به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» به نقل از بلومبرگ، داده‌های ردیابی کشتی‌ها که توسط Bloomberg و Kpler گردآوری شده نشان می‌دهد دست‌کم سه محموله LNG از اواخر هفته گذشته موفق به خروج از تنگه هرمز شده‌اند.

این اتفاق ادامه روندی است که از ماه سپتامبر شتاب گرفت؛ ماهی که تعداد محموله‌های LNG عبوری از هرمز به بالاترین سطح از زمان آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه رسید.

اما فاصله با شرایط عادی همچنان بسیار زیاد است. با وجود افزایش رفت‌وآمد کشتی‌ها، جریان خروجی LNG از هرمز هنوز بیش از ۷۵ درصد کمتر از سطح پیش از جنگ است.

سه محموله دیگر از هرمز خارج شدند

اهمیت عبور محموله‌های تازه در این است که بازیابی تجارت LNG برخلاف نفت خام، بسیار کندتر صورت گرفته است.

براساس داده‌های Kpler، در ماه سپتامبر ۲۱ محموله LNG از تنگه هرمز خارج شدند؛ در حالی که S&P Global Energy با روش محاسباتی متفاوت، تعداد محموله‌های عبوری را ۱۹ فروند اعلام کرده بود که شامل ۱۳ محموله قطر و ۶ محموله امارات می‌شد.

این تعداد در ماه ژوئن حدود ۱۵ محموله بود.

بنابراین تجارت LNG از هرمز طی ماه‌های اخیر روند صعودی مشخصی داشته است؛ اما برای درک فاصله موجود باید آن را با شرایط پیش از جنگ مقایسه کرد.

پیش از جنگ، به‌طور معمول حدود سه محموله LNG در روز از هرمز خارج می‌شد؛ یعنی نزدیک به ۹۰ محموله در یک ماه.

با این معیار، حتی رکورد ۲۱ محموله‌ای سپتامبر تنها حدود ۲۳ درصد سطح معمول پیش از جنگ محسوب می‌شود.

چرا بازگشت LNG از نفت عقب مانده است؟

تفاوت وضعیت نفت و LNG در هرمز قابل توجه است.

صادرات نفت خام خاورمیانه در روزهای پایانی سپتامبر حتی از سطح پیش از جنگ عبور کرد و میانگین متحرک هفت‌روزه آن در اول اکتبر به حدود ۱۸.۵ میلیون بشکه در روز رسید.

اما LNG هنوز کمتر از یک‌چهارم جریان معمول خود را بازیابی کرده است.

یکی از دلایل این تفاوت، انعطاف بسیار بیشتر زنجیره حمل نفت خام است.

تولیدکنندگان نفت خلیج فارس توانسته‌اند از خطوط لوله جایگزین، نفتکش‌های شاتلی و انتقال کشتی‌به‌کشتی در خارج از هرمز استفاده کنند.

اجرای چنین عملیاتی برای LNG پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر است. انتقال کشتی‌به‌کشتی LNG نیازمند تجهیزات تخصصی، استانداردهای ایمنی سختگیرانه و عملیات فنی پیچیده‌تری نسبت به نفت خام است.

به همین دلیل، احیای تجارت گاز مایع خلیج فارس بسیار کندتر از صادرات نفت پیش رفته است.

عبور خاموش نفتکش‌های LNG

بخشی از محموله‌های قطر نیز برای کاهش احتمال شناسایی با خاموش‌کردن سیستم AIS از هرمز عبور می‌کنند.

این روش که در بازار کشتیرانی به «dark transit» معروف است، باعث می‌شود کشتی برای مدتی از سامانه‌های عمومی ردیابی ناپدید شود و پس از عبور از منطقه پرخطر دوباره سیگنال خود را فعال کند.

در هفته‌های اخیر چند نفتکش مرتبط با QatarEnergy پس از ناپدیدشدن در محدوده هرمز، در آب‌های غرب هند دوباره در سامانه‌های ردیابی ظاهر شده‌اند.

یکی از آنها نیز محموله خود را در بندر هزیره هند تخلیه کرده است.

استفاده از این روش هم‌زمان نشان‌دهنده افزایش توان عملیاتی برای عبور از تنگه و تداوم سطح بالای ریسک امنیتی است.

موج تازه حملات هم مانع عبور LNG نشد

افزایش جریان LNG در شرایطی اتفاق افتاده که وضعیت امنیتی هرمز بار دیگر رو به وخامت گذاشته است.

UK Maritime Trade Operations در ۴ اکتبر گزارشی درباره اصابت یک پرتابه ناشناس به یک نفتکش در داخل تنگه دریافت کرد.

هم‌زمان گزارش‌های دریایی از دست‌کم هفت حادثه برای کشتی‌ها در هرمز و مناطق اطراف آن طی روزهای اخیر حکایت دارد.

با وجود این، سه محموله تازه LNG توانسته‌اند از آبراه خارج شوند.

این موضوع نشان می‌دهد تولیدکنندگان منطقه فعلاً حاضرند با پذیرش هزینه و ریسک بالاتر، بخشی از صادرات LNG را احیا کنند.

بازار منتظر LNG قطر است

اهمیت افزایش تردد از هرمز فقط به تولیدکنندگان خلیج فارس محدود نمی‌شود.

اختلال چندماهه عرضه قطر و امارات، بازار جهانی LNG را با کمبود مواجه کرده و قیمت گاز در اروپا و آسیا در سپتامبر به بالاترین سطوح از اواخر سال ۲۰۲۲ رسید.

اکنون معامله‌گران با دقت تعداد محموله‌های خروجی از هرمز را دنبال می‌کنند؛ زیرا ادامه افزایش صادرات می‌تواند بخشی از فشار بازار را درست پیش از آغاز فصل سرد نیمکره شمالی کاهش دهد.

هر محموله اضافی قطر یا امارات به معنای عرضه بیشتر برای بازاری است که اروپا و آسیا هم‌زمان برای جذب محموله‌های آزاد آن رقابت می‌کنند.

اما سه محموله تازه هنوز برای تغییر اساسی توازن بازار کافی نیست.

قطر فورس‌ماژور را تمدید کرده است

نشانه مهم دیگر اینکه قطر هنوز شرایط را برای بازگشت کامل صادرات عادی نمی‌داند.

QatarEnergy فورس‌ماژور برخی قراردادهای LNG خود با مشتریان آسیایی و اروپایی را تا ماه نوامبر و در بعضی موارد اوایل دسامبر تمدید کرده است.

پاکستان، بنگلادش و دست‌کم یک خریدار هندی در میان مشتریانی قرار دارند که از ادامه لغو یا تعلیق تحویل‌ها مطلع شده‌اند.

مجموعه راس‌لفان نیز پس از آسیب‌های واردشده در ماه مارس همچنان با ظرفیت کاهش‌یافته فعالیت می‌کند.

در نتیجه، مسئله قطر فقط امنیت عبور نفتکش‌ها نیست؛ ظرفیت تولید و بارگیری نیز باید به سطح عادی بازگردد.

آزمون واقعی در زمستان خواهد بود

عبور سه محموله تازه نشان می‌دهد روند بازیابی تجارت LNG متوقف نشده است، اما فاصله بیش از ۷۵ درصدی با سطح پیش از جنگ تصویر واقعی‌تری از وضعیت بازار ارائه می‌دهد.

سپتامبر با ۱۹ تا ۲۱ محموله بهترین ماه از زمان آغاز جنگ بود، اما پیش از بحران نزدیک به ۹۰ محموله در ماه از هرمز عبور می‌کرد.

بنابراین افزایش فعلی را باید بازگشت تدریجی LNG به هرمز دانست، نه بازگشت شرایط عادی.

آزمون اصلی در هفته‌های آینده خواهد بود؛ اگر نرخ عبور محموله‌ها با وجود حملات اخیر حفظ شود و قطر بتواند تولید راس‌لفان را افزایش دهد، بازار جهانی LNG ممکن است پیش از زمستان بخشی از عرضه ازدست‌رفته را بازیابی کند.

اما اگر موج تازه حملات، مالکان کشتی‌ها و بیمه‌گران را دوباره عقب براند، رکورد سپتامبر می‌تواند به‌جای آغاز یک روند پایدار، تنها یک بهبود موقت باشد.