به گزارش اختصاصی «فراز انرژی»، در جلسه امروز میان دستگاه‌های دولتی درباره نحوه تعیین نرخ خوراک و فرآورده‌های نفتی و چگونگی محاسبه سود پالایشگاه‌ها اختلاف‌نظر ادامه داشته و برخلاف برخی اخبار منتشرشده درباره نهایی شدن سقف کرک‌اسپرد، جمع‌بندی نهایی در این نشست حاصل نشده است.

براساس اطلاعات رسیده، مقرر شده برای جلسه بعدی یک گزارش کارشناسی جدید درباره وضعیت پالایشگاه‌های کشور، فرمول قیمت‌گذاری و آثار سناریوهای پیشنهادی تهیه شود و موضوع بار دیگر در سطح دولت بررسی شود.

سقف کرک‌اسپرد؛ سناریویی که بازار را نگران کرد

محور حساس ماجرا به «کرک‌اسپرد» بازمی‌گردد؛ اختلاف میان ارزش فرآورده‌های تولیدشده و هزینه خوراک نفت خام که یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده سودآوری پالایشگاه‌هاست.

اگر دولت در فرمول جدید برای این متغیر سقف تعیین کند، در شرایطی که کرک‌اسپردهای جهانی افزایش پیدا می‌کنند، تمام این افزایش الزاماً در درآمد و سود پالایشگاه داخلی منعکس نخواهد شد.

به همین دلیل، بحث سقف‌گذاری برای سهامداران پالایشی اهمیت مستقیم دارد؛ زیرا موضوع فقط تغییر چند نرخ در فرمول خوراک نیست، بلکه می‌تواند سقف بهره‌مندی پالایشگاه‌ها از شرایط مطلوب بازار جهانی فرآورده‌ها را تعیین کند.

با این حال، اطلاعات موجود هنوز نشان نمی‌دهد سقف احتمالی قرار است در چه سطحی تعیین شود، برای همه فرآورده‌ها یکسان خواهد بود یا نه و سازوکار محاسبه آن دقیقاً چگونه طراحی خواهد شد. بنابراین هر عددی که در بازار درباره سقف کرک‌اسپرد مطرح می‌شود، تا زمان انتشار مصوبه یا ابلاغیه رسمی قابل اتکا نیست.

چرا پالایشی‌ها متوقف شدند؟

ابهام ایجادشده درباره همین فرمول باعث شده سازمان بورس بازگشایی نمادهای عمده پالایشی را به افشای آخرین وضعیت تصمیم‌گیری درباره دستورالعمل قیمت‌گذاری نفت خام و فرآورده‌ها منوط کند. پنج پالایشگاه بزرگ بورسی نیز حداکثر تا ۲۲ مهر مشمول تعلیق اعلام شده‌اند.

این اتفاق پس از آن رخ داد که معاملات روز گذشته پنج شرکت پالایشی نیز با استناد به ماده ۳۱ دستورالعمل اجرایی معاملات تأیید نشد. سازمان بورس علت را وجود ظن نسبت به دستکاری قیمت یا استفاده از اطلاعات نهانی در جریان معاملات اعلام کرده؛ موضوعی که به‌خودی‌خود به معنای اثبات تخلف از سوی شرکت‌ها یا اشخاص مشخص نیست.

صبح امروز نیز اقتصادآنلاین گزارش داد بلاتکلیفی پالایشی‌ها و تأخیر دولت در تعیین نرخ خوراک و فرآورده‌ها بر تقاضای کل بازار اثر گذاشته و فضای انتظار در بورس ایجاد کرده است.

جلسه صبح امروز هم قفل تصمیم را باز نکرد

قرار بود نشست صبح امروز در دفتر معاون اول رئیس‌جمهور با حضور نمایندگان دولت، وزارت نفت، وزارت اقتصاد و پالایشگاه‌ها به تعیین تکلیف این اختلاف منجر شود. گزارش‌های پیش از جلسه نیز از بحث بر سر کاهش تخفیف خوراک پالایشگاه‌ها حکایت داشت.

اما اطلاعات رسیده به «فراز انرژی» نشان می‌دهد اختلاف میان دستگاه‌های دولتی در پایان جلسه نیز باقی مانده است.

اکنون قرار است یک گزارش کارشناسی جدید تهیه و در جلسه دیگری ارائه شود؛ بنابراین وضعیت فعلی را باید ورود رسمی سناریوی سقف‌گذاری کرک‌اسپرد به فرآیند تصمیم‌گیری دانست، نه تصویب قطعی آن.

این تمایز برای بازار سرمایه اهمیت زیادی دارد. در صورت تصویب سقف، مدل ارزش‌گذاری پالایشگاه‌ها باید با فرض محدود شدن بخشی از حاشیه سود بازنویسی شود؛ اما اگر این سناریو در بررسی کارشناسی کنار گذاشته یا تعدیل شود، تصویر سودآوری شرکت‌ها متفاوت خواهد بود.

سه مجهول اصلی برای سهامداران پالایشی

در حال حاضر سه موضوع هنوز پاسخ روشنی ندارد: سطح سقف احتمالی کرک‌اسپرد، نحوه برخورد با تخفیف نفت خام تحویلی به پالایشگاه‌ها و زمان اجرای فرمول جدید.

ابهام در همین سه متغیر باعث شده ناظر بازار ترجیح دهد نمادهای پالایشی تا زمان انتشار اطلاعات قابل اتکا بسته بمانند؛ به‌خصوص آنکه هر تغییر در این فرمول می‌تواند اثر مستقیمی بر سود شرکت‌های بزرگ این صنعت داشته باشد.

هایلایت تحلیلی فراز انرژی: آنچه امروز رخ داد بیش از آنکه «تصویب سقف کرک‌اسپرد» باشد، نشان‌دهنده جدی شدن این سناریو در سطح دولت است. فعلاً نه رقم سقف مشخص است، نه فرمول نهایی و نه زمان اجرا. با توجه به تصمیم برای تهیه گزارش کارشناسی جدید، نتیجه جلسه بعدی می‌تواند مستقیماً بر بازگشایی و نحوه ارزش‌گذاری پالایشی‌ها اثر بگذارد.