پروژه جدید آژانس برای پیش‌بینی اثرات پرتو بر پلیمرها

یادگیری ماشین در صنعت پلیمر؛ پروژه جدید آژانس انرژی اتمی برای پیش‌بینی تغییرات پلیمرها تحت تابش

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (International Atomic Energy Agency) از آغاز یک پروژه تحقیقاتی جدید خبر داد که با بهره‌گیری از فناوری یادگیری ماشین، به دنبال پیش‌بینی دقیق‌تر تغییرات ساختاری پلیمرها در اثر تابش پرتوهای یونیزان است. این طرح می‌تواند مسیر توسعه مواد پیشرفته، تجهیزات پزشکی، صنایع هسته‌ای و فناوری‌های بازیافت را متحول کند.

به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» به نقل از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، این نهاد یک پروژه تحقیقاتی هماهنگ (CRP) را راه‌اندازی کرده است که هدف آن ایجاد نخستین پایگاه داده جهانی و معتبر از برهم‌کنش‌های میان پرتو و پلیمرها و همچنین توسعه مدل‌های مبتنی بر یادگیری ماشین برای پیش‌بینی رفتار این مواد در شرایط مختلف تابشی است.

پلیمرها در صنایع مختلف از جمله نیروگاه‌های هسته‌ای، تجهیزات پزشکی، بسته‌بندی، کشاورزی و تولید مواد پیشرفته کاربرد گسترده‌ای دارند. قرار گرفتن این مواد در معرض تابش می‌تواند پیامدهای متفاوتی داشته باشد؛ در برخی موارد موجب تخریب ساختار پلیمر و کاهش دوام آن می‌شود و در برخی کاربردها نیز باعث افزایش استحکام و بهبود خواص فیزیکی ماده خواهد شد.

چالش پیش‌بینی رفتار پلیمرها در برابر پرتو

به گفته آژانس، دانش موجود درباره اثرات تابش بر پلیمرها در دهه‌های گذشته در منابع مختلف علمی پراکنده شده و بسیاری از داده‌ها فاقد اطلاعات کلیدی هستند. همین موضوع باعث شده توسعه مواد جدید یا بهینه‌سازی فرآیندهای صنعتی نیازمند آزمایش‌های طولانی و پرهزینه باشد.

بر اساس برنامه تعریف‌شده، این پروژه در سه محور اصلی دنبال خواهد شد:

* گردآوری و اعتبارسنجی داده‌های موجود درباره اثرات تابش بر پلیمرها؛
* انجام آزمایش‌های هدفمند برای رفع خلأهای اطلاعاتی؛
* توسعه مدل‌های یادگیری ماشین برای پیش‌بینی تغییرات ساختاری و عملکردی پلیمرها تحت تابش.

بیشتر بخوانید: بازار پلیمرهای کریستال مایع تا ۲۰۳۵ دو برابر می‌شود

کاربردهای صنعتی و پزشکی

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرده است که نتایج این پروژه می‌تواند در حوزه‌های مختلفی از جمله تولید کابل‌ها و تجهیزات مقاوم در برابر تشعشع، استریل‌سازی تجهیزات پزشکی، تولید هیدروژل‌های پیشرفته، بازیافت پسماندهای پلاستیکی و توسعه مواد نوین مورد استفاده قرار گیرد.

به اعتقاد کارشناسان، استفاده از مدل‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌تواند وابستگی صنایع به آزمون و خطا را کاهش داده و سرعت توسعه محصولات جدید را به شکل قابل توجهی افزایش دهد. این پروژه از سال ۲۰۲۶ آغاز شده و تا سال ۲۰۳۱ ادامه خواهد داشت.