به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» از Reuters، دولت چین طی یک دهه گذشته امنیت انرژی را بر بازده صرفاً تجاری شرکت‌های نفتی دولتی مقدم دانسته است. این شرکت‌ها پس از آغاز بحران اخیر نیز عرضه بازار داخلی را در اولویت قرار دادند، قیمت سوخت را در چارچوب سقف‌های تعیین‌شده حفظ کردند و صادرات فرآورده‌های نفتی به بازارهای سودآور را کاهش دادند.

هزینه ۲.۳ تریلیون یوانی برای تولید داخلی

محاسبات Reuters براساس گزارش‌های مالی شرکت‌ها نشان می‌دهد Sinopec، PetroChina و CNOOC از سال ۲۰۱۸ تاکنون حدود ۲.۳ تریلیون یوان معادل ۳۴۳ میلیارد دلار در پروژه‌های داخلی سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

سرمایه‌گذاری خارجی این سه مجموعه در همین دوره تنها ۵۶ میلیارد دلار بوده است؛ اختلافی که تمرکز پکن بر توسعه ظرفیت تولید داخل را نشان می‌دهد.

کاهش تولید نفت چین در سال‌های پایانی دهه ۲۰۱۰ مقام‌های این کشور را نگران کرد. دولت در سال ۲۰۱۸ برنامه‌ای هفت‌ساله برای افزایش حفاری و توسعه میادین داخلی به اجرا گذاشت.

تولید نفت چین به ۴.۳ میلیون بشکه رسید

اجرای این برنامه تولید نفت خام چین را از کف ۳.۸ میلیون بشکه‌ای به حدود ۴.۳ میلیون بشکه در روز رسانده است. افزایش ۵۰۰ هزار بشکه‌ای تولید، معادل نزدیک به یک‌دهم نفت وارداتی چین از کشورهای حاشیه خلیج فارس است.

تولید گاز طبیعی چین نیز افزایش یافته و تقاضای این کشور برای LNG وارداتی را محدود کرده است. واردات LNG چین پس از کاهش دوره همه‌گیری کرونا هنوز به رکوردهای پیشین بازنگشته است.

تولید بیشتر در داخل هزینه بالایی برای شرکت‌های دولتی داشته است. طبق برآورد Rystad Energy، متوسط قیمت سربه‌سر تولید نفت در میادین خشکی PetroChina و Sinopec حدود ۵۵ دلار در هر بشکه است؛ در حالی که این رقم برای نفت شیل آمریکا حدود ۳۷ دلار برآورد می‌شود.

برخی میادین خشکی PetroChina حتی در دوره کاهش قیمت‌ها با زیان به فعالیت ادامه داده‌اند تا تولید داخلی افت نکند.

اولویت عرضه داخلی بر سود صادراتی

پکن پس از آغاز جنگ، قیمت سوخت در بازار داخلی را محدود و در ماه مارس صادرات فرآورده‌های نفتی را ممنوع کرد. این محدودیت‌ها در ماه‌های اخیر تا اندازه‌ای کاهش یافته‌اند.

کنترل قیمت و کاهش صادرات اجازه نداد پالایشگاه‌های چینی از جهش قیمت جهانی سوخت مانند رقبای بین‌المللی خود سود ببرند. برآورد Reuters نشان می‌دهد بخش پالایش Sinopec در سه‌ماهه دوم سال ۱.۸ میلیارد یوان زیان ثبت کرده است.

PetroChina و CNOOC در نیمه نخست سال به سود بی‌سابقه رسیدند و عملکرد Sinopec نیز بالاتر از پیش‌بینی بازار بود؛ با این حال ارزش سهام آنها به اندازه شرکت‌های بزرگ نفتی بین‌المللی افزایش پیدا نکرد. سهام Sinopec در بورس هنگ‌کنگ از زمان آغاز جنگ حدود ۱۰ درصد کاهش یافته است.

«چوک‌وای لی»، مدیر تحقیقات سهام Morningstar، گفت شرکت‌های نفتی چین مأموریت خود در حوزه امنیت انرژی را به‌خوبی انجام داده‌اند. به گفته او، ذخایر راهبردی، منابع متنوع واردات و تولید باثبات داخلی موجب شده‌اند چین با وجود اختلال در عرضه خاورمیانه، با کمبود عمده سوخت روبه‌رو نشود.

تحلیل فراز انرژی

چین برای کاهش وابستگی خود به مسیرهای دریایی پرریسک، بخشی از سود شرکت‌های دولتی را صرف تولید گران‌تر داخلی کرده است. این سیاست در شرایط عادی بازده مالی پایین‌تری دارد، اما هنگام اختلال در تنگه هرمز، زمان و قدرت مانور بیشتری در اختیار پکن قرار می‌دهد.

تولید روزانه ۴.۳ میلیون بشکه‌ای هنوز پاسخگوی مصرف نفت چین نیست، اما ترکیب تولید داخلی، ذخایر نفتی، کاهش صادرات سوخت و واردات از چند منطقه، فشار بحران بر بازار این کشور را محدود کرده است. در این ساختار، Sinopec، PetroChina و CNOOC فقط بنگاه‌های بورسی نیستند؛ مسئولیت تثبیت عرضه انرژی چین را نیز برعهده دارند.