کیفیت سود و توسعه «شپنا» زیر سؤال رفت

به گزارش سرویس «کدال‌خوان» فراز انرژی، صورت‌های مالی تلفیقی حسابرسی‌نشده سال ۱۴۰۴ شرکت پالایش نفت اصفهان نشان می‌دهد درآمد عملیاتی این شرکت با رشد ۵۲ درصدی به ۸۵۲.۸ همت (۸,۵۲۷ هزار میلیارد ریال) رسیده و سود عملیاتی آن نیز از ۳۶ همت به ۱۱۲.۵ همت افزایش یافته است. سود خالص تلفیقی شرکت با جهش ۲۱۳ درصدی به ۹۴.۱ همت (۹۴۰ هزار میلیارد ریال) رسیده که معادل سود پایه ۱,۵۱۰ ریالی به ازای هر سهم در سطح تلفیقی است. در سطح شرکت اصلی نیز سود خالص با رشد ۱۹۳ درصدی به ۹۳.۷ همت (۹۳۷ هزار میلیارد ریال) افزایش یافته و سود پایه هر سهم شرکت اصلی به ۱,۵۱۲ ریال رسیده است.

با وجود این جهش سودآوری، جریان خالص نقد حاصل از فعالیت‌های عملیاتی تنها از ۵۲.۶ همت در سال ۱۴۰۳ به ۵۸.۳ همت در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته که بیانگر رشد حدود ۱۱ درصدی است؛ موضوعی که نشان می‌دهد رشد سودهای حسابداری با رشد نقدینگی واقعی همخوانی چندانی نداشته است.

سودهای بزرگ، اما نقدینگی کوچک

رشد ۲۱۳ درصدی سود خالص در حالی رقم خورده که جریان نقد عملیاتی تنها ۱۱ درصد افزایش یافته است. این شکاف قابل توجه میان سودآوری و جریان نقد، یکی از مهم‌ترین نشانه‌های کیفیت سود محسوب می‌شود و نشان می‌دهد بخش مهمی از سودهای ثبت‌شده هنوز به وجه نقد تبدیل نشده‌اند.

انفجار مطالبات و رشد موجودی کالا

بررسی ترازنامه نشان می‌دهد دریافتنی‌های تجاری و سایر دریافتنی‌های گروه از ۲۵.۵ همت در پایان سال ۱۴۰۳ به ۶۴.۳ همت در پایان سال ۱۴۰۴ رسیده و رشد ۱۵۲ درصدی را تجربه کرده است.

همزمان موجودی مواد و کالا نیز از ۲۰ همت به ۳۷ همت افزایش یافته که رشد ۸۴ درصدی را نشان می‌دهد. به این ترتیب، بخشی از سود ایجاد شده در قالب مطالبات و موجودی کالا بلوکه شده و هنوز به نقدینگی واقعی تبدیل نشده است.

افزایش سرمایه و سودهای بزرگ؛ اما توسعه با همان شتاب رشد نکرد

شپنا در سال ۱۴۰۴ افزایش سرمایه را نیز پشت سر گذاشت و سود خالص آن بیش از سه برابر شد، اما پرداخت نقدی بابت خرید دارایی‌های ثابت مشهود تنها از ۲۸.۹ همت در سال ۱۴۰۳ به ۳۰.۹ همت در سال ۱۴۰۴ رسید؛ یعنی تنها حدود ۷ درصد افزایش.

این موضوع نشان می‌دهد رشد سودآوری و افزایش سرمایه، الزاماً به همان نسبت به سرمایه‌گذاری‌های جدید و توسعه دارایی‌های مولد تبدیل نشده است.

بدهی‌ها افزایش یافت؛ تسهیلات بلندمدت ۱۴ برابر شد

جمع بدهی‌های تلفیقی پالایش نفت اصفهان از ۶۶.۵ همت به ۸۳.۸ همت افزایش یافته است.

در این میان، تسهیلات مالی بلندمدت شرکت از تنها ۳۶۲ میلیارد تومان در پایان سال ۱۴۰۳ به بیش از ۵ همت در پایان سال ۱۴۰۴ رسیده است. هزینه‌های مالی نیز با رشد ۱۱ درصدی به ۳.۲ همت افزایش یافته است.

پروژه‌های کلیدی هنوز تا بهره‌برداری فاصله دارند

در شرایطی که طی سال ۱۴۰۴ اخبار متعددی درباره پیشرفت طرح‌های توسعه‌ای پالایش نفت اصفهان منتشر شد، صورت‌های مالی تصویر محتاطانه‌تری ارائه می‌کنند.

پروژه DHT از ۸۲.۲ درصد به ۸۵.۷ درصد پیشرفت کرده و پروژه RHU نیز از ۶۷ درصد به ۷۶.۹ درصد رسیده است. با این حال، پروژه راهبردی RFCC تنها از ۱۷.۲ درصد به ۲۴.۷ درصد پیشرفت کرده و پروژه اتصال ریلی نیز حدود ۱۱.۶ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.

همزمان دارایی‌های در جریان تکمیل گروه به بیش از ۵۰ همت رسیده و بخش مهمی از منابع شرکت همچنان در پروژه‌های نیمه‌تمام متمرکز است.

ابهام ۶۳.۷ میلیون یورویی در تکمیل راکتورها

بررسی یادداشت‌های توضیحی صورت‌های مالی نشان می‌دهد پیش‌نویس قرارداد تکمیل پنج دستگاه راکتور نیمه‌ساخته در چین به مبلغ ۱۱۰ میلیون یورو تنظیم شده است. این در حالی است که مجموع ارزش قبلی قراردادها و تجهیزات نیمه‌ساخته ۴۶.۳ میلیون یورو بوده و بر این اساس، افزایش ۶۳.۷ میلیون یورویی هزینه‌ها مطرح شده است.

شرکت در صورت‌های مالی تصریح کرده که این افزایش می‌تواند در قالب ادعاهای شرکت چینی CFHI مطرح شود. اگرچه آثار نهایی این موضوع هنوز مشخص نیست، اما وجود چنین ابهامی در یکی از مهم‌ترین پروژه‌های توسعه‌ای شرکت می‌تواند بر هزینه نهایی و زمان‌بندی اجرای طرح‌ها اثرگذار باشد.

کیفیت سود و توسعه زیر ذره‌بین

صورت‌های مالی سال ۱۴۰۴ پالایش نفت اصفهان اگرچه از جهش قابل توجه درآمد و سودآوری حکایت دارد، اما رشد تنها ۱۱ درصدی جریان نقد عملیاتی، افزایش ۱۵۲ درصدی مطالبات، رشد ۸۴ درصدی موجودی کالا، افزایش بدهی‌ها، سرعت نه‌چندان مطلوب برخی پروژه‌های توسعه‌ای و ابهامات ارزی مرتبط با تکمیل راکتورها موجب شده کیفیت سود و روند توسعه این شرکت بیش از گذشته زیر ذره‌بین سهامداران قرار گیرد.

شاید مهم‌ترین پرسش پیش روی مجمع شپنا این باشد که سود ۹۴ همتی سال ۱۴۰۴ تا چه میزان به جریان نقد واقعی و سرمایه‌گذاری مولد تبدیل شده و آیا منابع حاصل از جهش سود و افزایش سرمایه توانسته‌اند با سرعتی متناسب به توسعه پروژه‌ها منجر شوند یا بخشی از آن‌ها همچنان در قالب مطالبات، موجودی کالا و پروژه‌های نیمه‌تمام باقی مانده‌اند.