به گزارش فراز انرژی؛ شرکت ردیابی قیمت سوخت GasBuddy اعلام کرد میانگین قیمت بنزین در روز کارگر امسال به ۴.۰۳ دلار در گالن می رسد که رکورد ۳.۸۳ دلاری ثبت شده در روز کارگر سال ۲۰۱۲ را پشت سر می گذارد. پاتریک دی هان، تحلیلگر این شرکت، تاکید کرد که این رقم در اوج تاریخی مطلق قیمت بنزین آمریکا نیست، اما برای این بازه از سال بی سابقه است.

افزایش قیمت بنزین در ماه های اخیر فشار مستمری بر دولت دونالد ترامپ وارد کرده که پیشتر کاهش هزینه های انرژی را از تعهدات اصلی خود اعلام کرده بود. ترامپ در واکنش، پالایشگاه ها و خرده فروشان سوخت را به سودجویی از شرایط موجود متهم کرده است. با این حال اظهار نظر ۱۴ آگوست او که از آمریکایی ها خواست در برابر برنامه هسته ای ایران «کمی بیشتر» برای بنزین بپردازند، ابعاد سیاسی این بحران را پیچیده تر کرده است.

عوامل عرضه؛ از تنگه هرمز تا پالایشگاه های روسیه

بازگشت نفت خام به بالای ۹۰ دلار در بشکه این هفته، مستقیما به تشدید تنش های نظامی میان آمریکا و ایران و نگرانی از اختلال عرضه از مسیر تنگه هرمز مرتبط است. این آبراه استراتژیک که بخش قابل توجهی از صادرات نفت جهان از آن عبور می کند، در مرکز نگرانی های بازار قرار گرفته است.

در کنار تنش های ایران، حملات مداوم به تاسیسات پالایشگاهی روسیه نیز بازار فرآورده های تقطیری، به ویژه گازوئیل و نفت گرمایشی، را با شوک عرضه روبرو کرده و به افزایش قیمت ها دامن زده است. قیمت گازوئیل در این هفته به رکورد جدیدی دست یافته است.

ظرفیت استفاده از پالایشگاه های آمریکا نیز به ۹۸ درصد رسیده که بالاترین سطح از سال ۲۰۱۸ است؛ به این معنا که پالایشگاه ها در حداکثر توان عملیاتی خود کار می کنند و ظرفیت چندانی برای افزایش بیشتر تولید فرآورده ها وجود ندارد. موجودی بنزین هم هفته گذشته با کاهش ۱.۲ میلیون بشکه ای به ۲۰۵.۷ میلیون بشکه رسید که در مقایسه با میانگین پنج ساله ۲۱۷.۶ میلیون بشکه ای برای ماه اوت، حاشیه ایمنی ذخایر را محدود نشان می دهد.

دولت پیش از این با تمدید معافیت «قانون جونز» و پایان زودهنگام الزامات تولید بنزین تابستانی، ابزارهای سیاستی در دسترس را به کار گرفته است. کوان دوسموراتوف، تحلیلگر شرکت مشاوره وود مکنزی، ریشه اصلی بحران را در سمت عرضه می داند و نگرانی های ژئوپلیتیکی را عامل اصلی بالا رفتن قیمت ها و حاشیه سود پالایشگاه ها ارزیابی می کند.

فشار بر مصرف کنندگان و تاثیر بر رفتار سفر

افزایش قیمت بنزین به تغییر رفتار مصرف کنندگان منجر شده است. راندی اوبراین، شهروند ۵۷ ساله کلرادو که روزانه ۴۰ دقیقه رفت و برگشت به محل کار می کند، از محدودیت در توانایی خرید سوخت گفت و افزایش صادرات سوخت از آمریکا پس از تشدید بحران ایران را یکی از عوامل موثر بر گرانی دانست. مدیسون مور، شهروند ۲۸ ساله هوستون نیز از کاهش برنامه های سفری و هزینه های تفریحی خبر داد.

اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) از رشد بیش از ۱۰ درصدی صادرات فرآورده های نفتی نسبت به سال گذشته خبر داده است. این افزایش صادرات در شرایطی که ذخایر داخلی پایین تر از میانگین تاریخی است، بر فشار قیمتی در بازار داخلی می افزاید.

انجمن خودروسازان آمریکا (AAA) نیز پیش بینی کرده مسافران هوایی در تعطیلات روز کارگر امسال ۲۰ درصد بیشتر از سال گذشته برای بلیت پرواز هزینه می کنند.

پیامد رکورد قیمت بنزین برای بازار انرژی چیست؟

عبور بنزین از مرز روانی ۴ دلار در روز کارگر از چند منظر برای بازار انرژی اهمیت دارد. نخست اینکه این رکورد در شرایطی رقم خورده که پالایشگاه های آمریکا در حداکثر ظرفیت کار می کنند و ذخایر پایین تر از میانگین پنج ساله هستند، یعنی بافر کوتاه مدتی برای جذب شوک های عرضه وجود ندارد.

دوم اینکه اگر تنش های نظامی در منطقه تشدید شود و صادرات نفت از خاورمیانه با اختلال مواجه شود، می توان انتظار داشت فشار قیمتی در بازار فرآورده ها نیز ادامه یابد. در این سناریو، حاشیه سود پالایش که هم اکنون در سطح بالایی قرار دارد، می تواند بیشتر هم بشود.

سوم اینکه افزایش صادرات فرآورده های نفتی آمریکا، در حالی که ذخایر داخلی فشرده هستند، نشان می دهد بازار جهانی هم از کمبود عرضه رنج می برد و تقاضا برای فرآورده های آمریکایی بالاست. این وضعیت، در کوتاه مدت تغییر محسوسی نخواهد کرد.

جمع بندی

قیمت بنزین در آمریکا با عبور از ۴ دلار در روز کارگر، رکورد تاریخی برای این بازه از سال را ثبت کرد. ترکیبی از تنش های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، بهره برداری پالایشگاه ها در سقف ظرفیت، ذخایر پایین تر از میانگین و صادرات بالای فرآورده های نفتی، فضایی ایجاد کرده که اهرم های موثر دولت برای کاهش سریع قیمت ها را محدود می کند. تداوم این روند به تحولات ژئوپلیتیکی در منطقه، به ویژه وضعیت تنگه هرمز، بستگی دارد.