به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» به نقل از رویترز، امین ناصر، مدیرعامل سعودی آرامکو، در کنفرانس Energy Intelligence در لندن گفت: «سیستم ما سالم است» و این شرکت از ذخایر راهبردی و انعطاف عملیاتی لازم برای ایزوله‌کردن بخش‌های آسیب‌دیده یا جابه‌جایی تولید برخوردار است.

ناصر تأکید کرد آرامکو می‌تواند حداکثر ظرفیت پایدار تولید ۱۲ میلیون بشکه در روز را ظرف چند روز در دسترس قرار دهد و در حال حاضر نیز تمام نیاز مشتریان خود را تأمین می‌کند.

۱۲ میلیون بشکه تولید؛ اما صادرات مسئله دیگری است

عدد ۱۲ میلیون بشکه در روز را نباید با ظرفیت صادراتی عربستان یکی دانست.

این رقم «Maximum Sustainable Capacity» یا حداکثر ظرفیت پایدار تولید آرامکو است؛ یعنی حجمی که شرکت می‌گوید از نظر بالادستی قادر است طی مدت کوتاهی تولید کند.

اما رساندن همین نفت به خریداران به ظرفیت خطوط لوله، پایانه‌های صادراتی، نفتکش‌ها، بیمه و امنیت مسیرهای دریایی وابسته است.

در شرایط فعلی، همین بخش دوم به گلوگاه اصلی بازار تبدیل شده است.

ناصر گفت آرامکو همچنان از مسیر ینبع در دریای سرخ، سیدی کریر و پورت‌سعید مصر برای صادرات استفاده می‌کند و هم‌زمان روی مسیرهای چهارم و پنجم صادراتی نیز در سطح مهندسی کار می‌کند.

این شرکت همچنین در حال بررسی افزایش ذخیره‌سازی نفت در خارج از عربستان است تا در صورت مختل‌شدن یک مسیر، بتواند نفت مورد نیاز مشتریان را از نقاط دیگر تأمین کند.

آرامکو به دنبال مسیر چهارم و پنجم صادرات نفت

اظهارات تازه مدیرعامل آرامکو نشان می‌دهد ریاض دیگر اتکا به سه مسیر فعلی را برای امنیت صادرات کافی نمی‌داند.

عربستان اکنون از پایانه‌های خلیج فارس، خط لوله شرق–غرب به ینبع و مسیرهای مرتبط با مصر برای رساندن نفت به بازار استفاده می‌کند.

با این حال، جنگ ایران و اختلالات هرمز نشان داده حتی ترکیب این زیرساخت‌ها نیز می‌تواند در برابر حملات هم‌زمان آسیب‌پذیر باشد.

ناصر گفته آرامکو روی «مسیرهای چهارم و پنجم» کار می‌کند، هرچند درباره محل، ظرفیت یا زمان بهره‌برداری آنها جزئیاتی ارائه نکرده است.

این برنامه پس از آن اهمیت بیشتری پیدا کرده که خط لوله شرق–غرب عربستان در ماه سپتامبر هدف حمله قرار گرفت و برای مدتی از مدار خارج شد.

پیش از تحولات تازه، آرامکو توانسته بود جریان این خط را به حدود ۸۰ درصد ظرفیت بازگرداند و صادرات از دریای سرخ را افزایش دهد.

«اگر خط شرق–غرب نبود، نفت می‌توانست ۲۰۰ دلار شود»

ناصر اهمیت این خط لوله را در سخنرانی خود با یک برآورد کم‌سابقه توضیح داد.

او گفت اگر خط لوله شرق–غرب عربستان وجود نداشت، قیمت نفت برنت ممکن بود در جریان بحران اخیر تا حدود ۲۰۰ دلار در هر بشکه افزایش پیدا کند. این رقم ارزیابی مدیرعامل آرامکو از سناریوی فرضی نبود این مسیر است و نباید به‌عنوان پیش‌بینی فعلی قیمت نفت تلقی شود.

خط شرق–غرب نفت را از مناطق تولیدی شرق عربستان به ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل می‌کند و در نتیجه بخشی از صادرات عربستان را از تنگه هرمز بی‌نیاز می‌سازد.

این قابلیت طی ماه‌های جنگ به یکی از مهم‌ترین مزیت‌های لجستیکی عربستان تبدیل شده است.

آرامکو: ذخیره کافی برای مشتریان داریم

ناصر همچنین گفت آرامکو تاکنون برای پاسخگویی به مشتریان نیازی به استفاده از ذخایر راهبردی فرآورده‌ای خود نداشته و ذخایر کافی در داخل سیستم شرکت در اختیار دارد.

او تأکید کرد این شرکت در حال حاضر همه تعهدات خود به مشتریان را انجام می‌دهد.

اما وضعیت بازار جهانی به گفته مدیرعامل آرامکو بسیار شکننده‌تر است.

ناصر اعلام کرد از آغاز جنگ نزدیک به ۳ میلیارد بشکه عرضه نفت از بازار از دست رفته و حدود یک میلیارد بشکه از ذخایر برای جبران این کسری آزاد شده است.

به گفته او، بخش عمده برداشت‌ها نیز از ذخایر تجاری صورت گرفته و حدود ۶ میلیارد بشکه‌ای که هنوز در انبارهای جهانی باقی مانده، بخش زیادی از آن عملاً برای استفاده فوری در دسترس نیست.

بازسازی ذخایر جهان شاید دو سال طول بکشد

مدیرعامل آرامکو هشدار داده حتی در صورت بازگشایی کامل تنگه هرمز، بازسازی ذخایر نفت خام و فرآورده‌های نفتی جهان می‌تواند تا دو سال زمان ببرد.

او گفت تا زمانی که هرمز کاملاً باز نشود و اعتماد فعالان بازار بازنگردد، فشار هم بر بازار نفت خام و هم بر فرآورده‌ها تشدید خواهد شد.

این هشدار در شرایطی مطرح شده که کشورهای بزرگ اقتصادی برای آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه دیگر نفت خام و دیزل از ذخایر اضطراری توافق کرده‌اند.

ناصر معتقد است این ذخایر می‌توانند زمان بخرند، اما عدم تعادل بنیادین عرضه و تقاضا را برطرف نمی‌کنند.

بشکه فیزیکی تا ۵۰ دلار گران‌تر از برنت

یکی دیگر از نکات مهم سخنان مدیرعامل آرامکو به شکاف میان بازار کاغذی و فیزیکی نفت مربوط می‌شود.

ناصر گفته در برخی معاملات، بشکه‌های فیزیکی نفت با ۲۰ تا ۵۰ دلار پریمیوم نسبت به برنت معامله می‌شوند.

این فاصله نشان می‌دهد حتی با افزایش مجدد صادرات خاورمیانه، مشکل بازار به‌طور کامل حل نشده است.

کرایه نفتکش، بیمه جنگ، محدودیت مسیرهای صادراتی و دشواری انتقال نفت باعث شده هزینه واقعی دستیابی به بشکه فیزیکی بسیار بیشتر از چیزی باشد که صرفاً از قیمت آتی برنت دیده می‌شود.

از همین منظر، اعلام آمادگی آرامکو برای تولید ۱۲ میلیون بشکه در روز فقط یک طرف معادله است؛ بازار باید امکان انتقال آن ۱۲ میلیون بشکه را نیز داشته باشد.

تولید گاز آرامکو تا ۲۰۴۰ به ۹ میلیون بشکه معادل نفت می‌رسد

ناصر در بخش دیگری از سخنان خود برنامه بلندمدت آرامکو در حوزه گاز را نیز تشریح کرد.

به گفته او، این شرکت انتظار دارد تا سال ۲۰۴۰ تولید گاز طبیعی خود را به حدود ۹ میلیون بشکه معادل نفت در روز برساند.

این برنامه در کنار توسعه میدان عظیم جافوره قرار می‌گیرد و بخشی از راهبرد عربستان برای جایگزینی گاز با نفت در تولید برق و آزادکردن بشکه‌های بیشتر برای صادرات است.

پیام آرامکو به بازار؛ تولید داریم، مسیر می‌خواهیم

اظهارات مدیرعامل آرامکو در یک نقطه به‌خوبی وضعیت فعلی بازار نفت را نشان می‌دهد.

عربستان می‌گوید توان بالادستی خود را حفظ کرده و در صورت نیاز می‌تواند ظرف چند روز ظرفیت تولید ۱۲ میلیون بشکه‌ای را فعال کند، اما هم‌زمان روی مسیرهای چهارم و پنجم صادراتی، ذخیره‌سازی برون‌مرزی و افزایش انعطاف شبکه لجستیکی کار می‌کند.

این ترکیب نشان می‌دهد مسئله اصلی بازار نفت خاورمیانه در مقطع فعلی از «آیا نفت وجود دارد؟» به «آیا می‌توان نفت را با امنیت و هزینه قابل‌قبول به خریدار رساند؟» تغییر کرده است.

بازگشت تولید بدون بازگشت کامل هرمز، خطوط لوله و شبکه کشتیرانی به شرایط پایدار، به‌تنهایی برای عادی‌شدن بازار کافی نخواهد بود.