به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» از Financial Times، بانک مرکزی عربستان سعودی (SAMA) تأیید کرد که پس از تکمیل مرحله آزمایشی مشارکت خود در پروژه mBridge در ماه مه ۲۰۲۵، از حضور فعال در این برنامه خارج شده است.

ریاض اعلام کرده این تصمیم مطابق برنامه اولیه بانک مرکزی بوده و مشارکت عربستان از ابتدا ماهیتی محدود و آزمایشی داشته است.

پروژه mBridge چیست و چه ارتباطی با دلار دارد؟

پروژه mBridge یک زیرساخت پرداخت بین‌المللی مبتنی بر فناوری دفترکل توزیع‌شده است که به بانک‌های مرکزی و بانک‌های تجاری کشورهای مشارکت‌کننده اجازه می‌دهد با استفاده از ارزهای دیجیتال بانک مرکزی، تراکنش‌های فرامرزی را مستقیماً انجام دهند.

این سامانه با هدف کاهش زمان و هزینه انتقال پول، تسهیل تبدیل ارز و کاهش وابستگی به بانک‌های واسطه توسعه یافته است.

mBridge از سال ۲۰۲۱ با مشارکت بانک تسویه حساب‌های بین‌المللی (BIS)، بانک مرکزی چین، مقام پولی هنگ‌کنگ و بانک‌های مرکزی تایلند و امارات متحده عربی توسعه یافت.

بانک مرکزی عربستان نیز در ژوئن ۲۰۲۴ به‌عنوان عضو کامل به پروژه پیوست؛ اقدامی که در آن زمان توجه فعالان بازار انرژی را به امکان استفاده گسترده‌تر از ارزهای غیردلاری در تجارت نفت جلب کرد.

با این حال، خروج عربستان از mBridge به معنای توقف استفاده این کشور از ارزهای غیردلاری در تجارت خارجی یا لغو قراردادهای نفتی آن با چین نیست. پروژه mBridge یک زیرساخت پرداخت است و عضویت در آن به‌خودی‌خود تعیین نمی‌کند معاملات نفتی با چه ارزی قیمت‌گذاری یا تسویه شوند.

آیا آمریکا برای خروج عربستان فشار وارد کرده است؟

Financial Times گزارش داده است پروژه mBridge به دلیل ظرفیت آن برای کاهش وابستگی به نظام پرداخت متکی بر دلار و شبکه‌های مالی متعارف، با حساسیت مقام‌های آمریکایی مواجه شده است.

واشنگتن نگران است توسعه چنین زیرساخت‌هایی امکان انجام معاملات خارج از شبکه‌های پرداخت تحت نظارت غرب را افزایش دهد و اجرای محدودیت‌های مالی و تحریم‌ها را دشوارتر کند.

با این حال، یک فرد آگاه به موضوع در گفت‌وگو با Financial Times هشدار داده است که نباید از تصمیم عربستان، نتیجه‌گیری گسترده‌تری درباره فشار احتمالی آمریکا کرد؛ زیرا مشارکت ریاض در این پروژه از ابتدا محدود بوده است.

بنابراین، ارتباط مستقیم خروج عربستان با فشار واشنگتن تأیید نشده است.

بانک تسویه حساب‌های بین‌المللی نیز از پروژه خارج شده بود

عربستان نخستین عضو مهمی نیست که مشارکت خود در mBridge را متوقف می‌کند.

بانک تسویه حساب‌های بین‌المللی در اکتبر ۲۰۲۴ اعلام کرد پس از چهار سال همکاری در توسعه این زیرساخت، مسئولیت ادامه پروژه را به بانک‌های مرکزی مشارکت‌کننده واگذار می‌کند.

آگوستین کارستنس، مدیرکل وقت BIS، تأکید کرده بود خروج این نهاد به معنای شکست پروژه نبوده و با انگیزه‌های سیاسی انجام نشده است.

Financial Times پیش‌تر از فشار واشنگتن بر BIS برای خروج از این طرح خبر داده بود؛ موضوعی که با توضیحات رسمی مدیرکل وقت این نهاد تفاوت دارد.

خروج عربستان چه اثری بر آینده mBridge دارد؟

بانک مرکزی عربستان اعلام کرده مشارکت آزمایشی خود را مطابق برنامه اولیه به پایان رسانده و دیگر عضو فعال پروژه نیست.

این تصمیم در حالی اتخاذ شده که چین، هنگ‌کنگ، امارات و تایلند همچنان از اعضای اصلی زیرساخت mBridge محسوب می‌شوند و توسعه استفاده تجاری از آن در دستور کار قرار دارد.

خروج عربستان لزوماً به معنای توقف پروژه نیست، اما حضورنداشتن یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت جهان، دامنه مشارکت کشورهای تولیدکننده انرژی در این زیرساخت را محدود می‌کند.

گزارش Financial Times مشخص نمی‌کند که خروج ریاض چه تغییری در حجم واقعی پرداخت‌های نفتی با یوان یا سایر ارزهای غیردلاری ایجاد کرده است.