به گزارش سرویس بین الملل «فراز انرژی» از Axios، مقام های آمریکایی می گویند جنگی که در ابتدا با هدف تضعیف توان موشکی و از بین بردن بخش های باقی مانده برنامه هسته ای ایران آغاز شده بود، اکنون به نبردی بر سر کنترل و امنیت تنگه هرمز، مهم ترین گلوگاه انتقال انرژی جهان، تبدیل شده است.

یک مقام آمریکایی به آکسیوس گفته است ادامه این درگیری می تواند از چند روز تا چند هفته یا حتی بیشتر طول بکشد و همه چیز به این بستگی دارد که آیا ایران به حملات علیه کشتی های تجاری در تنگه هرمز ادامه می دهد یا خیر.

ترامپ: آتش بس پایان یافته است

دونالد ترامپ روز چهارشنبه اعلام کرد توافق آتش بس ۶۰ روزه که در قالب یک تفاهم نامه میان دو طرف شکل گرفته بود، پس از حملات ایران به کشتی های تجاری در تنگه هرمز عملا پایان یافته است.

پس از این اظهارات، آمریکا دور تازه ای از حملات را علیه اهدافی در نزدیکی تنگه هرمز و برخی زیرساخت های داخل ایران آغاز کرد. در مقابل، ایران نیز حملاتی را علیه پایگاه های نظامی آمریکا در بحرین و کویت انجام داد.

با این حال، ترامپ ساعاتی بعد اعلام کرد مقام های ایرانی برای ازسرگیری مذاکرات ابراز تمایل کرده اند، هرچند تاکید کرد نسبت به پایبندی تهران به هرگونه توافق تردید دارد. آکسیوس می نویسد مشخص نیست منظور ترامپ از این تماس چه بوده و مقام های ایرانی نیز چنین موضوعی را تایید نکرده اند.

اختلاف بر سر تنگه هرمز؛ محور اصلی تنش

به نوشته آکسیوس، باز نگه داشتن تنگه هرمز و تضمین آزادی عبور کشتی های تجاری اکنون به هدف اصلی دولت آمریکا تبدیل شده است؛ زیرا این آبراه مسیر انتقال حدود یک پنجم تجارت جهانی نفت و بخش مهمی از صادرات LNG جهان به شمار می رود.

در مقابل، ایران تاکید دارد تنگه هرمز تنها بر اساس ترتیبات مورد نظر تهران باید اداره شود و هرگونه بازگشایی این مسیر باید با رعایت حاکمیت ایران انجام گیرد. اختلاف دو طرف بر سر نحوه اجرای بندهای مربوط به تنگه هرمز در تفاهم نامه قبلی، از مهم ترین عوامل فروپاشی آتش بس عنوان شده است.

⸻

تحلیل فراز انرژی | چرا پرونده هرمز دوباره به کانون بحران تبدیل شد؟

آنچه از گزارش آکسیوس و تحولات هفته های اخیر برمی آید، این است که تنگه هرمز بار دیگر به مهم ترین نقطه اختلاف میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است. به نظر می رسد از دید تهران، مجموعه ای از اقدامات آمریکا پس از امضای تفاهم اولیه، بخشی از امتیازهای مورد انتظار ایران را تضعیف کرده است.

در این چارچوب، تلاش آمریکا و برخی شرکای منطقه ای برای هدایت بخشی از تردد کشتی های تجاری به مسیرهای منتهی به سواحل عمان، از نگاه ایران می تواند جایگاه ژئوپلیتیکی تنگه هرمز و اهرم فشار تهران بر یکی از مهم ترین گذرگاه های انرژی جهان را کمرنگ کند. همچنین تحولات سایر جبهه های منطقه ای نیز این برداشت را تقویت کرده که برخی مفاد تفاهم اولیه دیگر مبنای رفتار طرف های مقابل نیست.

در چنین شرایطی، احتمال می رود جمهوری اسلامی با افزایش سطح تنش در تنگه هرمز، در پی آن باشد که نشان دهد همچنان ابزارهای راهبردی موثری برای تاثیرگذاری بر معادلات امنیت انرژی در اختیار دارد و حذف این اهرم ها از محاسبات بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای هزینه بر خواهد بود.

در مقابل، گزارش آکسیوس نشان می دهد دولت آمریکا نیز اکنون حفظ آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را به اولویت اصلی خود تبدیل کرده است. اگر این ارزیابی درست باشد، محور اصلی رویارویی دو طرف دیگر صرفا برنامه هسته ای یا موشکی نخواهد بود، بلکه کنترل و امنیت مهم ترین گلوگاه انتقال انرژی جهان به یکی از اصلی ترین میدان های رقابت ژئوپلیتیکی تبدیل خواهد شد.