه فراهم شود.
–  استفاده از نیروگاه‌های آبی موجود صرفا برای پیک‌سایی: ظرفیت نیروگاه‌های آبی حدود 15 هزار مگاوات ساعت است اما بخش کمی از این ظرفیت به دلیل کمبود آب پشت سدها قابل استفاده است. با توجه به محدودیت‌های ایجاد شده جهت تولید برق، پیشنهاد می‌شود نیروگاه‌های آبی در ساعات اوج مصرف آب سد را جهت تولید برق رهاسازی کنند و با تمهیداتی برخی نیروگاه‌های موجود به نیروگاه تلمبه‌ای ذخیره‌ای تبدیل شوند.
– واردات و توزیع پنل‌های خورشیدی مناسب توسط دولت بین سرمایه‌گذاران نیروگاه‌های خورشیدی
– ارتقاء سطح و توان مدیریتی نیروگاه‌های حرارتی و در نتیجه افزایش بهره وری و میزان تولید
با انجام تمهیدات فوق می‌توانیم ضمن تامین نیاز کشور سالانه میلیاردها دلار برق به کشورهای همسایه صادر کنیم./

سید حسین میرافضلی/ کارشناس حوزه انرژی