به گزارش فراز انرژی؛ اسدروز روز یکشنبه پنجم مهر، در حاشیه بازدید از نمایشگاه اسناد و تصاویر صنعت نفت در دوران دفاع مقدس، درباره عملکرد پایانه خارک در جریان جنگ تحمیلی سوم توضیح داد. به گفته او، بخش عمده اصابت ها با موشک های سنگرشکن انجام شد، اما کارکنان پایانه در همین شرایط ۷۰ میلیون بشکه نفت کشور را صادر کردند.

مدیرعامل شرکت پایانه های نفتی ایران دلیل بالا رفتن صادرات را به مدیریت هم زمان سه متغیر مرتبط دانست: ورودی نفت خام، موجودی مخازن راهبردی و خروجی نفت. او توضیح داد که پس از حمله به انبار نفت تهران، حدود ۳۰۰ هزار بشکه به ورودی نفت خارک اضافه شد. برای آنکه زنجیره تولید و ذخیره سازی دچار اختلال نشود، میزان صادرات هم باید افزایش می یافت.

اسدروز راهبرد مدیریت بحران در این شرکت را هم تشریح کرد. اولین اصل این بود که صادرات نفت به عنوان عنصری راهبردی در پشتیبانی از اقتصاد ملی هرگز تعلیق نشود. حضور مدیران در صحنه نیز فاصله تصمیم گیری تا اجرا را کم و در مواردی به صفر رساند و امکان واکنش سریع به تهدیدهای متغیر و پیچیده را فراهم کرد.

او سرمایه انسانی را مهم ترین عامل تداوم فعالیت پایانه ها خواند. به گفته وی، کارکنان با دو نوع فشار روبه رو بودند: فشار کار عملیاتی مضاعف و فشار ناشی از تهدید و عدم قطعیت. با این حال در محل کار ماندند و فعالیت ها را ادامه دادند. اسدروز این اقدام را فراتر از یک مأموریت سازمانی و یک مأموریت ملی برای پشتیبانی از اقتصاد کشور توصیف کرد.

نقش خارک در زنجیره صادرات نفت ایران

به گفته مدیرعامل شرکت پایانه های نفتی ایران، خارک بزرگ ترین پایانه نفتی کشور است و حدود ۹۳ درصد نفت خام ایران در این پایانه دریافت، ذخیره سازی و صادر می شود. مخازن ذخیره سازی، اسکله های صادراتی و خطوط لوله بخش مهمی از این زنجیره را می سازند.

اسدروز تأسیسات شرکت را به دلیل جایگاه آن در صادرات نفت جزو زیرساخت های حیاتی دانست. به گفته او، این تأسیسات آخرین حلقه عملیاتی اتصال صنعت نفت به مشتریان داخلی و خارجی هستند و باید همیشه در آماده ترین شرایط باشند.

او به پیشینه جزیره هم اشاره کرد. در هشت سال دفاع مقدس که ۲۸۸۸ روز طول کشید، خارک بیش از ۲۸۰۰ بار هدف حمله قرار گرفت و کارکنان اجازه ندادند صادرات نفت حتی یک روز متوقف شود. اسدروز گفت وقتی سال ۱۳۷۵ وارد خارک شد، هنوز آثار بمباران های دوران جنگ در جزیره دیده می شد.

نوسازی مخازن و اسکله های خارک

مدیرعامل شرکت پایانه های نفتی ایران از اختصاص ۵۰۰ میلیون یورو اعتبار طی یکی دو سال گذشته خبر داد. این اعتبار برای طرح هایی در حوزه خطوط لوله، مخازن ذخیره سازی، اسکله های صادراتی و دیگر زیرساخت های عملیاتی، پشتیبانی و رفاهی در نظر گرفته شده است.

به گفته او، بخشی از این طرح ها مناقصه را پشت سر گذاشته، پیمانکاران آن ها انتخاب شده و عملیات اجرایی آغاز شده است. بخش دیگر در مرحله مناقصه است و پیمانکاران آن به زودی مشخص می شوند.

اسدروز درباره پروژه های در دست اجرا گفت تعمیرات اساسی هفت تا هشت مخزن با ظرفیت یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه در جریان است. تعمیرات اساسی اسکله های شرقی و غربی خارک هم در دستور کار قرار دارد. مخازن این پایانه ظرفیت هایی از ۱۴۰ هزار تا یک میلیون بشکه دارند و نوسازی و تعمیرات اساسی آن ها هم در قالب طرح های پیش بینی شده دنبال می شود.

چرا تداوم فعالیت پایانه خارک برای صنعت نفت ایران حیاتی است؟

این بخش تحلیل فراز انرژی است و بر پایه اظهارات رسمی مدیرعامل شرکت پایانه های نفتی ایران نوشته شده است.

سهم ۹۳ درصدی خارک در دریافت و صادرات نفت خام نشان می دهد که ظرفیت صادراتی کشور تا چه اندازه به یک پایانه وابسته است. در چنین ساختاری، هر اختلال در اسکله ها، مخازن یا خطوط لوله این پایانه می تواند کل زنجیره صادرات را تحت تأثیر قرار دهد. نوسازی مخازن و اسکله ها را هم می توان در همین چارچوب دید، یعنی تلاش برای افزایش تاب آوری زیرساخت اصلی صادرات.

توضیح اسدروز درباره تهران و خارک هم یک منطق عملیاتی مهم را نشان می دهد. پایانه صادراتی فقط محل بارگیری نیست و نقش بافر میان تولید و بازار را دارد. وقتی نفت اضافی به مخازن وارد می شود، افزایش صادرات یکی از راه های جلوگیری از پر شدن ظرفیت ذخیره سازی است. در صورت تداوم چنین وضعیتی، پر شدن مخازن می تواند فشار را به سمت بالادست زنجیره منتقل کند. البته این برداشت تحلیلی است و در اظهارات مدیرعامل به آن اشاره نشده است.

درباره اعداد نیز یک محدودیت وجود دارد. رشد ۱۰ درصدی به میانگین پیش از جنگ نسبت داده شده، اما حجم صادرات پیش از جنگ اعلام نشده است. به همین دلیل نمی توان این رقم را بر حسب بشکه در روز برآورد کرد. آمار ۷۰ میلیون بشکه و ۵۴۸ اصابت هم اظهارات رسمی است و در متن منبع مستندات مستقل برای آن ها ارائه نشده است.

جمع بندی

طبق اعلام مدیرعامل شرکت پایانه های نفتی ایران، خارک در جنگ ۴۰ روزه با وجود ۵۴۸ اصابت، میانگین صادرات را حدود ۱۰ درصد بالاتر از پیش از جنگ نگه داشت و ۷۰ میلیون بشکه نفت صادر کرد. دلیل مستقیم افزایش صادرات، ورود حدود ۳۰۰ هزار بشکه نفت اضافی پس از حمله به انبار نفت تهران بود. شرکت اکنون با ۵۰۰ میلیون یورو اعتبار، مخازن و اسکله های خارک را برای تداوم نقش این پایانه در صادرات نفت نوسازی می کند.