به گزارش سرویس بین الملل «فراز انرژی» به نقل از اویل اند گس ۳۶۰، توافق دولت ترامپ برای کاهش موقت محدودیت های تجاری گازوئیل روسیه، اختلاف تازه ای میان کاخ سفید و نمایندگان کنگره ایجاد کرده است. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که اختلال در عرضه فرآورده های نفتی و افزایش هزینه سوخت، فشار قابل توجهی بر مصرف کنندگان و بنگاه های اقتصادی آمریکا وارد کرده است.

دولت آمریکا روز جمعه از توافقی خبر داد که بر اساس آن روسیه می تواند حجم بیشتری از گازوئیل را به بازارهای بین المللی عرضه کند. این محموله ها ممکن است بخشی از نیاز بازار آمریکا را نیز تامین کنند؛ اقدامی که با وجود مخالفت های سیاسی، از سوی دولت به عنوان راهکاری برای افزایش عرضه و کنترل قیمت سوخت معرفی شده است.

بر اساس اعلام ترامپ، روسیه در مرحله نخست بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل عرضه خواهد کرد و قرار است ۵۰۰ هزار تن دیگر در ماه نوامبر و یک میلیون تن در مرحله بعدی وارد بازار شود. همچنین در صورت فراهم بودن شرایط عملیاتی پالایشگاه های روسیه، امکان عرضه سه میلیون تن گازوئیل اضافی نیز مطرح شده است.

تعلیق بخشی از تحریم های روسیه تا آوریل ۲۰۲۷

وزارت خزانه داری آمریکا برای اجرای این توافق، مجوزی موقت صادر کرده که انجام برخی معاملات مرتبط با گازوئیل روسیه را تا اوایل آوریل ۲۰۲۷ امکان پذیر می کند.

این تصمیم به معنای لغو کامل تحریم های انرژی روسیه نیست و محدودیت های گسترده ای که پس از آغاز جنگ اوکراین علیه مسکو اعمال شده، همچنان برقرار خواهد بود.

با این حال، نمایندگانی از هر دو حزب جمهوری خواه و دموکرات از دولت خواسته اند در این تصمیم تجدیدنظر کند. مخالفان معتقدند افزایش صادرات فرآورده های نفتی روسیه می تواند منابع درآمدی جدیدی برای مسکو فراهم کند و با سیاست واشنگتن برای محدود کردن توان اقتصادی روسیه در جریان جنگ اوکراین در تعارض قرار گیرد.

در مقابل، دولت ترامپ تاکید دارد افزایش عرضه گازوئیل در شرایط کنونی برای کاهش فشار هزینه ها بر اقتصاد آمریکا ضروری است. گازوئیل یکی از سوخت های اصلی ناوگان حمل و نقل باری، ماشین آلات کشاورزی و تجهیزات صنعتی است و افزایش قیمت آن می تواند هزینه تولید و توزیع کالاها را بالا ببرد.

آیا ۳۰۰ هزار تن گازوئیل روسیه قیمت سوخت آمریکا را کاهش می دهد؟

با وجود اهمیت سیاسی توافق، تاثیر واقعی آن بر بازار گازوئیل هنوز روشن نیست. محموله اولیه ۳۰۰ هزار تنی معادل تقریبا ۲ میلیون و ۲۵۰ هزار بشکه گازوئیل است؛ حجمی که بر اساس داده های اداره اطلاعات انرژی آمریکا، حتی به اندازه مصرف یک روز بخش حمل و نقل این کشور نیز نیست.

بنابراین ورود محموله اولیه به تنهایی نمی تواند تضمین کننده کاهش محسوس و پایدار قیمت گازوئیل باشد. تاثیر توافق به میزان عرضه اضافی، زمان تحویل محموله ها، هزینه حمل دریایی و مقصد نهایی صادرات بستگی خواهد داشت.

همچنین باید مشخص شود محموله های اعلام شده واقعا به افزایش خالص عرضه جهانی منجر می شوند یا صرفا مسیر صادرات محموله هایی را تغییر می دهند که پیش از این نیز به بازارهای دیگر ارسال می شدند.

در صورت افزایش واقعی عرضه، احتمال کاهش فشار بر قیمت عمده فروشی گازوئیل و حاشیه سود برخی پالایشگاه ها وجود دارد؛ هرچند شدت این تاثیر در بازارهای مختلف یکسان نخواهد بود.

پالایشگاه های روسیه زیر فشار حملات اوکراین

توان روسیه برای اجرای توافق نیز با محدودیت هایی مواجه است. حملات مکرر اوکراین به زیرساخت های انرژی و پالایشگاه های روسیه، ظرفیت عملیاتی بخشی از صنعت پالایش این کشور را تحت تاثیر قرار داده است.

مسکو پیش از این برای حفاظت از عرضه داخلی، محدودیت هایی بر صادرات گازوئیل اعمال کرده بود. اکنون افزایش صادرات مستلزم آن است که پالایشگاه های روسیه بتوانند علاوه بر تامین نیاز داخلی، حجم بیشتری از فرآورده را برای بازارهای خارجی تولید کنند.

از سوی دیگر، محدودیت های مرتبط با کشتیرانی و تحریم شناورهای فعال در حمل فرآورده های نفتی روسیه، می تواند انتقال محموله ها به خریداران بین المللی را دشوار کند.

این عوامل موجب شده تحقق کامل برنامه صادراتی اعلام شده از سوی ترامپ همچنان به شرایط عملیاتی و تجاری وابسته باشد.

گازوئیل روسیه در برابر بحران عرضه خاورمیانه

توافق واشنگتن و مسکو در شرایطی مطرح شده که بازار جهانی فرآورده های نفتی همزمان با اختلال در حمل و نقل انرژی خاورمیانه و محدودیت عرضه برخی تولیدکنندگان روبرو است.

تداوم نااطمینانی درباره تردد نفتکش ها از تنگه هرمز و افزایش هزینه حمل دریایی، فشار بر زنجیره تامین نفت خام و فرآورده های نفتی را تشدید کرده است. در چنین شرایطی، افزایش صادرات گازوئیل روسیه می تواند بخشی از کمبود عرضه در بازارهای مصرف را جبران کند، اما لزوما مشکلات مربوط به تامین نفت خام و امنیت مسیرهای صادراتی خاورمیانه را برطرف نخواهد کرد.

برای پالایشگاه های آمریکا و سایر کشورها، افزایش عرضه گازوئیل روسیه می تواند بر قیمت فروش فرآورده و حاشیه سود پالایشی تاثیر بگذارد. در مقابل، شرکت های حمل و نقل و مصرف کنندگان صنعتی ممکن است از کاهش احتمالی هزینه سوخت بهره مند شوند.

اکنون سرنوشت این توافق به دو عامل وابسته است؛ نخست، توان روسیه برای تحویل واقعی محموله های وعده داده شده و دوم، ادامه حمایت دولت ترامپ از تسهیل معاملات گازوئیل در برابر فشار نمایندگان کنگره.

به این ترتیب، دولت آمریکا در برابر دو اولویت قرار گرفته است: حفظ فشار تحریمی بر روسیه یا افزایش عرضه فرآورده های نفتی برای مهار هزینه سوخت در اقتصاد داخلی.