به گزارش سرویس بین‌الملل «فراز انرژی» از Reuters، تشدید دوباره درگیری ایران و آمریکا، صادرات نفت از تنگه هرمز و دریای سرخ را محدود کرده است. با وجود این اختلال، بازار جهانی هنوز با کمبود مطلق نفت خام روبه‌رو نشده و عرضه از مسیرهای جایگزین ادامه دارد.

داده‌های Argus نشان می‌دهد صادرات نفت خام تولیدکنندگان خاورمیانه اکنون حدود ۱۱ میلیون بشکه در روز است؛ رقمی که پیش از آغاز جنگ ایران در هفت ماه قبل، به ۱۸ میلیون بشکه می‌رسید.

روزانه ۴ تا ۵ میلیون بشکه از هرمز عبور می‌کند

کلودیو گالیمبرتی، اقتصاددان ارشد Rystad Energy، اعلام کرد در هفته منتهی به آغاز دوباره درگیری‌ها در ۳۰ اوت، روزانه حدود هشت تا ۹ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور می‌کرد؛ دو برابر هفته قبل از آن.

به گفته گالیمبرتی، جریان روزانه نفت پس از تشدید تنش‌ها به کمتر از دو میلیون بشکه کاهش یافته، اما میانگین متحرک همچنان در محدوده چهار تا پنج میلیون بشکه در روز قرار دارد. این حجم از صادرات، از نگاه او قیمت منصفانه نفت برنت را نزدیک ۹۵ دلار نگه می‌دارد.

برآوردهای دیگر فعالان صنعت، صادرات روزانه از این مسیر را بین شش تا هشت میلیون بشکه اعلام کرده‌اند. اختلاف این ارقام به خاموش‌بودن سامانه AIS برخی نفتکش‌ها و تفاوت روش‌های ردیابی بازمی‌گردد.

داده‌های Kpler نشان می‌دهد از دوم سپتامبر تاکنون هیچ نفتکش غول‌پیکر حامل نفت خام یا VLCC به‌صورت آشکار از تنگه هرمز خارج نشده است. صادرات هرمز در دوره توافق موقت ایران و آمریکا در ماه ژوئیه به سطح پیش از جنگ، یعنی حدود ۱۶ میلیون بشکه در روز، رسیده بود.

مسیرهای جایگزین مانع سقوط بیشتر صادرات شدند

تولیدکنندگان خلیج فارس بخشی از محموله‌های خود را از مسیرهای زمینی، بنادر دریای سرخ و عملیات انتقال کشتی به کشتی در خارج از هرمز صادر می‌کنند.

صادرات نفت از بندر سیدی کریر مصر در ماه اوت به ۲.۱۳۹ میلیون بشکه در روز رسید که بیش از دو برابر حجم ثبت‌شده در ژوئن است. صادرات عراق نیز در همین ماه به حدود ۲.۳۴ میلیون بشکه در روز بازگشت.

امارات در ژوئیه و اوت روزانه نزدیک به ۲.۹ میلیون بشکه و کویت حدود یک میلیون بشکه نفت صادر کردند. در عربستان، بارگیری از رأس‌تنوره از سر گرفته شده، اما صادرات بندر ینبع تحت تأثیر محاصره دریایی حوثی‌ها در ماه اوت به ۱.۴۲۹ میلیون بشکه در روز کاهش یافت؛ میانگین سه ماه پیش از آن ۳.۹ میلیون بشکه بود.

تولیدکنندگان خارج از OPEC بخشی از کسری را جبران کردند

Rystad Energy پیش‌بینی کرده است آمریکا، کانادا و گویان در سال جاری مجموع تولید خود را ۱.۴ میلیون بشکه در روز افزایش دهند.

صادرات نفت روسیه نیز در ژوئیه و اوت نزدیک به ۵.۵ میلیون بشکه در روز باقی ماند. این رقم نسبت به اوج ۶.۴ میلیون بشکه‌ای ژوئن کمتر است، اما همچنان ۲۳ درصد بالاتر از فوریه قرار دارد.

افزایش عرضه خارج از OPEC به بازار اجازه داده بخشی از کاهش صادرات خاورمیانه را بدون جهش پایدار برنت به بالای ۱۰۰ دلار جذب کند.

چین روزانه چهار میلیون بشکه کمتر نفت وارد کرد

کاهش تقاضا عامل دیگر مهار قیمت نفت است. برآورد Rystad نشان می‌دهد تقاضای از دست‌رفته در بخش حمل‌ونقل و صنایع پتروشیمی طی سه‌ماهه سوم به ۳.۵ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ این رقم در سه‌ماهه دوم ۴.۵ میلیون بشکه بود.

بیش از نیمی از کاهش تقاضا به چین مربوط می‌شود. واردات دریایی نفت خام این کشور از بیش از ۱۱ میلیون بشکه در روز در فوریه، به هفت میلیون بشکه در ژوئیه و اوت کاهش یافته است. توسعه خودروهای برقی و افزایش تولید مواد شیمیایی با استفاده از زغال‌سنگ، مصرف نفت چین را محدود کرده است.

ذخایر نفتی چین نیز براساس برآورد اصلاح‌شده Kpler به ۱.۱۷ میلیارد بشکه می‌رسد؛ حجمی که به پکن امکان می‌دهد کاهش واردات را بدون ایجاد کمبود فوری ادامه دهد.

نفت فیزیکی از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرده است

قیمت برنت در بازار آتی هنوز زیر ۱۰۰ دلار قرار دارد، اما شرایط بازار فیزیکی متفاوت است. محموله‌های دبی و عمان برای بارگیری نوامبر با پریمیوم ۱۹ تا ۲۰ دلاری نسبت به شاخص دبی معامله می‌شوند.

روز دوشنبه قراردادهای عمان به ۱۰۴.۵۴ دلار و نفت نقدی دبی به ۱۰۵.۱۰ دلار در هر بشکه رسید. دیوید فایف، اقتصاددان ارشد Argus، این اختلاف را نشانه محدودیت شدید عرضه فیزیکی دانسته است.

از نگاه «فراز انرژی»، باقی‌ماندن برنت زیر ۱۰۰ دلار تصویر کاملی از بازار ارائه نمی‌دهد. نفت خام قابل تحویل در آسیا و فرآورده‌هایی مانند گازوئیل با کمبود شدیدتری روبه‌رو هستند؛ در حالی که بازار آتی، افزایش تولید خارج از OPEC، افت تقاضای چین و احتمال بهبود صادرات خاورمیانه در ماه‌های آینده را نیز در قیمت لحاظ می‌کند.

Morgan Stanley متوسط قیمت برنت در سه‌ماهه چهارم را ۱۰۰ دلار پیش‌بینی کرده است. Goldman Sachs نیز با فرض ادامه اختلال کشتیرانی خاورمیانه تا سال آینده، پیش‌بینی‌های خود برای برنت و West Texas Intermediate را پنج دلار افزایش داده است.