به گزارش سرویس بین الملل «فراز انرژی» به نقل از اویل پرایس، قیمت گاز طبیعی در بازار اروپا تحت تأثیر تداوم محدودیت صادرات LNG قطر و سایر تولیدکنندگان خلیج فارس، همچنان در نزدیکی بالاترین سطوح چهار سال گذشته قرار دارد.

قیمت قرارداد ماه آینده گاز در مرکز معاملاتی تی تی اف هلند (TTF)، شاخص اصلی قیمت گذاری گاز اروپا، روز پنجشنبه ۱۵ اکتبر به ۸۶.۰۳ یورو به ازای هر مگاوات ساعت رسید. این رقم با وجود کاهش حدود یک درصدی معاملات روزانه، از بالاترین سطوح ثبت شده از دسامبر ۲۰۲۲ محسوب می شود.

تازه ترین گزارش خبرگزاری آناتولی نیز نشان می دهد قیمت قراردادهای تحویل نوامبر گاز اروپا تا بعدازظهر جمعه ۱۶ اکتبر به ۸۸.۱ یورو در هر مگاوات ساعت افزایش یافته است؛ رقمی که نسبت به قیمت پایانی ۸۱.۴۳ یورویی هفته قبل، رشد ۸.۲ درصدی را نشان می دهد.

افزایش قیمت ها در شرایطی رخ داده که اروپا با آغاز فصل گرمایش، علاوه بر کاهش واردات LNG خاورمیانه، با سطح پایین تر از معمول ذخایر زیرزمینی گاز مواجه است.

سقوط ۸۰ درصدی صادرات LNG خاورمیانه

وارن پترسون، رئیس راهبرد کالا در بانک ING، اعلام کرده برخلاف جریان صادرات نفت خام که در ماه های اخیر تا حدودی بهبود یافته، صادرات LNG از خلیج فارس همچنان با اختلال گسترده مواجه است.

براساس برآوردهای منتشرشده، حجم صادرات LNG خاورمیانه حدود ۸۰ درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته است. این کاهش عمدتا به محدودیت تردد کشتی های حامل LNG از تنگه هرمز و مشکلات صادراتی قطر مربوط می شود.

قطر یکی از بزرگ ترین صادرکنندگان LNG جهان است و بخش قابل توجهی از محموله های آن پیش از جنگ از طریق تنگه هرمز به بازارهای آسیایی و اروپایی منتقل می شد.

با وجود بهبود نسبی عبور نفتکش های حامل نفت خام، تردد کشتی های LNG هنوز به سطح عادی بازنگشته است. این تفاوت باعث شده بازار جهانی گاز در مقایسه با نفت خام، با محدودیت شدیدتری در بازیابی جریان عرضه مواجه باشد.

به گفته پترسون، فعالان بازار به تدریج احتمال می دهند بخش عمده LNG خلیج فارس در طول زمستان نیمکره شمالی نیز از دسترس بازار جهانی خارج بماند.

در چنین شرایطی، خریداران اروپایی و آسیایی برای تأمین محموله های موجود در بازار نقدی رقابت خواهند کرد؛ رقابتی که می تواند قیمت گاز و LNG را در سطوح بالا حفظ کند.

ذخایر گاز اروپا ۱۲ واحد درصد کمتر از میانگین پنج ساله

یکی دیگر از عوامل تشدید نگرانی ها، وضعیت ذخیره سازی گاز در کشورهای عضو اتحادیه اروپا است.

براساس داده های نهاد زیرساخت گاز اروپا (Gas Infrastructure Europe)، میزان پرشدگی مخازن گاز اتحادیه اروپا در ۱۴ اکتبر به حدود ۷۴ درصد رسیده است.

این در حالی است که میانگین پنج ساله پرشدگی مخازن در همین مقطع زمانی حدود ۸۶ درصد بوده؛ بنابراین اروپا با کسری ۱۲ واحد درصدی نسبت به سطح معمول ذخایر خود وارد فصل سرما می شود.

پایین بودن ذخایر به این معناست که کشورهای اروپایی در صورت افزایش مصرف ناشی از سرمای شدید، ناچار خواهند بود سهم بیشتری از نیاز خود را از واردات جاری گاز و LNG تأمین کنند.

رویترز نیز در گزارش ۱۲ اکتبر اعلام کرده بود انتظار می رود مخازن گاز اروپا تا اول نوامبر، که معمولا پایان فصل ذخیره سازی محسوب می شود، تنها ۷۵ تا ۷۸ درصد پر باشند.

براساس این گزارش، قیمت گاز اروپا از ابتدای سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۵۰ درصد افزایش یافته و اختلال در صادرات LNG قطر و امارات، رقابت جهانی برای محموله های قابل دسترس را تشدید کرده است.

هشدار درباره جهش دوباره قیمت گاز در زمستان

مؤسسه مشاوره انرژی تایمرا (Timera Energy) در چشم انداز زمستان ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ هشدار داده است که کاهش ذخایر اروپا، در صورت ادامه محدودیت صادرات LNG خلیج فارس، خطر جهش دوباره قیمت ها در ماه های پایانی زمستان را افزایش می دهد.

سناریوی مبنای این مؤسسه بر ادامه بسته ماندن تنگه هرمز در سه ماهه چهارم ۲۰۲۶ و بازگشایی تدریجی آن در سه ماهه نخست ۲۰۲۷ استوار است.

براساس این سناریو، اگر ذخایر گاز اروپا تا پایان زمستان به سطوح بسیار پایین برسد، بازار با خطر افزایش شدید قیمت ها مواجه خواهد شد.

کارشناسان تأکید می کنند وقوع سرمای شدید در اروپا یا آسیا می تواند این وضعیت را تشدید کند؛ زیرا هر دو منطقه برای تأمین گاز مورد نیاز خود به بازار جهانی LNG وابسته هستند.

همچنین هرگونه اختلال جدید در تولید یا حمل محموله های گاز، در شرایط محدودیت ذخایر، می تواند واکنش شدیدتری در قیمت ها ایجاد کند.

رقابت اروپا و آسیا برای محموله های محدود LNG

بحران کنونی بازار گاز، تفاوت مهمی با سال ۲۰۲۲ دارد. در آن زمان، کاهش شدید واردات گاز خط لوله روسیه مهم ترین عامل بحران انرژی اروپا بود؛ اما اکنون محدودیت صادرات LNG خاورمیانه، هم زمان بازارهای اروپا و آسیا را تحت فشار قرار داده است.

اگرچه کشورهای اروپایی از سال ۲۰۲۲ مسیرهای تأمین گاز خود را متنوع تر کرده اند و واردات LNG از آمریکا و سایر تولیدکنندگان افزایش یافته، کمبود محموله های قطر و امارات موجب شده ظرفیت جایگزینی عرضه محدودتر و پرهزینه تر شود.

در همین حال، قیمت بالای LNG می تواند هزینه تولید برق، فعالیت صنایع انرژی بر و قبوض مصرف کنندگان اروپایی را افزایش دهد.

رویترز پیش تر گزارش داده بود حتی در صورت کاهش تنش های خاورمیانه و وقوع زمستانی معتدل، بازسازی ذخایر گاز اروپا ممکن است تا سال آینده ادامه یابد و قیمت ها برای مدت طولانی در سطوح بالا باقی بمانند.

به این ترتیب، بازار گاز اروپا در آستانه زمستان ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ با سه عامل هم زمان مواجه است: کاهش شدید صادرات LNG خلیج فارس، پایین بودن ذخایر زیرزمینی و رقابت فزاینده با خریداران آسیایی؛ عواملی که مسیر قیمت ها را به تحولات تنگه هرمز و شرایط آب و هوایی ماه های آینده وابسته کرده اند.