ورود نفتکش های غول پیکر به تنگه هرمز متوقف شد؛ آیا بازار نفت در آستانه شوک عرضه قرار دارد؟

کاهش شدید ورود نفتکش های VLCC به تنگه هرمز

به گزارش سرویس بین الملل «فراز انرژی»، بررسی داده های MarineTraffic و تحلیل های HFI Research نشان می دهد طی روزهای ۶ تا ۸ ژوئیه، الگوی ورود نفتکش ها به تنگه هرمز به طور محسوسی تغییر کرده است.

در ۶ ژوئیه تنها یک نفتکش غول پیکر غیرتحریمی (VLCC) از مسیر عمان وارد تنگه شد، اما در روزهای ۷ و ۸ ژوئیه دیگر هیچ نفتکش VLCC غیرتحریمی از این مسیر مشاهده نشد. تنها نفتکش های غول پیکر ثبت شده در این دو روز، شناورهای تحریمی بودند که از مسیر ایران تردد کردند.

این تغییر نشان می دهد شرکت های بزرگ کشتیرانی و مالکان نفتکش ها نسبت به عبور از تنگه هرمز محتاط تر شده اند.

⸻

چرا نفتکش های ورودی اهمیت بیشتری از نفتکش های خروجی دارند؟

در نگاه نخست، کاهش تعداد نفتکش های خروجی ممکن است مهم ترین شاخص به نظر برسد، اما از دید تحلیلگران بازار نفت، ورود نفتکش های خالی اهمیت بیشتری دارد.

نفتکش های ورودی برای بارگیری نفت وارد پایانه های صادراتی کشورهای تولیدکننده می شوند. اگر این شناورها وارد منطقه نشوند، حتی در صورت ادامه تولید، امکان انتقال نفت به بازارهای جهانی کاهش می یابد و بخشی از تولید ناچار به توقف خواهد شد.

به همین دلیل، کاهش ورود VLCCها می تواند به تدریج ظرفیت صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس را محدود کرده و زمینه ساز کسری عرضه در بازار جهانی شود.

⸻

نبود اسکورت آمریکایی و افزایش ریسک کشتیرانی

همزمان با تبادل حملات میان ایران و آمریکا، گزارش ها حاکی از آن است که طی ۲۴ ساعت گذشته هیچ اسکورت دریایی آمریکا برای نفتکش های عبوری در تنگه هرمز انجام نشده است.

همچنین تصاویر سامانه MarineTraffic نشانه هایی از جعل سیگنال های AIS را نشان می دهد؛ موضوعی که ردیابی دقیق شناورها را دشوارتر می کند.

در کنار این موارد، برخی منابع متن باز نیز مدعی شده اند قایق های تندرو سپاه تعدادی از کشتی ها را در مسیر عمان متوقف یا وادار به تغییر مسیر کرده اند. این ادعا تاکنون از سوی منابع رسمی تایید نشده است.

⸻

تغییر مسیر تردد از کریدور عمان به مسیر ایران

یکی از نکات قابل توجه داده های سه روز اخیر، تغییر کامل الگوی تردد است.

در حالی که تا ۶ ژوئیه بخشی از نفتکش ها از کریدور عمان عبور می کردند، در ۸ ژوئیه تمامی شناورهای ثبت شده از مسیر ایران عبور کرده اند و هیچ ورودی از کریدور عمان مشاهده نشده است.

اگر این روند ادامه پیدا کند، می تواند نشانه تغییر رفتار شرکت های کشتیرانی یا افزایش محدودیت های عملیاتی در یکی از دو مسیر اصلی عبور از تنگه هرمز باشد.

⸻

تحلیل اختصاصی فراز انرژی | آیا بازار نفت وارد فاز کمبود عرضه می شود؟

آنچه بیش از همه توجه بازار نفت را جلب کرده، کاهش ورود نفتکش های غول پیکر به خلیج فارس است؛ زیرا این موضوع مستقیما بر توان صادراتی کشورهای تولیدکننده اثر می گذارد.

در شرایط عادی، پالایشگاه ها و پایانه های صادراتی برای حفظ جریان صادرات به ورود مستمر نفتکش های خالی نیاز دارند. کاهش این ورودی ها، حتی اگر تولید نفت کاهش نیابد، می تواند ظرف چند روز به ازدحام مخازن ذخیره سازی و سپس کاهش تولید منجر شود.

از سوی دیگر، گزارش آکسیوس مبنی بر تمرکز راهبرد جدید آمریکا بر آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز نشان می دهد این آبراه اکنون به مهم ترین میدان تقابل تهران و واشنگتن تبدیل شده است. در مقابل، ایران نیز تلاش می کند نشان دهد همچنان توان تاثیرگذاری بر امنیت انرژی جهان را در اختیار دارد.

با این حال، هنوز برای نتیجه گیری قطعی درباره اختلال پایدار در صادرات نفت زود است. بخشی از کاهش تردد ممکن است ناشی از احتیاط موقت شرکت های کشتیرانی، افزایش هزینه بیمه یا انتظار برای روشن شدن وضعیت امنیتی باشد.

اگر توقف ورود VLCCها در روزهای آینده نیز ادامه پیدا کند، بازار نفت احتمالا با افزایش محسوس ریسک عرضه مواجه خواهد شد؛ موضوعی که می تواند به رشد قیمت نفت، افزایش نرخ حمل دریایی و تشدید نگرانی مصرف کنندگان آسیایی و اروپایی منجر شود.

⸻

جمع بندی

بررسی داده های سه روز اخیر نشان می دهد مهم ترین تغییر در تنگه هرمز نه کاهش صادرات، بلکه کاهش ورود نفتکش های آماده بارگیری است؛ شاخصی که از دید فعالان بازار نفت، هشدار اولیه درباره احتمال کاهش عرضه در آینده محسوب می شود.

در صورت تداوم تنش های نظامی و ادامه کاهش ورود نفتکش های غول پیکر، تنگه هرمز بار دیگر می تواند به مهم ترین عامل تعیین کننده قیمت نفت و امنیت انرژی جهان تبدیل شود.