به گزارش سرویس بین الملل «فراز انرژی»، علی الزیدی، نخست وزیر عراق، در دیدار با کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، برنامه های بغداد برای افزایش تولید نفت خام، توسعه ظرفیت پالایش و فرآورش نفت و گسترش همکاری با شرکت های انرژی آمریکایی را تشریح کرد.

این دیدار در واشنگتن و پس از سفر هیات عراقی به هیوستون برگزار شد؛ سفری که طی آن مقام های عراقی با شرکت های بزرگ فعال در حوزه نفت، گاز، فناوری، صنعت و زیرساخت گفت و گو کردند.

نخست وزیر عراق تاکید کرد بغداد به دنبال ایجاد همکاری های بلندمدت با اقتصادهای بزرگ جهان، به ویژه آمریکا، برای تسریع رشد اقتصادی و انتقال فناوری های پیشرفته به صنعت انرژی است.

شهر انرژی فاو چه نقشی در برنامه نفت و گاز عراق دارد؟

پروژه شهر انرژی قرار است در ساحل شبه جزیره فاو در جنوب عراق توسعه یابد. قرار گرفتن این طرح در نزدیکی مسیرهای دریایی، بنادر جنوبی و کریدور جاده توسعه، می تواند آن را به محل استقرار مجموعه ای از صنایع نفتی، گازی، پالایشی، پتروشیمی، ذخیره سازی و خدمات لجستیکی تبدیل کند.

در گزارش منتشرشده، جزئیات مربوط به ظرفیت، هزینه سرمایه گذاری، زمان بندی اجرا و شرکت های احتمالی حاضر در پروژه اعلام نشده است. با این حال، دعوت رسمی بغداد از شرکت های آمریکایی نشان می دهد دولت عراق به دنبال آن است که شهر انرژی را از یک طرح داخلی به پروژه ای بین المللی با مشارکت سرمایه گذاران بزرگ تبدیل کند.

عراق همچنین از شرکت های آمریکایی خواسته است در صنایع معدنی و پروژه های مرتبط با جاده توسعه مشارکت کنند؛ کریدوری که قرار است خلیج فارس را از مسیر عراق به بازارهای اروپایی متصل کند.

برنامه عراق برای افزایش تولید نفت و ظرفیت پالایش

یکی از محورهای اصلی مذاکرات، برنامه عراق برای افزایش تولید نفت خام و توسعه ظرفیت پالایش و فرآورش داخلی بود.

عراق از بزرگ ترین تولیدکنندگان نفت اوپک است، اما بخش بزرگی از درآمدهای آن همچنان از صادرات نفت خام به دست می آید. توسعه پالایشگاه ها، صنایع پایین دستی و پروژه های گازی می تواند به بغداد کمک کند سهم بیشتری از ارزش افزوده نفت را در داخل کشور حفظ کند.

بر این اساس، شهر انرژی فاو ممکن است تنها یک مرکز صادراتی نباشد، بلکه به بستری برای توسعه پالایش، پتروشیمی، ذخیره سازی، خدمات فنی و صنایع وابسته تبدیل شود. با این حال، شکل نهایی پروژه به میزان جذب سرمایه، تامین مالی، زیرساخت های حمل و نقل و قراردادهای آتی عراق با شرکت های خارجی وابسته خواهد بود.

تمرکز آمریکا بر گاز و توقف گازسوزی در عراق

کریس رایت در این دیدار از تلاش عراق برای افزایش سرمایه گذاری در پروژه های گازی و پایان دادن به سوزاندن مستمر گازهای همراه نفت حمایت کرد.

با وجود برخورداری عراق از منابع قابل توجه نفت و گاز، بخشی از گاز همراه تولید نفت این کشور همچنان سوزانده می شود. توسعه واحدهای جمع آوری و فرآورش گاز می تواند خوراک بیشتری برای نیروگاه ها و صنایع داخلی فراهم کرده و وابستگی عراق به واردات انرژی را کاهش دهد.

وزیر انرژی آمریکا همچنین بر بهبود حکمرانی بخش انرژی، مقابله با فساد و فراهم شدن محیط مناسب برای فعالیت سرمایه گذاران تاکید کرد. واشنگتن اعلام کرده است از شرکت های آمریکایی که خواهان توسعه فعالیت در عراق باشند، حمایت خواهد کرد.

پیوند شهر انرژی با پروژه جاده توسعه

پروژه شهر انرژی در کنار طرح «جاده توسعه» قرار می گیرد؛ برنامه ای بزرگ در حوزه حمل و نقل و لجستیک که با هدف اتصال بنادر جنوب عراق به مرزهای شمالی و سپس اروپا طراحی شده است.

ترکیب یک قطب انرژی در فاو با خطوط ریلی، جاده ای، بندری و مراکز لجستیکی می تواند جایگاه عراق را از یک صادرکننده عمده نفت خام به یک مسیر ترانزیتی و صنعتی مهم در منطقه ارتقا دهد.

در صورت اجرای کامل، این پیوند می تواند انتقال تجهیزات، مواد اولیه، فرآورده های نفتی و کالاهای صنعتی را تسهیل کند و جذابیت پروژه برای شرکت های نفتی، پالایشی و زیرساختی را افزایش دهد. البته تحقق این هدف نیازمند سرمایه گذاری گسترده، هماهنگی نهادی و ثبات بلندمدت در محیط کسب و کار عراق است.

تحلیل اختصاصی فراز انرژی از پروژه شهر انرژی عراق

اهمیت پروژه شهر انرژی تنها در احداث چند واحد نفتی یا صنعتی خلاصه نمی شود. عراق تلاش دارد با پیوند دادن نفت، گاز، پالایش، معدن و لجستیک، نقش خود را در زنجیره تجارت انرژی منطقه بازتعریف کند.

در مدل سنتی، درآمد عراق عمدتا به تولید نفت خام و صادرات آن از پایانه های جنوبی وابسته است. شهر انرژی می تواند بخشی از فعالیت های پایین دستی و خدماتی را به داخل کشور منتقل کند و ارزش افزوده بیشتری ایجاد کند. اگر پالایشگاه ها، واحدهای فرآورش گاز، مخازن ذخیره سازی و صنایع پتروشیمی در این مجموعه توسعه یابند، عراق می تواند بخشی از صادرات خود را از نفت خام به فرآورده های نفتی و محصولات صنعتی تغییر دهد.

از سوی دیگر، حمایت آمریکا را باید در چارچوب افزایش حضور شرکت های غربی در صنعت انرژی عراق ارزیابی کرد. واشنگتن می خواهد شرکت های آمریکایی سهم بیشتری در توسعه میادین، گاز، برق، پالایش و زیرساخت های این کشور داشته باشند. بغداد نیز به دنبال تنوع بخشیدن به شرکای خارجی و کاهش وابستگی به یک یا چند بازیگر محدود است.

با این حال، حمایت سیاسی به تنهایی برای موفقیت پروژه کافی نیست. شهر انرژی به مدل مالی مشخص، تضمین های قراردادی، زیرساخت مناسب، امنیت سرمایه گذاری و برنامه اجرایی روشن نیاز دارد. تا زمانی که ظرفیت پروژه، شرکت های مشارکت کننده و جدول زمان بندی آن اعلام نشود، باید آن را طرحی راهبردی در مرحله جذب سرمایه و مذاکره دانست، نه پروژه ای که اجرای عملی آن قطعی شده باشد