به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» ، فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی، در نشست رهبران گروه هفت اعلام کرد تاکنون حدود ۳۲۵ میلیون بشکه از مجموع ۴۰۰ میلیون بشکه تعهدشده در اقدام هماهنگ ۱۱ مارس آزاد شده است.

این رقم به معنای اجرای بیش از ۸۰ درصد بزرگ‌ترین آزادسازی هماهنگ ذخایر اضطراری در تاریخ آژانس بین‌المللی انرژی است.

۳۲۵ میلیون بشکه وارد بازار شد

۳۲ کشور عضو IEA در ماه مارس و پس از اختلال گسترده جریان نفت خاورمیانه توافق کردند ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری خود را در اختیار بازار قرار دهند.

این تصمیم در شرایطی گرفته شد که اختلال در تنگه هرمز جریان نفت خام و فرآورده‌های نفتی خلیج فارس را به‌شدت کاهش داده بود.

اکنون با آزادسازی ۳۲۵ میلیون بشکه، تنها حدود ۷۵ میلیون بشکه از تعهد اولیه مارس باقی مانده است.

بیرول به رهبران گروه هفت گفته این آزادسازی نقش مهمی در جبران بخشی از شکاف عرضه و آرام‌کردن بازارها در شرایط بی‌سابقه ماه‌های گذشته داشته است.

مشکل از نفت خام به گازوئیل منتقل شده است

با وجود بهبود قابل توجه صادرات نفت خام خاورمیانه، بحران بازار انرژی هنوز پایان نیافته است.

ارزیابی IEA نشان می‌دهد جریان فرآورده‌های پالایشی همچنان به‌شدت محدود است و فشار اصلی اکنون در بازار گازوئیل مشاهده می‌شود.

در کنار اختلال عرضه خاورمیانه، حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه نیز فشار بیشتری بر بازار گازوئیل وارد کرده و محدودیت عرضه این فرآورده را تشدید کرده است.

به این ترتیب، مسئله اصلی بازار دیگر صرفاً تعداد بشکه‌های نفت خام موجود نیست؛ ظرفیت پالایش و دسترسی به فرآورده‌هایی مانند گازوئیل به گلوگاه تازه بازار انرژی تبدیل شده است.

۱۰۰ میلیون بشکه دیگر آزاد می‌شود

در واکنش به ادامه این شرایط، کشورهای گروه هفت روز جمعه توافق کردند ۱۰۰ میلیون بشکه دیگر نفت خام و فرآورده‌های نفتی را با هماهنگی IEA از ذخایر اضطراری وارد بازار کنند.

برنامه جدید طی چهار ماه اجرا خواهد شد و بخش قابل توجهی از گازوئیل در ۲۰ روز نخست وارد بازار می‌شود.

هدف از این اقدام کاهش فوری فشار بر بازار فرآورده‌هاست؛ بازاری که با وجود بهبود صادرات نفت خام خاورمیانه همچنان با محدودیت جدی عرضه روبه‌روست.

بیرول نیز گفته است آژانس ذخایر کافی در اختیار دارد و در صورت لزوم امکان آزادسازی بیشتر وجود خواهد داشت.

بزرگ‌ترین برداشت از ذخایر اضطراری تاریخ IEA

ابعاد مداخله فعلی با دوره‌های قبلی قابل مقایسه نیست.

برنامه ۴۰۰ میلیون بشکه‌ای مارس بزرگ‌ترین اقدام هماهنگ اضطراری از زمان تأسیس IEA در سال ۱۹۷۴ بود. کشورهای عضو این نهاد در مجموع بیش از ۱.۲ میلیارد بشکه ذخایر اضطراری دولتی در اختیار داشتند و حدود ۶۰۰ میلیون بشکه دیگر نیز در قالب ذخایر صنعتی تحت الزام دولت‌ها نگهداری می‌شد.

اکنون بیش از چهارپنجم برنامه ۴۰۰ میلیون بشکه‌ای مارس عملیاتی شده و هم‌زمان یک بسته ۱۰۰ میلیون بشکه‌ای دیگر نیز در راه است.

این حجم از مداخله نشان می‌دهد ذخایر راهبردی طی ماه‌های گذشته عملاً به یکی از ابزارهای اصلی برای جبران اختلال عرضه ناشی از بحران هرمز تبدیل شده‌اند.

اما IEA تأکید دارد ذخایر اضطراری تنها می‌توانند بخشی از کمبود را به‌طور موقت جبران کنند. بازگشت پایدار بازار به شرایط عادی همچنان به احیای جریان نفت و فرآورده‌ها، ظرفیت پالایش و حمل‌ونقل عادی انرژی از خاورمیانه وابسته است.