به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» از Bloomberg، این برنامه پس از جنگ ایران و اختلال در عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز شتاب گرفته است. هدف ابوظبی ایجاد مسیرهایی است که در صورت اختلال دوباره در این آبراه، صادرات نفت، محصولات پتروشیمی، آلومینیوم و سایر کالاهای امارات بتواند از مسیرهای جایگزین ادامه پیدا کند. گزارش مانی‌کنترل بر اطلاعات منتشرشده از سوی Bloomberg و منابع آگاه استوار است.

ده‌ها میلیارد دلار سرمایه‌گذاری جدید در بنادر

L’imad که دارایی‌های آن حدود ۳۰۰ میلیارد دلار برآورد شده، به یکی از مهم‌ترین ابزارهای ابوظبی برای اجرای این برنامه تبدیل شده است. براساس گزارش، این صندوق احتمالاً ده‌ها میلیارد دلار دیگر در زیرساخت‌های بندری خارج از تنگه هرمز سرمایه‌گذاری خواهد کرد.

این صندوق پیش‌تر برای در اختیار گرفتن کامل گروه بنادر ابوظبی اقدام کرده است. ارزش این شرکت در پیشنهاد خرید حدود ۹ میلیارد دلار برآورد شده و L’imad از طریق ADQ هم‌اکنون بیش از ۷۵ درصد سهام آن را در اختیار دارد.

تمرکز اصلی برنامه جدید بر فجیره است؛ بندری در ساحل دریای عمان که برای دسترسی به آب‌های آزاد نیازی به عبور از هرمز ندارد و هم‌اکنون نیز بخشی از صادرات نفت امارات از آن انجام می‌شود.

نفت، پتروشیمی و آلومینیوم باید راه دیگری پیدا کنند

راهبرد «Zero Hormuz» فقط به نفت خام محدود نیست. ابوظبی در پی ایجاد شبکه‌ای از بنادر، خطوط لوله، راه‌آهن و جاده‌ها است که تأسیسات نفت، گاز و صنایع این کشور را مستقیماً به بنادر شرقی امارات متصل کند.

ثانی الزیودی، وزیر تجارت خارجی امارات، پیش‌تر گفته بود هدف حرکت به سمت وابستگی «صفر» به هرمز است؛ فارغ از اینکه این تنگه باز باشد یا بسته. توسعه ظرفیت بنادر فجیره، خورفکان و دبا و احداث دست‌کم یک بندر جدید در ساحل دریای عمان بخشی از این برنامه اعلام شده است.

اجرای این راهبرد برای برخی کالاها پیچیده‌تر از نفت خام است. نفت را می‌توان با خطوط لوله به ساحل شرقی منتقل کرد، اما ایجاد مسیرهای جایگزین برای LNG، محصولات پتروشیمی و آلومینیوم به زیرساخت‌های لجستیکی گسترده‌تری نیاز دارد.

خط لوله دوم نفت به فجیره در راه است

امارات پیش از جنگ نیز زیرساخت دور زدن هرمز را توسعه داده بود، اما بحران اخیر اجرای پروژه‌های جدید را سرعت بخشیده است.

ADNOC در حال ساخت دومین خط لوله صادرات نفت به فجیره است که قرار است ظرفیت انتقال مستقیم نفت ابوظبی به دریای عمان را افزایش دهد. این شرکت در ماه مه اعلام کرد پروژه حدود ۵۰ درصد پیشرفت داشته و تکمیل آن برای سال ۲۰۲۷ هدف‌گذاری شده است.

این خط لوله در کنار ظرفیت موجود، به ابوظبی امکان می‌دهد حجم بیشتری از نفت خود را بدون ورود نفتکش‌ها به تنگه هرمز صادر کند.

ائتلاف ۳۰ میلیارد دلاری برای زیرساخت‌های جدید

L’imad علاوه بر منابع خود، به‌دنبال جذب سرمایه خارجی برای توسعه این شبکه است. این صندوق در ماه مه همراه با ADNOC، Global Infrastructure Partners متعلق به BlackRock و Temasek سنگاپور، برنامه‌ای برای سرمایه‌گذاری تا سقف ۳۰ میلیارد دلار در زیرساخت‌های حمل‌ونقل انرژی، لجستیک و آب در خلیج فارس و آسیای مرکزی شکل داد.

این موضوع نشان می‌دهد ابوظبی قصد ندارد تمام هزینه راهبرد جدید را مستقیماً از منابع دولتی تأمین کند و بخشی از سرمایه مورد نیاز را از شرکای بین‌المللی جذب خواهد کرد.

ولی «صفر هرمز» به معنای صفرشدن ریسک نیست

حتی انتقال زیرساخت‌ها به شرق امارات نیز همه ریسک‌های ژئوپلیتیکی را از بین نمی‌برد. استفن هرتوگ، استاد مدرسه اقتصاد لندن، در گزارش Bloomberg یادآور شده است که بنادر شرقی امارات همچنان در برد پهپادها و موشک‌های کوتاه‌برد ایران قرار دارند. سانام وکیل از Chatham House نیز کاهش وابستگی به هرمز را برای امارات مهم دانسته، اما درباره باقی‌ماندن ریسک‌های امنیتی برای زیرساخت‌های جایگزین هشدار داده است.

ابوظبی هم‌زمان مسیر دیپلماتیک با تهران را نیز حفظ کرده است. براساس گزارش، شیخ خالد بن محمد آل نهیان، ولیعهد ابوظبی و رئیس L’imad، اخیراً در حاشیه اجلاس بریکس با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران دیدار کرده است.

در نتیجه، راهبرد «Zero Hormuz» بیش از آنکه به معنای کنارگذاشتن تنگه هرمز باشد، تلاشی برای ایجاد مسیرهای موازی صادرات و تجارت است تا اقتصاد امارات در صورت بروز اختلال دوباره در این آبراه، گزینه‌های بیشتری در اختیار داشته باشد. مقام‌های امارات نیز تأکید کرده‌اند که هرمز همچنان برای این کشور و اقتصاد جهانی اهمیت خواهد داشت.