به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» از The National Interest، یاگیز سولو، تحلیلگر حوزه انرژی، در یادداشتی نوشته است نوع نظام سیاسی و میزان ثبات دولت تنها یکی از عوامل تعیین‌کننده برای جذب سرمایه‌گذاری نفتی محسوب می‌شود و این متغیر به‌تنهایی مشخص نمی‌کند چه میزان از تولید ازدست‌رفته ونزوئلا قابل بازیابی خواهد بود.

دموکراسی شرط کافی برای بازگشت سرمایه نیست

ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان ونزوئلا، پیش‌تر اعلام کرده بود تنها یک دولت دموکراتیک و قابل اعتماد می‌تواند ثبات مورد نیاز سرمایه‌گذاران بلندمدت صنعت نفت را فراهم کند.

این نگرانی پس از مصادره دارایی‌های ConocoPhillips و ExxonMobil و سال‌ها بی‌ثباتی سیاسی و اقتصادی در ونزوئلا قابل درک است. شرکت‌هایی که قصد دارند میلیاردها دلار در پروژه‌های نفتی این کشور سرمایه‌گذاری کنند، به تضمین اجرای قراردادها و پیش‌بینی‌پذیر بودن قوانین نیاز دارند.

با این حال، The National Interest تأکید کرده است گذار ونزوئلا به دموکراسی یا ادامه یک ساختار اقتدارگرا، تنها بخشی از معادله احیای نفت این کشور است. حتی در صورت کاهش ریسک سیاسی، بازگرداندن سریع ظرفیت تولید ازدست‌رفته امکان‌پذیر نخواهد بود.

سابقه سرمایه‌گذاری نفتی در دولت‌های پرریسک

این گزارش برای تشریح محدودیت تأثیر سیاست بر تصمیم شرکت‌های نفتی، به تجربه کشورهای استقلال‌یافته از اتحاد جماهیر شوروی اشاره کرده است.

کشورهایی مانند جمهوری آذربایجان، ترکمنستان و ازبکستان پس از فروپاشی شوروی، زیرساخت‌های فرسوده انرژی و ساختارهای سیاسی غیرشفافی داشتند؛ با وجود این، شرکت‌های بین‌المللی از سرمایه‌گذاری در منابع نفت و گاز آنها صرف‌نظر نکردند.

یکی از نمونه‌های مهم، قرارداد موسوم به «قرارداد قرن» در جمهوری آذربایجان بود که با ارزش ۷.۴ میلیارد دلار و مشارکت ۱۱ شرکت بین‌المللی نفتی منعقد شد. این تجربه نشان داد وجود فرصت اقتصادی، ذخایر قابل توجه و قراردادهای جذاب می‌تواند بخشی از ریسک سیاسی را برای سرمایه‌گذاران قابل تحمل کند.

فاصله ۱.۷۵ میلیون بشکه‌ای با دوران اوج

تولید نفت ونزوئلا اکنون حدود ۱.۲۵ میلیون بشکه در روز برآورد می‌شود؛ در حالی که این کشور در اواخر دهه ۱۹۹۰ بیش از ۳ میلیون بشکه در روز نفت تولید می‌کرد. بنابراین کاراکاس همچنان حدود ۱.۷۵ میلیون بشکه در روز با سطح تولید دوران اوج فاصله دارد.

شرکت Chevron اخیراً از برنامه سرمایه‌گذاری بیش از ۷ میلیارد دلاری در مشارکت‌های نفتی خود در ونزوئلا خبر داده است. هدف این برنامه، افزایش تولید پروژه‌های تحت مدیریت این شرکت به بیش از ۶۰۰ هزار بشکه در روز تا سال ۲۰۳۱ است. این برنامه زمانی پنج‌ساله خود نشان می‌دهد حتی با ورود سرمایه و فناوری شرکت‌های بزرگ، افزایش تولید نفت ونزوئلا فوری نخواهد بود.

Eni نیز برای احیای پروژه نفت فوق‌سنگین «جونین ۵» در کمربند اورینوکو با شرکت دولتی PDVSA به توافق رسیده و قصد دارد تولید این پروژه را از حدود ۱۲ هزار بشکه به ۴۰۰ هزار بشکه در روز تا سال ۲۰۳۰ افزایش دهد.

گره فنی نفت فوق‌سنگین ونزوئلا

بخش بزرگی از ذخایر نفتی ونزوئلا در کمربند اورینوکو قرار دارد و از نوع فوق‌سنگین است. تولید و صادرات این نفت به رقیق‌کننده، تأسیسات فرآورش، واحدهای ارتقای کیفیت، برق پایدار، خطوط انتقال و پایانه‌های صادراتی نیاز دارد.

از نگاه «فراز انرژی»، احیای صنعت نفت ونزوئلا بر چهار پایه استوار خواهد بود: تضمین حقوق سرمایه‌گذاران، تأمین مالی بلندمدت، بازسازی زیرساخت‌های فرسوده و فراهم‌کردن زنجیره عملیاتی تولید و صادرات نفت سنگین. تغییر سیاسی می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش دهد، اما جایگزین تعمیر چاه‌ها، خطوط لوله، پالایشگاه‌ها و شبکه برق نخواهد شد.

در نتیجه، بازگشت ونزوئلا به جمع تولیدکنندگان بزرگ نفت بیش از آنکه نتیجه یک تحول سیاسی مقطعی باشد، به استمرار سرمایه‌گذاری، کیفیت قراردادها و چندین سال بازسازی فنی وابسته است.