به گزارش «فراز انرژی»، سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در گزارشی با عنوان «چه کسانی از حمل‌ونقل نفت خام چه سهمی می‌برند؟» که در نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شده، از افزایش شدید هزینه‌های حمل دریایی و بیمه نفتکش‌ها خبر داده است.

براساس داده‌های اوپک، هزینه حمل هر بشکه نفت خام با نفتکش‌های غول‌پیکر (VLCC) از خاورمیانه به شرق آسیا، از ۳.۱۸ دلار در هفته ۲۶ ژانویه ۲۰۲۶ (۶ بهمن ۱۴۰۴) به ۳۷.۱۳ دلار در هفته ۲۶ اکتبر (۴ آبان ۱۴۰۵) رسیده است؛ افزایشی نزدیک به ۱۲ برابر.

در همین دوره، هزینه بیمه هر بشکه نفت خام از تنها ۶ سنت به ۱۲.۲۹ دلار افزایش یافته که به معنای رشد بیش از ۲۰۰ برابری است.

افزایش ۴۶ دلاری هزینه انتقال هر بشکه نفت

طبق محاسبات اوپک، مجموع هزینه حمل‌ونقل و بیمه نفت خام در این مسیر طی دوره مورد بررسی، بیش از ۴۶ دلار به ازای هر بشکه افزایش یافته است.

این سازمان تأکید کرده که در شرایط عادی، مجموع هزینه حمل و بیمه حدود ۳ درصد از هزینه کل نفت خام یا فرآورده‌های نفتی را تشکیل می‌دهد؛ اما افزایش نرخ کرایه نفتکش‌ها و حق بیمه در سال ۲۰۲۶ این نسبت را به سطوح بسیار بالاتری رسانده است.

اوپک معتقد است اختلال فعلی در ناوگان نفتکش‌ها تنها بخش کوچکی از افزایش هزینه حمل و حق بیمه را توضیح می‌دهد، هرچند در این گزارش کوتاه، سهم دقیق سایر عوامل مشخص نشده است.

فشار هم‌زمان بر تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان نفت

اوپک هشدار داده است که افزایش هزینه حمل‌ونقل و بیمه، محدود به صنعت کشتیرانی نمی‌ماند و از طریق زنجیره تأمین به کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده نفت منتقل می‌شود.

به ارزیابی این سازمان، تداوم هزینه‌های بالای انتقال نفت می‌تواند فشار تورمی بر اقتصاد جهانی را افزایش دهد و هزینه مبادلات انرژی را برای هر دو طرف بازار بالا نگه دارد.

نکته قابل توجه گزارش آن است که جهش هزینه‌ها صرفاً ناشی از افزایش قیمت خود نفت خام نیست؛ هزینه رساندن محموله به مقصد نیز به یکی از اجزای پرهزینه معاملات نفتی تبدیل شده است.

گزارش اوپک مشخصاً به مسیر حمل نفت خام از خاورمیانه به شرق آسیا با نفتکش‌های VLCC مربوط است و ارقام آن را نباید به تمام مسیرهای صادرات نفت تعمیم داد.