به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» به نقل از شانا و به نقل از اداره کل امور اوپک، مجامع و سازمان‌های بین‌المللی وزارت نفت، بررسی تحولات بازار جهانی گاز در هفته منتهی به ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد در کنار فشارهای ژئوپلیتیک بر عرضه ال‌ان‌جی، جایگاه آمریکا در معادلات عرضه جهانی گاز نیز تقویت شده است.

بازار شمال‌شرق آسیا گران‌ترین بازار گاز جهان

میانگین هفتگی قیمت گاز در بازارهای شاخص با وجود نوسان‌های روزانه، درمجموع روندی افزایشی داشت. بازار شمال‌شرق آسیا با میانگین ۲۸ دلار و ۶۵ سنت به‌ازای هر میلیون بی‌تی‌یو، بالاترین قیمت را در میان بازارهای مورد بررسی ثبت کرد.

در مقابل، میانگین هفتگی قیمت در بازار جنوب‌غرب اروپا ۲۶ دلار و ۳۸ سنت، در هاب ان‌بی‌پی انگلیس ۲۶ دلار و ۵۰ سنت، در هنری‌هاب آمریکا ۲ دلار و ۹۴ سنت و در بازار تی‌تی‌اف هلند ۲۶ دلار و ۸۸ سنت به ثبت رسید. مقایسه این ارقام نشان می‌دهد شکاف میان بازار آمریکا و بازارهای اروپا و آسیا همچنان چشمگیر است؛ موضوعی که در شرایط اختلال عرضه ال‌ان‌جی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در بازار اروپا نیز قیمت‌ها پس از افزایش اولیه در میانه هفته، تحت‌تأثیر شناسایی سود معامله‌گران و برخی اخبار مربوط به عرضه کاهش یافت. گزارش‌هایی درباره احتمال آمادگی روسیه برای ازسرگیری فروش گاز به اروپا نیز بر انتظارات بازار اثر گذاشت، هرچند موانع سیاسی، فیزیکی و قراردادی همچنان بازگشت سریع جریان گاز روسیه از مسیر خطوط لوله را بسیار بعید می‌کند.

تولید گاز آمریکا در سال ۲۰۲۶ به ۱۱۱.۷ میلیارد فوت‌مکعب در روز می‌رسد

اداره اطلاعات انرژی آمریکا پیش‌بینی کرده تولید گاز طبیعی این کشور در سال ۲۰۲۶ به ۱۱۱ میلیارد و ۷۰۰ میلیون فوت‌مکعب در روز و در سال ۲۰۲۷ به ۱۱۵ میلیارد و ۹۰۰ میلیون فوت‌مکعب در روز برسد؛ درحالی‌که تولید سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰۷ میلیارد و ۶۰۰ میلیون فوت‌مکعب در روز بوده است. افزایش بهره‌وری حفاری، رشد تقاضای برق و توسعه ظرفیت صادرات ال‌ان‌جی، سه عامل اصلی این رشد شمرده شده‌اند.

مصرف گاز آمریکا نیز برای سال ۲۰۲۶ حدود ۱۱۱ میلیارد و ۷۰۰ میلیون فوت‌مکعب در روز و برای سال ۲۰۲۷ حدود ۱۱۵ میلیارد و ۹۰۰ میلیون فوت‌مکعب در روز پیش‌بینی شده است. ذخیره‌سازی گاز آمریکا نیز در ابتدای فصل زمستان، یعنی ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶، حدود ۵ درصد بالاتر از میانگین پنج‌ساله پیش‌بینی شده که بخشی از آن به افزایش تولید از حوزه‌های شیل پرمین و هاینزویل نسبت داده می‌شود.

صادرات ال‌ان‌جی آمریکا با رشد ۱۵ درصدی به ۱۷.۴ میلیارد فوت‌مکعب در روز می‌رسد

بر اساس برآورد اداره اطلاعات انرژی آمریکا، صادرات ال‌ان‌جی این کشور در سال ۲۰۲۶ با رشد ۱۵ درصدی نسبت به سال قبل به ۱۷ میلیارد و ۴۰۰ میلیون فوت‌مکعب در روز می‌رسد و در سال ۲۰۲۷ نیز تا ۱۸ میلیارد و ۶۰۰ میلیون فوت‌مکعب در روز افزایش خواهد یافت. این روند در شرایطی اهمیت دارد که خریداران اروپایی و آسیایی هم‌زمان برای تأمین محموله‌های موجود در بازار رقابت می‌کنند و افزایش قیمت‌ها، خرید گاز برای ذخیره‌سازی زیرزمینی را در برخی مناطق از نظر اقتصادی دشوارتر کرده است.

محدودیت ظرفیت حمل ال‌ان‌جی قطر تشدید شد

یکی از تحولات مهم هفته، تشدید محدودیت ظرفیت ذخیره‌سازی ال‌ان‌جی قطر در کشتی‌های حمل این محصول بود. با پایان فصل اوج مصرف تابستانی، کاهش تقاضا و دشواری بازگشت کشتی‌های خالی به خلیج فارس، قطر با محدودیت جدی برای ذخیره‌سازی محموله‌های تولیدی خود روبه‌رو شده است.

بارگیری ال‌ان‌جی قطر در ماه اوت به یک میلیون و ۴۲۰ هزار تن کاهش یافت که حدود نیمی از آن به مقصد کویت صادر و بخش باقی‌مانده روی کشتی‌ها در لنگرگاه‌های خلیج فارس ذخیره شد. بر اساس گزارش نشریه تخصصی بررسی اقتصادی خاورمیانه (MEES)، حدود ۳ میلیون و ۴۴۰ هزار مترمکعب، معادل ۲ میلیون و ۵۱۰ هزار تن ال‌ان‌جی قطر در ۱۷ کشتی مستقر در خلیج فارس ذخیره شده است. همچنین دو کشتی خالی با ظرفیت مجموع ۱۶۰ هزار تن برای بارگیری آماده بوده‌اند.

ادامه این وضعیت می‌تواند قطر را با دو گزینه روبه‌رو کند: استفاده از ظرفیت ذخیره‌سازی خشکی یا کاهش حجم تولید.

تنگه هرمز، گلوگاه جدید بازار ال‌ان‌جی

تنگه هرمز در هفته‌های اخیر به یکی از نقاط مهم ریسک در بازار جهانی ال‌ان‌جی تبدیل شده است. محدودیت‌های تردد در این مسیر، بازگشت کشتی‌های خالی به خلیج فارس را دشوار کرده و مستقیماً بر ظرفیت بارگیری قطر اثر گذاشته است. با آغاز تنش‌ها در تنگه هرمز، حدود یک‌پنجم عرضه جهانی ال‌ان‌جی از چرخه بازار خارج شد و خریداران برای جایگزینی محموله‌های قطر و امارات با چالش روبه‌رو شدند.

هم‌زمان، عرضه ال‌ان‌جی روسیه و برخی کشورهای غرب آسیا نیز تحت‌تأثیر تحولات ژئوپلیتیک قرار گرفته و توسعه برخی پروژه‌های گازی استرالیا با موانع زیست‌محیطی، حقوقی و نظارتی روبه‌روست؛ بنابراین امکان جایگزینی سریع عرضه از یک منطقه با منطقه دیگر محدود است.

واردات گاز چین در اوت ۱۲.۹ درصد کاهش یافت

چین در ماه اوت کاهش واردات گاز طبیعی را تجربه کرد. بر اساس داده‌های گمرکی این کشور، مجموع واردات گاز طبیعی شامل ال‌ان‌جی و گاز خط لوله به ۱۰ میلیون و ۳۲۰ هزار تن رسید که نسبت به ماه قبل ۱۲ درصد و ۹ دهم درصد کاهش داشت. چین در همین ماه حدود ۵ میلیارد و ۶۹۰ میلیون دلار برای واردات گاز طبیعی هزینه کرد.

جمع‌بندی

مجموع تحولات هفته منتهی به ۱۸ سپتامبر نشان می‌دهد بازار جهانی گاز بیش از گذشته به ظرفیت تولید، مسیرهای حمل‌ونقل و انعطاف‌پذیری زنجیره ال‌ان‌جی وابسته شده است. آمریکا با افزایش تولید و صادرات، ظرفیت بیشتری برای پاسخ به رشد تقاضای جهانی پیدا کرده، اما محدودیت‌های حمل‌ونقل در خلیج فارس و اختلال در عرضه تولیدکنندگان بزرگ، فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است. در چنین شرایطی، تنوع‌بخشی به منابع، مسیرها و قراردادهای تأمین ال‌ان‌جی به یکی از محورهای اصلی مدیریت ریسک در بازار جهانی گاز تبدیل شده است.