به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» به نقل رویترز، شل در به‌روزرسانی عملکرد سه‌ماهه سوم اعلام کرد نتایج معامله‌گری نفت و گاز این شرکت همچنان قدرتمند باقی مانده و انتظار می‌رود عملکرد این بخش‌ها در سطح سه‌ماهه دوم باشد؛ فصلی که شل دومین سود فصلی بزرگ تاریخ خود را ثبت کرد.

مهم‌ترین عدد گزارش اما مربوط به پالایش است. حاشیه پالایش شل که در سه‌ماهه دوم ۲۴ دلار به ازای هر بشکه بود، در سه‌ماهه سوم به ۴۲ دلار رسیده است؛ افزایشی ۱۸ دلاری و معادل ۷۵ درصد در تنها یک فصل.

حاشیه پالایش شل ۷۵ درصد جهش کرد

جنگ ایران و اختلال در جریان انرژی خاورمیانه، بازار جهانی فرآورده‌های نفتی را به‌شدت فشرده کرده است. کاهش ذخایر، محدودیت ظرفیت پالایشی و اختلال در عرضه خاورمیانه و روسیه باعث شده قیمت بنزین و به‌ویژه دیزل بسیار سریع‌تر از نفت خام افزایش پیدا کند.

همین شکاف میان قیمت نفت خام و فرآورده‌های تولیدشده از آن، سودآوری پالایشگاه‌ها را به سطوح کم‌سابقه رسانده است.

حاشیه پالایش ۴۲ دلاری شل تقریباً دو برابر سطح ۲۴ دلاری سه‌ماهه قبل نیست، اما جهش ۷۵ درصدی آن در یک فصل نشان می‌دهد بحران جهانی فرآورده تا چه اندازه اقتصاد پالایش را تغییر داده است.

این روند محدود به شل نیست. پالایشگاه‌های آمریکا نیز در سه‌ماهه سوم با بهره‌برداری متوسط حدود ۹۶.۳ درصد فعالیت کرده‌اند تا از حاشیه‌های کم‌سابقه فرآورده‌ها استفاده کنند. شکاف قیمتی دیزل کم‌گوگرد آمریکا در سپتامبر حتی به رکورد حدود ۱۱۸ دلار در هر بشکه رسید.

نوسان جنگ به سود معامله‌گران شل

بخش دیگری از برندگان شرایط فعلی، واحدهای معامله‌گری شرکت‌های بزرگ انرژی هستند.

شل یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های معامله‌گری فیزیکی انرژی در جهان را در اختیار دارد و در بازارهای نفت خام، فرآورده، گاز، LNG، برق و سوخت‌های زیستی فعالیت می‌کند. این شبکه همچنین به زیرساخت‌های ذخیره‌سازی، خطوط لوله، پایانه‌ها و ناوگان حمل دریایی متصل است.

برای چنین شرکتی، نوسان شدید الزاماً به معنای زیان نیست.

تغییر سریع اختلاف قیمت میان مناطق، نفت خام‌ها، فرآورده‌ها و قراردادهای زمانی می‌تواند فرصت‌های بیشتری برای آربیتراژ، بهینه‌سازی محموله‌ها و جابه‌جایی انرژی میان بازارها ایجاد کند.

شل در سه‌ماهه دوم نیز اعلام کرده بود نتایج «معامله‌گری و بهینه‌سازی» LNG نسبت به فصل قبل به شکل قابل‌توجهی افزایش یافته است. سود تعدیل‌شده کل شرکت در همان سه‌ماهه به ۹.۸ میلیارد دلار رسید.

تولید گاز شل بالا می‌رود

شل هم‌زمان برآورد تولید بخش گاز یکپارچه خود در سه‌ماهه سوم را افزایش داده است.

این شرکت اکنون تولید ۷۴۰ تا ۷۸۰ هزار بشکه معادل نفت در روز را پیش‌بینی می‌کند؛ در حالی که برآورد قبلی آن ۵۷۰ تا ۶۳۰ هزار بشکه معادل نفت بود.

البته بخش مهمی از این افزایش ناشی از اضافه‌شدن دارایی‌های ARC Resources است؛ معامله‌ای ۱۶.۴ میلیارد دلاری که شل در ۲ سپتامبر تکمیل کرد.

با وجود این افزایش، تولید گاز یکپارچه شل هنوز پایین‌تر از سطح بیش از ۹۰۰ هزار بشکه معادل نفت در روز پیش از جنگ ایران قرار دارد.

تولید LNG شرکت نیز برای سه‌ماهه سوم در محدوده ۷.۲ تا ۷.۶ میلیون تن پیش‌بینی شده؛ در مقایسه با ۷.۷ میلیون تن در سه‌ماهه دوم.

هرمز یک‌پنجم LNG ماهانه جهان را از بازار خارج کرد

اهمیت عملکرد بخش LNG شل در شرایط فعلی از آنجا ناشی می‌شود که بحران هرمز یکی از بزرگ‌ترین شوک‌های عرضه گاز مایع در سال‌های اخیر را ایجاد کرده است.

خود شل برآورد کرده اختلال کشتیرانی در تنگه هرمز از آغاز جنگ، حدود یک‌پنجم عرضه ماهانه LNG جهان را از دسترس بازار خارج کرده است.

با این حال افزایش تولید LNG آمریکای شمالی، عملکرد بهتر برخی تأسیسات دیگر و کاهش واردات آسیا بخشی از این کمبود را جبران کرده‌اند.

شل پیش‌بینی می‌کند حدود ۱۸۰ میلیون تن ظرفیت جدید سالانه LNG تا سال ۲۰۳۰ وارد بازار شود؛ عاملی که در صورت عادی‌شدن جریان خاورمیانه می‌تواند ساختار فعلی بازار گاز را تغییر دهد.

جنگ یک روی دیگر هم برای شل دارد

شرایط فعلی برای شل صرفاً سودآور نیست.

این شرکت اعلام کرده نرخ بهره‌برداری پالایشگاه‌های بخش مواد شیمیایی و فرآورده‌ها در سه‌ماهه سوم نسبت به فصل قبل کاهش خواهد یافت؛ پایین‌بودن سطح آب رود راین فعالیت پالایشگاه Rheinland آلمان را تحت تأثیر قرار داده است.

همچنین تولید LNG نسبت به سه‌ماهه قبل اندکی کاهش می‌یابد و تولید بخش گاز یکپارچه، با وجود افزایش نسبت به برآورد قبلی، هنوز به سطح پیش از جنگ بازنگشته است.

با این حال، ساختار یکپارچه شل باعث شده بخشی از زیان ناشی از اختلال تولید یا لجستیک از طریق پالایش، معامله‌گری و بهینه‌سازی جریان محموله‌ها جبران شود.

برنده دیگر بحران فرآورده‌ها

تصویر سه‌ماهه سوم شل یک تحول مهم‌تر در بازار جهانی نفت را نشان می‌دهد: مرکز سودآوری صنعت نفت از خود بشکه نفت خام به پالایش، تجارت و لجستیک نیز منتقل شده است.

نفت برنت اکنون در حوالی ۱۰۰ دلار معامله می‌شود، اما مدیرعامل شورون می‌گوید قیمت واقعی برخی محموله‌های فیزیکی تحویل‌شده در آسیا به ۱۵۰ دلار نزدیک‌تر است؛ نشانه‌ای از هزینه بالای حمل، بیمه و کمبود بشکه‌های قابل دسترس.

هم‌زمان کمبود فرآورده باعث شده حاشیه‌های پالایش به رکورد برسد و نوسان شدید قیمت و اختلاف میان بازارهای منطقه‌ای، فرصت بیشتری در اختیار شرکت‌هایی قرار دهد که شبکه جهانی معامله‌گری، ذخیره‌سازی، حمل و پالایش دارند.

شل یکی از بزرگ‌ترین نمونه‌های همین مدل است.

در نتیجه، جنگی که هزینه سوخت را برای مصرف‌کنندگان و صنایع جهان به‌شدت افزایش داده، در سوی دیگر بازار می‌تواند برای شرکت‌هایی که قادر به جابه‌جایی نفت، گاز و فرآورده میان بازارهای دچار کمبود هستند، سودهای کم‌سابقه‌ای ایجاد کند