اوکراین: بیش از نیمی از ظرفیت پالایشی روسیه از مدار خارج شده است

به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» به نقل از Kyiv Independent، وزارت دفاع اوکراین روز ۴ اکتبر اعلام کرد ارزیابی مشترک تحلیلگران اطلاعاتی، ستاد کل و وزارت دفاع این کشور نشان می‌دهد بیش از ۵۱ درصد ظرفیت پالایشی روسیه در نتیجه حملات اوکراین از مدار خارج شده است.

یوهن خمارا، وزیر دفاع اوکراین، این وضعیت را نتیجه حملات «برنامه‌ریزی‌شده و سیستماتیک» به زیرساخت‌های روسیه دانسته و گفته هدف این عملیات کاهش توان اقتصادی و لجستیکی مسکو برای ادامه جنگ است.

ادعای اوکراین؛ ۵۱ درصد ظرفیت پالایشی روسیه از مدار خارج شد

وزارت دفاع اوکراین در فهرست اهداف اخیر خود از پالایشگاه‌های مسکو، یاروسلاول، پرم، ایلسکی، ساراتوف و سیزران نام برده است.

تأسیسات Kirishi یا KINEF و همچنین زیرساخت پالایشی و صادراتی Ust-Luga نیز در میان اهداف مورد اشاره کی‌یف قرار گرفته‌اند.

رقم تازه نشان‌دهنده افزایش قابل‌توجه برآورد اوکراین از خسارت واردشده به صنعت پالایش روسیه است. ستاد کل این کشور در ۲۱ سپتامبر مدعی شده بود ظرفیت پالایشی روسیه در نتیجه حملات به میزان ۴۵ درصد کاهش یافته است.

اکنون این رقم در ارزیابی جدید وزارت دفاع به بیش از ۵۱ درصد رسیده است.

با این حال، باید میان ظرفیت پالایشگاه‌هایی که هدف حمله قرار گرفته‌اند، ظرفیت آسیب‌دیده و ظرفیت عملیاتی که واقعاً در یک مقطع زمانی از مدار خارج شده تفاوت قائل شد. گزارش منتشرشده جزئیات فنی لازم برای تفکیک این سه شاخص را ارائه نمی‌کند.

داده مستقل رویترز چه می‌گوید؟

دامنه خسارت واردشده به صنعت پالایش روسیه در ماه‌های گذشته قابل توجه بوده، اما رقم ۵۱ درصدی اعلام‌شده از سوی کی‌یف هنوز به تأیید مستقل نرسیده است.

رویترز در ماه مه با استناد به داده‌های رسمی و منابع صنعتی گزارش کرده بود ظرفیت مجموع پالایشگاه‌هایی که در پی حملات پهپادی اوکراین به‌طور کامل متوقف شده یا تولید خود را کاهش داده بودند، از ۸۳ میلیون تن در سال فراتر رفته است.

این رقم در آن مقطع معادل حدود یک‌چهارم کل ظرفیت پالایشی روسیه بود.

پالایشگاه‌های آسیب‌دیده در همان مقطع بیش از ۳۰ درصد تولید بنزین و حدود ۲۵ درصد تولید گازوئیل روسیه را به خود اختصاص می‌دادند.

از جمله واحدهای مهم، پالایشگاه Kirishi با ظرفیت حدود ۲۰ میلیون تن در سال بود که طبق منابع رویترز از ۵ مه به‌طور کامل متوقف شده بود. پالایشگاه NORSI در نیژنی نووگورود با ظرفیت حدود ۱۷ میلیون تن در سال نیز هدف حمله قرار گرفت.

بنابراین شواهد مستقل نیز از واردشدن خسارت گسترده به شبکه پالایش روسیه حکایت دارد، اما برای تأیید رقم جدید ۵۱ درصد باید اطلاعات عملیاتی تازه‌تری درباره وضعیت هر پالایشگاه منتشر شود.

روسیه اطلاعات پالایشگاه‌ها را محدود کرد

اعلام رقم تازه از سوی اوکراین چند روز پس از تصمیم ولادیمیر پوتین برای محدودکردن دسترسی به برخی اطلاعات صنعت انرژی روسیه صورت گرفته است.

براساس گزارش Kyiv Independent، رئیس‌جمهور روسیه در ۲۸ سپتامبر فرمانی را امضا کرد که دسترسی به اطلاعات مربوط به پالایشگاه‌ها و صادرات انرژی این کشور را محدود می‌کند.

این تصمیم، ارزیابی مستقل میزان خسارت حملات و ظرفیت واقعی در دسترس صنعت پالایش روسیه را دشوارتر می‌کند.

از سوی دیگر، مسکو پیش‌تر برای کنترل بازار داخلی سوخت به محدودیت صادرات بنزین نیز متوسل شده بود؛ نشانه‌ای از اینکه فشار بر بخش پالایش صرفاً به خسارت فیزیکی تأسیسات محدود نمانده و بازار فرآورده‌های نفتی روسیه را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

تولید پهپادهای دوربرد اوکراین سه برابر شد

بخش دیگری از گزارش وزارت دفاع اوکراین نشان می‌دهد حملات به زیرساخت‌های انرژی روسیه قرار نیست متوقف شود.

کی‌یف اعلام کرده تولید و خرید پهپادهای تهاجمی دوربرد خود را در سال ۲۰۲۶ سه برابر کرده و برنامه دارد این ظرفیت را باز هم افزایش دهد.

پهپادها و موشک‌های دوربرد اوکراین اکنون قادر به هدف قراردادن تأسیساتی در فاصله بیش از ۱۵۰۰ کیلومتری از مناطق تحت کنترل این کشور هستند.

وزارت دفاع اوکراین همچنین اعلام کرده یک پهپاد FP-۱ در ۹ سپتامبر تأسیسات گازی روسیه را در فاصله حدود ۳۲۰۰ کیلومتری از مرز اوکراین هدف قرار داده که به ادعای این وزارتخانه رکورد تازه‌ای برای برد عملیاتی این حملات محسوب می‌شود.

پالایشگاه‌ها به هدف راهبردی کی‌یف تبدیل شدند

تمرکز اوکراین بر پالایشگاه‌ها یک منطق اقتصادی و نظامی هم‌زمان دارد.

برخلاف حمله به چاه‌های نفت که می‌تواند مستقیماً عرضه نفت خام جهانی را کاهش دهد، آسیب‌زدن به پالایشگاه‌ها در وهله نخست توان روسیه برای تبدیل نفت خام به بنزین، گازوئیل و سوخت مورد نیاز اقتصاد و ارتش این کشور را محدود می‌کند.

توقف ظرفیت پالایشی همچنین می‌تواند روسیه را به سمت صادرات بیشتر نفت خام و کاهش صادرات فرآورده‌های نفتی سوق دهد؛ تغییری که آثار متفاوتی بر بازار جهانی نفت خام و بازار گازوئیل و بنزین خواهد داشت.

به همین دلیل، برای بازار انرژی جهانی عدد مهم صرفاً «درصد پالایشگاه‌های هدف قرارگرفته» نیست؛ میزان واقعی کاهش خوراک پالایشگاه‌ها و افت تولید بنزین و گازوئیل روسیه شاخص دقیق‌تری برای سنجش اثر اقتصادی این حملات خواهد بود.

فعلاً رقم ۵۱ درصد باید به‌عنوان ارزیابی رسمی دولت اوکراین در نظر گرفته شود، نه برآورد مستقل از ظرفیت عملیاتی ازدست‌رفته صنعت پالایش روسیه.